Ένα εκατομμύριο γυναίκες μπήκαν στο… μικροσκόπιο των ειδικών, προκειμένου να εξαχθούν πολύτιμα συμπεράσματα για την υγεία του «ωραίου φύλου». Για την ακρίβεια, 1,3 εκατομμύρια γυναίκες άνω των 50 ετών συμμετείχαν στη Million Women Study (δηλαδή στην Έρευνα του Ενός Εκατομμυρίου Γυναικών), μία μακροχρόνια κρατική βρετανική έρευνα που ξεκίνησε το 1996 υπό την εποπτεία των ερευνητών του Πανεπιστήμιου της Οξφόρδης με σκοπό να διερευνηθεί η επίδραση της ορμονοθεραπείας που χορηγείται στην εμμηνόπαυση. Στην πορεία, όμως, «βγήκαν» πολλά ακόμη ενδιαφέροντα πορίσματα. Το Vita σάς τα παρουσιάζει σε συνδυασμό με τα συμπεράσματα των σημαντικότερων ερευνών που αφορούν τις γυναίκες, συνθέτοντας ουσιαστικά τις «εντολές» υγείας που κάθε γυναίκα πρέπει να γνωρίζει.


Ούτε πολύ τροφαντές, ούτε πετσί και κόκαλο!

Οι ερευνητές της Million Women Study διαπίστωσαν ότι υπάρχει συσχετισμός μεταξύ του πάχους και πολλών τύπων καρκίνου (του ενδομητρίου, των ωοθηκών, του οισοφάγου, του μαστού κτλ.). Μάλιστα, όσον αφορά τις γυναίκες σε εμμηνόπαυση, εκτιμάται ότι το 50% των περιπτώσεων καρκίνου του ενδομητρίου και αδενοκαρκινώματος του οισοφάγου οφείλεται στο πάχος. Επίσης, το 5% των περιστατικών καρκίνου σε γυναίκες παραγωγικής ηλικίας αποδίδεται στο υπερβάλλον βάρος. Οι ειδικοί, όμως, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και για τις… κοκαλιάρες, μιας και το πολύ χαμηλό σωματικό βάρος έχει φανεί ότι επηρεάζει τη γονιμότητα και αυξάνει τον κίνδυνο οστεοπoρωτικών καταγμάτων.

Τι να κάνετε Σύμφωνα με τους βρετανούς ερευνητές, ιδανικά ο ΔΜΣ (Δείκτης Μάζας Σώματος) μιας γυναίκας πρέπει να είναι 24.

Για να υπολογίσετε το δικό σας ΔΜΣ, διαιρέστε το βάρος σας με το τετράγωνο του ύψους σας, δηλαδή ΔΜΣ = κιλά / (ύψος χ ύψος) ή πληκτρολογήστε www.vita.gr και πηγαίνετε στο εργαλείο Δείκτης Μάζας Σώματος.


Καρύδια και μανιτάρια για το στήθος σας

Η κατανάλωση καρυδιών φαίνεται ότι περιορίζει την ανάπτυξη των όγκων στο στήθος, σύμφωνα με τους ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του αμερικανικού Πανεπιστημίου Marshall. Ένα ακόμη «σούπερ τρόφιμο» όσον αφορά την προστασία του στήθους είναι τα μανιτάρια, σύμφωνα με τους ερευνητές του Πανεπιστημίου της Δυτικής Αυστραλίας, οι οποίοι ανέλυσαν τις διατροφικές συνή­θειες 2.000 γυναικών από την Κίνα. Παρατήρησαν, λοιπόν, ότι η καθημερινή κατανάλωση μανιταριών (9,4 γρ./ημέρα) συσχετιζόταν με τη μείω­ση του κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου του μαστού κατά 64%.

Τι να κάνετε Εντάξτε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο μισή χούφτα καρύδια και φροντίστε να χρησιμοποιείτε όσο πιο συχνά μπορείτε μανιτάρια στο μαγείρεμα.


Βγείτε στον ήλιο για 20΄

Σύμφωνα με τετραετή έρευνα, που δημοσιεύτηκε στην «American Journal of Clinical Nutrition», η επάρκεια βιταμίνης D και ασβεστίου σχετίζεται με μείωση του κινδύνου εμφάνισης όλων των τύπων καρκίνου στις γυναίκες με εμμηνόπαυση.

Λάβετε επίσης υπόψη σας ότι, παρότι ζούμε σε μια ηλιόλουστη χώρα, το 60% των Ελλήνων άνω των 65 ετών έχει ανεπάρκεια βιταμίνης D – η οποία συντίθεται μέσω της έκθεσης στον ήλιο και η έλλειψή της συνδέεται με την οστεοπόρωση.

Τι να κάνετε Αρκούν 20΄ έκθεσης του προσώπου και των χεριών στον ήλιο – δηλαδή, των σημείων όπου κατά κύριο λόγο συντίθεται η βιταμίνη D.


Ελέγξτε το σίδηρό σας

Οι άδειες «αποθήκες» σιδήρου του οργανισμού είναι συχνό φαινόμενο που αφορά το 30% των γυναικών παραγωγικής ηλικίας και αποδίδεται κυρίως στην απώλεια αίματος λόγω της εμμήνου ρύσεως. Εάν, λοιπόν, αισθάνεστε μεγάλη ατονία, κουράζεστε με το παραμικρό και το δέρμα σας είναι ωχρό, μάλλον χρειάζεται να κάνετε εξετάσεις αίματος (για τον έλεγχο του αιματοκρίτη, του σιδήρου και της φεριτίνης), προκειμένου να διαπιστωθεί εάν έχετε σιδηροπενική αναιμία.

Τι να κάνετε Εμπλουτίστε τη διατροφή σας με τρόφιμα που αποτελούν πλούσιες πηγές σιδήρου – περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στη σελ. 116 αυτού του τεύχους. Εάν, όμως, ο γιατρός το κρίνει απαραίτητο, θα σας συστήσει και συμπληρώματα σιδήρου.


Μην το παρακάνετε με την ατομική καθαριότητα

Αντιμικροβιακά σαπούνια, μαντιλάκια, στοματικά διαλύματα και προϊόντα για κολπικές πλύσεις… Σύμφωνα με τους ειδικούς, η συστηματική χρήση τους, αντί να σας θωρακίζει ενάντια στα παθογόνα μικρόβια, αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα και ενισχύει τα «κακά» μικρόβια. Οι κολπικές πλύσεις, για παράδειγμα, διαταράσσουν τη φυσιολογική χλωρίδα του κόλπου και ευνοούν τελικά τις κολπικές λοιμώξεις.

Τι να κάνετε «Αποφεύγετε τα κάθε λογής αντιμικροβιακά προϊόντα, ακόμη και τα αντιβιοτικά, εκτός εάν συστήνονται από το γιατρό», επισημαίνει η δρ. Mary Ruebush, ανοσολόγος και συγγραφέας του βιβλίου «Dirt is good» (Η βρόμα κάνει καλό).


Σεξ… συχνά!


Αναρίθμητα είναι τα ευεργετικά οφέλη του σεξ στην υγεία, σύμφωνα με πολυάριθμες έρευνες. Η συστηματική σεξουαλική δραστηριότητα έχει συσχετιστεί με τη θωράκιση της άμυνας του οργανισμού, την ενδυνάμωση της καρδιάς, την αποφυγή της κατάθλιψης, την ανακούφιση από τους χρόνιους πόνους, ενώ ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι οι γυναίκες που απολαμβάνουν συχνά το σεξ «κερδίζουν» 2-8 χρόνια ζωής!

Τι να κάνετε Η συχνότητα της σεξουαλικής δραστηριότητας που θεωρείται ευεργετική για την υγεία είναι οι δύο φορές την εβδομάδα, σύμφωνα με τους ειδικούς.


Πιείτε πράσινο τσάι

Το πράσινο τσάι είναι πλουσιότατη πηγή φλαβονοειδών, μερικά εκ των οποίων (οι κατεχίνες) έχουν τετραπλάσια αντιοξειδωτική δράση σε σύγκριση με τη βιταμίνη C. Πλήθος ερευνών καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, χάρη στην αντιοξειδωτική του δράση, το πράσινο τσάι έχει καρδιοπροστατευτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες. Μάλιστα, αποδεικνύεται πιο ευεργετικό για τις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες, σύμφωνα με μελέτη του Γαλλικού Ινστιτούτου Υγείας και Ιατρικής Έρευνας.

Τι να κάνετε Οι ερευνητές συστήνουν να πίνετε 2-3 φλιτζάνια πράσινο τσάι την ημέρα, για να αποκομίζετε τα ευεργετικά του οφέλη.


Περπατήστε!

Η φυσική δραστηριότητα δεν προφυλάσσει μόνο την καρδιά, αλλά σχετίζεται και με την προστασία από τον καρκίνο του μαστού. Σύμφωνα μάλιστα με το Διεθνές Αντικαρκινικό Ινστιτούτο (International Agency for Research on Cancer), το 10-16% των περιπτώσεων καρκίνου του μαστού αποδίδεται στην έλλειψη φυσικής δραστηριότητας.

Τι να κάνετε Μία ώρα ζωηρό περπάτημα την ημέρα συστήνει στις γυναίκες η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία! Φροντίστε, επίσης, να ασκείστε με αντιστάσεις (βάρη), οι οποίες ενδυναμώνουν όχι μόνο τους μυς, αλλά και τα οστά, προφυλάσσοντάς σας από την οστεοπόρωση.


Θηλάστε το μωρό σας

Για κάθε χρόνο θηλασμού μια γυναίκα μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού κατά 4,3%, ενώ η γέννηση κάθε παιδιού μειώνει τον εν λόγω κίνδυνο κατά 7%, σύμφωνα με τους βρετανούς ερευνητές. Επίσης, στο πλαίσιο της Million Women Study παρατηρήθηκε ότι οι γυναίκες που έχουν θηλάσει μειώνουν κατά 7% (για κάθε χρόνο θηλασμού) τις πιθανότητες να παρουσιάσουν προβλήματα στη χολή – τα οποία θεωρούνται συχνά στις γυναίκες μέσης ηλικίας.

Τι να κάνετε Θηλάστε το μωρό σας όσο περισσότερο μπορείτε, βάζοντας ως στόχο τους τρεις μήνες και ιδανικά τους έξι.


Βγείτε με τις φίλες σας!


Η παρέα με τις φίλες σας φαίνεται ότι επιδρά ευεργετικά στο ορμονικό σας προφίλ, αυξάνοντας τα επίπεδα της ορμόνης προγεστερόνης, γεγονός που οδηγεί στη μείωση του στρες. Αυτό ήταν το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν πρόσφατα οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν.

Οι ειδικοί παρατήρησαν ότι το συναισθηματικό δέσιμο μεταξύ των γυναικών τούς «φτιάχνει» το κέφι και μειώνει το άγχος τους.

Τι να κάνετε Μην αναβάλλετε άλλο τη συνάντηση με τις φίλες σας. Καιρός να βρείτε το χρόνο να τις συναντήσετε!


Πείτε «όχι» στην ορμονοθεραπεία

Η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης περιορίζει τα συμπτώματα της κλιμακτηρίου (εξάψεις, εφιδρώσεις, ξηρότητα του κόλπου), ενώ θεωρείται ότι περιορίζει και την οστική απώλεια. Σύμφωνα, όμως, με τη Million Women Study, διπλασιάζει τoν κίνδυνο καρκίνου του μαστού για τις γυναίκες που μακροχρόνια (π.χ. για 5 χρόνια) λαμβάνουν ένα συνδυασμό οιστρογόνων και προγεστερόνης, σε σύγκριση με τις γυναίκες που δεν κάνουν ορμονοθεραπεία. Επιπλέον, ο κίνδυνος αυξάνεται κατά 45% για τις γυναίκες που κάνουν ορμονοθεραπεία με τη συνθετική ουσία τιβολόνη και κατά 30% για τις γυναίκες που λαμβάνουν ορμονοθεραπεία μόνο με οιστρογόνα. Οι ειδικοί πλέον γνωρίζουν ότι η ορμονοθεραπεία δεν προστατεύει από τα καρδιαγγειακά νοσήματα, αντιθέτως θεωρείται ότι αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο μέσα στον πρώτο χρόνο από τη λήψη της. Επίσης, η ορμονοθεραπεία θεωρείται ότι «μπερδεύει» τη μαστογραφία, επειδή επηρεάζει την πυκνότητα του μαστού. Πάντως, οι βρετανοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι σε κάθε περίπτωση πρέπει να εξατομικεύεται και να εκτιμάται αν τα οφέλη από τη μικρής διάρκειας ορμονοθεραπεία (για 2-3 μήνες) είναι περισσότερα από τους κινδύνους.

Τι να κάνετε Αναζητήστε εναλλακτικές λύσεις (π.χ. βιταμίνες και μέταλλα, ομοιοπαθητική) για την αντιμετώπιση των συμπτωμά των της εμμηνόπαυσης.


Μη στερείστε τον ύπνο

Οι επαρκείς ώρες ύπνου είναι πλέον αποδεδειγμένο ότι θωρακίζουν την υγεία. Σύμφωνα, μάλιστα, με οκταετή ιαπωνική μελέτη του Πανεπιστημίου του Τοχόκου, οι γυναίκες που κοιμούνται λιγότερο από 6 ώρες την ημέρα αντιμετωπίζουν έως και 60% μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο του μαστού, σε σύγκριση με όσες κοιμούνται 7 ώρες. Επίσης, σε πρόσφατη βρετανική μελέτη παρατηρήθηκε ότι αυξάνεται και ο καρδιαγγειακός κίνδυνος σε όσες κοιμούνται λιγότερο από 8 ώρες. Επιπλέον, οι επαρκείς ώρες ύπνου «χαλιναγωγούν» την όρεξη, μιας και, σύμφωνα με έρευνες, όσοι στερούνται τον ύπνο, την επόμενη ημέρα καταναλώνουν έως και 22% περισσότερες θερμίδες σε σύγκριση με όσους τον έχουν «χορτάσει».

Τι να κάνετε Προσπαθήστε να κοιμάστε επαρκώς κάθε βράδυ. Μη νομίζετε ότι «αναπληρώνετε» τις χαμένες ώρες ύπνου το Σαββατοκύριακο, γιατί με αυτό τον τρόπο απορρυθμίζεται το βιολογικό σας ρολόι.


Και τα αυτονόητα…


Μην καπνίζετε Το κάπνισμα επιβαρύνει το καρδιαγγειακό σύστημα, ενώ σχετίζεται με την εμφάνιση καρκίνου του πνεύμονα, του μαστού, καθώς και του τραχήλου της μήτρας. Η διακοπή του καπνίσματος είναι επιτακτική εάν παίρνετε αντισυλληπτικά, επειδή αυξάνεται ο κίνδυνος θρομβώσεων.

Κάντε το τεστ Παπανικολάου Το Παπ-τεστ γίνεται με σκοπό την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Το πρώτο τεστ γίνεται με την έναρξη της σεξουαλικής ζωής και επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο.

Μην αμελείτε τη μαστογραφία Η εξέταση αυτή συμβάλλει στην έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του μαστού. Η πρώτη μαστογραφία συστήνεται μετά τα 40 και επαναλαμβάνεται ανά έτος ή διετία.

Ελέγξτε το θυρεοειδή σας Τα προβλήματα του θυρεοειδούς παρουσιάζονται συχνότερα στις γυναίκες, γι’ αυτό και συνιστάται ο έλεγχος του αδένα με αιματολογικές εξετάσεις (TSH, Τ3, Τ4), καθώς και με υπερηχογράφημα, εφόσον ο ενδοκρινολόγος το κρίνει απαραίτητο.


Ευχαριστούμε για τη συνεργασία τον κ. Ευάγγελο Φιλόπουλο, χειρουργό μαστού, υπεύθυνο του Δικτύου Φροντίδας Μαστού της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας.