Ένα ποτήρι φυσικός χυμός πορτοκάλι στο πρωινό ή μια πράσινη σαλάτα στο μεσημεριανό δεν προσφέρουν μόνο ενέργεια και θρεπτικά συστατικά, όπως για παράδειγμα η βιταμίνη C. Σύμφωνα με νέα έρευνα, μπορεί να δίνουν πολύτιμο boost και στον εγκέφαλο. Οι επιστήμονες  διαπίστωσαν ότι οι μεγαλύτεροι ενήλικες με υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης C στο αίμα είχαν μεγαλύτερο όγκο φαιάς ουσίας, που είναι κρίσιμη για τη μνήμη, τη σκέψη και τις γνωστικές λειτουργίες.

Η φαιά ουσία είναι το τμήμα του κεντρικού νευρικού συστήματος (εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού) που μας βοηθά να επεξεργαζόμαστε πληροφορίες, να θυμόμαστε, να παίρνουμε αποφάσεις και να συντονίζουμε τις κινήσεις μας. Μάλιστα, η νέα μελέτη αναφέρει ότι εντοπίστηκε ισχυρότερη συνδεσιμότητα σε δίκτυα εγκεφάλου (όπως το default mode network) που είναι απαραίτητα για τη λειτουργία της προσοχής και της αυτοβιογραφικής μνήμης.

Τι έδειξε η ανάλυση

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο PLoS One, βασίστηκε σε περισσότερους από 2.000 ενήλικες στην Ιαπωνία, με μέση ηλικία τα 69 έτη. Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε αιματολογικές εξετάσεις για να μετρηθούν τα επίπεδα βιταμίνης C στο πλάσμα, ενώ παράλληλα έκαναν μαγνητική τομογραφία (MRI) για την αξιολόγηση της φαιάς και λευκής ουσίας, καθώς και του συνολικού όγκου του εγκεφάλου.

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τη συνδεσιμότητα του default mode network (DMN), ενός δικτύου του εγκεφάλου που ενεργοποιείται όταν είμαστε σε κατάσταση ηρεμίας και παίζει σημαντικό ρόλο στη μνήμη και τη νοητική επεξεργασία. Η ανάλυση έλαβε υπόψη παράγοντες όπως ηλικία, φυσική δραστηριότητα, διαβήτη και υπέρταση. Σύμφωνα με τα ευρήματα, όσοι είχαν υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης C στο αίμα εμφάνιζαν μεγαλύτερο όγκο φαιάς ουσίας και ισχυρότερη συνδεσιμότητα στο DMN σε σχέση με όσους είχαν χαμηλότερα επίπεδα.

Η μελέτη όμως, βασίστηκε στην παρατήρηση και ως εκ τούτου δείχνει συσχέτιση, όχι αιτιότητα. Δεν αποδεικνύει ότι η βιταμίνη C βελτιώνει άμεσα τη μνήμη.

Πώς συνδέονται βιταμίνη C και εγκέφαλος;

Η βιταμίνη C δρα ως ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό και συμβάλλει στην διατήρηση της υγείας των αιμοφόρων αγγείων, τόσο στην καρδιά όσο και στον εγκέφαλο. Προστατεύει τα νευρικά κύτταρα από το οξειδωτικό στρες, υποστηρίζει την κυκλοφορία του αίματος, που είναι απαραίτητη για τη λειτουργία των εγκεφαλικών κυττάρων, και συμβάλλει στην παραγωγή νευροδιαβιβαστών που επηρεάζουν τη μνήμη, την προσοχή και τη διάθεση.

Προηγούμενες μελέτες έχουν επισημάνει ότι μια διατροφή πλούσια σε βιταμίνη C συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν ήταν ξεκάθαρο πώς τα επίπεδα της βιταμίνης στο αίμα σχετίζονται με συγκεκριμένα εγκεφαλικά δίκτυα.

Πού την βρίσκουμε

Τα περισσότερα φρούτα και λαχανικά περιέχουν βιταμίνη C, όμως αυτά που ξεχωρίζουν για την υψηλή τους περιεκτικότητα, περιλαμβάνουν:

  • Εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, γκρέιπφρουτ)
  • Ακτινίδια
  • Μάνγκο
  • Κόκκινες και πράσινες πιπεριές
  • Μπρόκολο
  • Κουνουπίδι
  • Λαχανάκια Βρυξελλών
  • Σπανάκι και άλλα πράσινα φυλλώδη λαχανικά

Όπως σημειώνουν οι ειδικοί, η βιταμίνη C είναι μόνο ένα κομμάτι του παζλ. Για έναν υγιή εγκέφαλο, απαραίτητη είναι η τακτική άσκηση, μια διατροφή πλούσια σε φυτικές τροφές και ωμέγα‑3, ο καλός ύπνος, η διαχείριση του στρες και η πνευματική δραστηριότητα.