Δεν είναι μυστικό πως το κόστος ζωής έχει εκτοξευθεί: από τους λογαριασμούς που φουσκώνουν και τις τιμές στα σούπερ μάρκετ που σκαρφαλώνουν, μέχρι το αίσθημα πως δουλεύουμε ασταμάτητα για μισθούς που δεν φτάνουν. Για πολλούς, μια δεύτερη δουλειά ή κάποιο «side hustle» είναι πλέον αναγκαίο για να βγαίνουν τα βασικά.
Για τη Γενιά Ζ ειδικά, ακόμη και τα αυτονόητα μοιάζουν πολυτέλεια. Και αν η καθημερινότητα πιέζει, το ραντεβού ή οι διακοπές μοιάζουν απλησίαστα. Υπάρχει, όμως, ένας ακόμη τομέας που αρχίζει να ζορίζει οικονομικά, κι όμως μιλάμε ελάχιστα γι’ αυτόν: η φιλία.
Ο όρος που κάνει τον γύρο του διαδικτύου είναι «friendflation». Ένα λογοπαίγνιο με τη λέξη «inflation», περιγράφει το αυξανόμενο κόστος που συνεπάγεται απλώς το να κρατάς ζωντανές τις φιλίες σου. Φυσικά, όλοι ξέρουμε πως η αληθινή φιλία δεν είναι θέμα χρημάτων. Όμως η πραγματικότητα είναι αμείλικτη: όταν κάθε συνάντηση έχει τιμή, πολλοί νιώθουν αποκλεισμένοι από το να δημιουργούν αναμνήσεις. Και αυτό χωρίς να υπολογίζουμε γενέθλια, γάμους και άλλες μεγάλες στιγμές.
4 στους 5 νιώθουν οικονομικό άγχος στις εξόδους
Μια έρευνα στις ΗΠΑ το 2025 έδειξε ότι σχεδόν 4 στους 5 ανθρώπους έχουν νιώσει οικονομικό άγχος όταν βγαίνουν με φίλους. Το 43% παραδέχτηκε πως δυσκολεύεται ιδιαίτερα όταν έχει φίλους με πολύ μεγαλύτερο εισόδημα. Η πίεση φαίνεται εντονότερη στα 20s και τα 30s, όταν οι κοινωνικές υποχρεώσεις αυξάνονται, σύμφωνα με τους FT.
Το ζήτημα αγγίζει κάτι πιο βαθύ: την ανισότητα μέσα ακόμη και στη μεσαία τάξη, καθώς και τις ανασφάλειες που νιώθουν όσοι βγάζουν λιγότερα σε σχέση με το «καλοβαλμένο» φιλικό τους περιβάλλον. Η φιλία γίνεται πιο ακριβή, όχι γιατί χάθηκε το συναίσθημα, αλλά γιατί η ίδια η κοινωνικότητα μεταφράζεται σε κατανάλωση, από ακριβά κοκτέιλ μέχρι πολυήμερα bachelor trips.
«Όταν ήμουν στα 20 μου, δεν πηγαίναμε σε εντυπωσιακά ταξίδια για γενέθλια ούτε βγαίναμε για ακριβά κοκτέιλ», λέει η Lindsey Stanberry, που σήμερα στα 40 της ζει στη Νέα Υόρκη και τρέχει το ενημερωτικό δελτίο για προσωπικά οικονομικά The Purse. Παρόμοια, η ακαδημαϊκός Elizabeth Currid-Halkett σημειώνει: «Δεν είναι ότι δεν κοινωνικοποιούμασταν παλιότερα. Απλώς τώρα αυτό έρχεται με πολύ μεγαλύτερο κόστος».
Πώς αντιμετωπίζεται το friendflation;
Η εμπειρία αυτή αποτυπώνεται και στα social media. Ένας χρήστης έγραψε: «Friendflation = η τέλεια καταιγίδα κοινωνικής και οικονομικής πίεσης, που μετατρέπει τη χαρά σε άγχος. Είναι όταν το κόστος για γενέθλια, γάμους, brunch και ταξίδια αυξάνεται πιο γρήγορα από τον μισθό σου», όπως γράφει το indy100.
Κάποιος άλλος απλώς σχολίασε ότι η friendflation έχει βγει «εκτός ελέγχου». Ενώ ένας τρίτος πρόσθεσε: «Ακριβά δείπνα, ταξίδια, ατελείωτα σχέδια… η friendflation κάνει δύσκολο το να αντέξεις οικονομικά τη σύνδεση. Αλλά η πραγματική φιλία δεν ήταν ποτέ ο λογαριασμός. Αν η φιλία έχει τιμή, δεν είναι φιλία. Είναι συνδρομή. Καιρός να επιστρέψει η φιλία σε αυτό που προοριζόταν να είναι».
Το ερώτημα, λοιπόν, είναι πώς μπορείς να αντιμετωπίσεις τη friendflation χωρίς να χαθεί η χαρά της κοινωνικότητας. Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν τρόποι. Ένας από αυτούς είναι ο προγραμματισμός: ένα κοινόχρηστο ημερολόγιο μπορεί να λειτουργήσει ως «σωσίβιο». Αν κανονιστούν πιο ακριβά σχέδια αρκετό καιρό νωρίτερα, όλοι έχουν χρόνο να προϋπολογίσουν τα έξοδά τους και να μη βιώνουν τη συνάντηση ως οικονομικό βάρος.
Από την Αλεξάνδρα Τάνκα