Σε έναν κόσμο που αποθεώνει την επιτυχία και την αδιάκοπη παραγωγικότητα, είναι δύσκολο να μη νιώθεις ενοχές όταν απλώς… δεν κάνεις τίποτα. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι η ξεκούραση μπορεί να είναι εξίσου «παραγωγική»: προλαμβάνει την εξουθένωση και στηρίζει τη ευεξία μας.
Μερικές πρακτικές συμβουλές που θα μπορούσαν να σας βοηθήσουν να ξεπεράσετε τις ενοχές, περιλαμβάνουν:
Δείτε την ξεκούραση ως παραγωγική αποκατάσταση
Πολλοί άνθρωποι τείνουν να θεωρούν δραστηριότητες αυτοφροντίδας — όπως μια μέρα χαλάρωσης, μια βόλτα, λίγη ώρα για διάβασμα ή το να μαγειρέψουν ένα θρεπτικό γεύμα — ως «χάσιμο χρόνου».
Στην πραγματικότητα, όμως, η ξεκούραση είναι βαθιά παραγωγική. Επιτρέπει στο σώμα και στο μυαλό να ανακάμψουν μετά από μια απαιτητική περίοδο και μας προστατεύει από την παγίδα της συνεχούς παραγωγικότητας — έναν φαύλο κύκλο που μας πείθει ότι πρέπει να είμαστε διαρκώς σε δράση, συχνά εις βάρος της υγείας μας.
Έρευνες μάλιστα, δείχνουν ότι η συναισθηματική εξουθένωση συνδέεται άμεσα με μειωμένη παραγωγικότητα. Η ξεκούραση, λοιπόν, δεν είναι πολυτέλεια — είναι μια αναγκαία επένδυση στην ευεξία και την απόδοσή μας.
Άλλαξε τον τρόπο που αντιλαμβάνεσαι την παραγωγικότητα
Συχνά αντιλαμβανόμαστε την παραγωγικότητα αποκλειστικά μέσα από όσα παράγουμε προς τα έξω: δουλειά, υποχρεώσεις, στόχους. Όμως η παραγωγικότητα μπορεί —και πρέπει— να περιλαμβάνει και δραστηριότητες που δεν σχετίζονται με την εργασία ή τους στόχους εξέλιξης, αλλά με το να «γεμίζουμε» την δική μας ενέργεια.
Η παραγωγικότητα δεν είναι μόνο το να ολοκληρώνουμε επαγγελματικά καθήκοντα ή ακαδημαϊκές εργασίες. Είναι και το να φροντίζουμε το σώμα και το μυαλό μας, να δίνουμε χρόνο στις σχέσεις μας, να καλλιεργούμε τη δημιουργικότητά μας μέσα από δραστηριότητες όπως η άσκηση, η επαφή με φίλους, το διάβασμα ή η τέχνη.
Το να επαναπροσδιορίσουμε την παραγωγικότητα σημαίνει να δίνουμε προτεραιότητα σε πράγματα που δεν έχουν καμία σχέση με τη δουλειά: να επιβραδύνουμε, να μένουμε λίγο περισσότερο με τον εαυτό μας, να εξασκούμε την επίγνωση. Με άλλα λόγια, να αγκαλιάζουμε στιγμές «ύπαρξης» αντί για αδιάκοπο «κάνω».
Μην ταυτίζετε την αξία σας με την παραγωγικότητα
Σε μια κοινωνία που συχνά μας μαθαίνει ότι η προσωπική μας αξία μετριέται από το πόσο παράγουμε, πόσο σκληρά δουλεύουμε και πόσα καταφέρνουμε, δεν είναι περίεργο να νιώθουμε ενοχές όταν δεν κάνουμε τίποτα.
Ειδικά όταν η αυτοεκτίμηση αρχίζει να εξαρτάται από τον επαγγελματικό τίτλο ή την απόδοση στη δουλειά, δημιουργείται ένα επικίνδυνο μοτίβο: έντονη ικανοποίηση όταν υπάρχει αναγνώριση και επιτυχία, αλλά βαθιά απογοήτευση όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά ή όταν κάποιος νιώθει ότι περνά απαρατήρητος.
Η αποσύνδεση της προσωπικής αξίας από την απόδοση είναι θεμελιώδης για μια πιο υγιή σχέση με την εργασία — και με τον ίδιο μας τον εαυτό.