Κάθε νέο έτος φέρνει μαζί του την υπόσχεση της αυτοβελτίωσης. Είτε πρόκειται για νέες συνήθειες, περισσότερα όρια ή αυτοφροντίδα, όλοι προσδοκούμε την προσωπική εξέλιξη. Αλλά, ενώ πολλοί από εμάς αναζητούμε τρόπους για να γίνουμε καλύτεροι, η έννοια της σοφίας συχνά παραμένει ένα αίνιγμα. Πολλοί την θεωρούν ένα μόνιμο χαρακτηριστικό ή μια δεξιότητα που αποκτάται με τον χρόνο. Ωστόσο, νέα έρευνα ανατρέπει αυτή την αντίληψη, αναφέροντας ότι η σοφία δεν είναι κάτι που κατέχουμε μόνιμα και δεν χάνουμε ποτέ, αλλά κάτι στο οποίο μπορούμε να εξασκηθούμε και το οποίο μπορεί να χάσουμε ανάλογα με τις καταστάσεις.
Ο κόσμος της σοφίας
Αν αναρωτιέστε γιατί μερικές φορές νιώθετε σοφοί και άλλες φορές όχι και τόσο, δεν είστε μόνοι. Ο εγκέφαλος μας λειτουργεί σε κύματα και τα χαρακτηριστικά της σοφίας δεν είναι σταθερά. Συγκεκριμένα, επιστήμονες μετά από μια μελέτη, που πραγματοποιήθηκε σε 500 ενήλικες και δημοσιεύθηκε στο Journal of Experimental Psychology: General, αναφέρουν ότι η σοφία είναι μια διαδικασία που αλλάζει και προσαρμόζεται ανάλογα με την ημέρα, τη διάθεση, τις περιστάσεις και τις ψυχικές καταστάσεις. Για παράδειγμα, μπορεί να διαχειριζόμαστε με σοφία μια δύσκολη διαφωνία στον επαγγελματικό τομέα, αλλά να χάνουμε την ψυχραιμία μας μπροστά σε μια μικρή απογοήτευση, όπως ένα χαλασμένο πλυντήριο πιάτων.
Τι είναι η σοφία;
Η σοφία, σύμφωνα με την ψυχολογία, είναι μια σειρά από δεξιότητες που μας βοηθούν να διαχειριζόμαστε τις αβεβαιότητες της καθημερινής ζωής. Ορισμένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της περιλαμβάνουν:
- Πνευματική “ταπεινότητα”: Η ικανότητα να παραδεχόμαστε ότι μπορεί να κάνουμε λάθος και ότι οι γνώσεις μας είναι περιορισμένες.
- Αναγνώριση της αβεβαιότητας: Κατανόηση ότι οι καταστάσεις μπορεί να εξελιχθούν με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.
- Ανοιχτό μυαλό: Η ικανότητα να σκεφτόμαστε από την πλευρά των άλλων και να κατανοούμε διαφορετικές οπτικές.
- Αναζήτηση λύσεων μέσω συμβιβασμού: Προσπάθεια να βρούμε λύσεις που ωφελούν και άλλους και όχι μόνο εμάς.
Αυτές οι δεξιότητες είναι απαραίτητες όταν η ζωή γίνεται δύσκολη, είτε πρόκειται για κοινωνικές συγκρούσεις ή προσωπικές δυσκολίες. Παρόλα αυτά, η σοφία δεν είναι πάντοτε διαθέσιμη — ειδικά όταν είμαστε κουρασμένοι ή συναισθηματικά φορτισμένοι.
Πώς να εξασκηθείτε στη σοφία;
Μετά από μια πρόσφατη έρευνα, οι επιστήμονες αναφέρουν μερικούς τρόπους για να διαχειριστείτε με σοφία τις δύσκολες στιγμές της καθημερινότητά σας:
- Όταν βρίσκεστε σε μια δύσκολη κατάσταση, η αλλαγή προοπτικής βοηθά να βλέπετε τα πράγματα από μια πιο ουδέτερη και αντικειμενική θέση και έτσι είναι πιο εύκολο να πάρετε σοφές αποφάσεις χωρίς συναισθηματική επιβάρυνση.
- Ρωτήστε τον εαυτό σας «Τι θα με έκανε να αλλάξω γνώμη;». Αυτή η ερώτηση βοηθά να αντιληφθούμε ότι ίσως δεν έχουμε όλες τις απαντήσεις και ότι είναι αποδεκτό να αμφισβητούμε τις πεποιθήσεις μας.
- Αντί να προσπαθείτε να έχετε πάντα δίκιο, ρωτήστε τον εαυτό σας «Τι είναι αλήθεια από τη δική μου πλευρά, και τι μπορεί να είναι αλήθεια από την πλευρά τους;». Η σοφία δεν είναι συνήθως το να νικάμε, αλλά να βρίσκουμε μια ισχυρή λύση που μπορεί να ισχύει για όλους.
