Αλλάζουν οι συνήθειες των ανθρώπων τον χειμώνα; Αγχώνονται περισσότερο; Παρότι ο χειμώνας περιλαμβάνει αρκετές γιορτές και πολλές φορές περισσότερο χρόνο με φίλους και οικογένεια, πολλοί από εμάς βιώνουμε αυξημένο άγχος. Οι λόγοι είναι πολλοί. Λίγο το γεμάτο πρόγραμμα χωρίς χρόνο για χαλάρωση, λίγο ο κρύος καιρός που μας κρατά κάποιες φορές μέσα στο σπίτι, λίγο ο ήλιος που δύει πολύ νωρίτερα σε σχέση με πριν από λίγους μήνες.
Γιατί αλλάζουν οι συνήθειες τον χειμώνα;
Οι ειδικοί λένε πως ο χειμώνας διαταράσσει φυσικά πολλά από τα συστήματα που μας βοηθούν να νιώθουμε συναισθηματικά σταθεροί. Οι μικρότερες ημέρες και το μειωμένο φως επηρεάζουν τη σεροτονίνη και τη μελατονίνη, που παίζουν καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση της διάθεσης και του ύπνου.
Ο κρύος καιρός συχνά οδηγεί σε λιγότερη κίνηση και περισσότερο χρόνο σε εσωτερικούς χώρους, μειώνοντας δύο ισχυρούς ρυθμιστές του νευρικού συστήματος: τη σωματική δραστηριότητα και την κοινωνική επαφή.
Το κρύο και η αλλαγή της ώρας είναι πράγματα που δεν μπορούμε να ελέγξουμε. Αυτό που μπορούμε όμως να ελέγξουμε είναι το πώς φροντίζουμε τον εαυτό μας για να κρατήσουμε το άγχος σε χαμηλά επίπεδα ή να περιορίσουμε την εποχική κατάθλιψη. Δραστηριότητες όπως το διάβασμα, οι συναντήσεις με φίλους, οι βόλτες όσο υπάρχει φως και η άσκηση μπορούν να βοηθήσουν. Από την οπτική εγκεφάλου-σώματος, το χειμερινό άγχος δεν είναι μόνο ψυχολογικό, συχνά είναι το νευρικό σύστημα που αντιδρά στις αλλαγές φωτός, ρυθμού και ερεθισμάτων.
Αν και είναι καλό να δημιουργούμε συνήθειες τον χειμώνα, κάποιες από αυτές μπορεί στην πραγματικότητα να επιδεινώνουν τα αρνητικά μας συναισθήματα. Οι ειδικοί ψυχικής υγείας εντοπίζουν ποιες συνήθειες αυξάνουν το άγχος αυτή τη σκοτεινή και κρύα εποχή.
1. Περισσότερος χρόνος μέσα στο σπίτι, μία από τις συνήθειες του χειμώνα
Είναι λογικό να θέλουμε να μένουμε μέσα όταν κάνει κρύο και σκοτεινιάζει νωρίς, όμως ο υπερβολικός χρόνος σε εσωτερικούς χώρους μπορεί να επιδεινώσει το άγχος, κυρίως λόγω έλλειψης ηλιακού φωτός.
Τους ζεστούς μήνες εκμεταλλευόμαστε τον ήλιο και τον καλό καιρό, αλλά τον χειμώνα οι μέρες είναι πιο σύντομες, πιο κρύες και συνήθως πιο ήσυχες. Η απομόνωση στο σπίτι μπορεί να εντείνει την υπερανάλυση και τις παρεμβατικές σκέψεις. Το άγχος συνδέεται με την ανάγκη ελέγχου, και ο απρόβλεπτος χειμώνας χαλαρώνει τη ρουτίνα πολλών ανθρώπων.
Ακόμα κι αν οι μέρες φαίνονται πολύ σύντομες, μια μικρή έξοδος στο φως μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά. Η έκθεση στο φως νωρίς μέσα στη μέρα, έστω και για λίγο, υποστηρίζει τον κιρκάδιο ρυθμό και τη ρύθμιση της διάθεσης.
2. Αυξημένος χρόνος μπροστά σε οθόνες
Σε μια καταιγίδα, το κινητό, ο υπολογιστής ή η τηλεόραση γίνονται εύκολα ο καλύτερός σας φίλος. Δεν είναι κακό να χαλαρώνετε με βίντεο ή σειρές, αλλά η υπερβολή μπορεί να γίνει εξαντλητική, ειδικά όταν συγκρίνεστε με άλλους. Η υπερβολική έκθεση στα social media ή στις ειδήσεις μπορεί να οδηγήσει σε σκέψεις του τύπου «θα έπρεπε να κάνω περισσότερα», κάτι που εντείνει την υπερανάλυση και το άγχος.
3. Αλλαγή σε συνήθειες ύπνου
Το σκοτάδι και οι διαταραγμένοι κιρκάδιοι ρυθμοί κάνουν τον ύπνο ασταθή. Όταν το σώμα δεν έχει σταθερή κίνηση, φως και ξεκούραση, ο εγκέφαλος το αντιλαμβάνεται ως απειλή. Αυτό συχνά οδηγεί σε περισσότερη καφεΐνη, η οποία μπορεί να επιδεινώσει το άγχος.
4. Ακύρωση σχεδίων
Είναι εύκολο να μένετε σπίτι, αντί να δείτε φίλους ή οικογένεια, ειδικά όταν νυχτώνει νωρίς. Όμως, όταν δεν υπάρχουν πραγματικοί λόγοι, είναι σημαντικό να τηρείτε τις δεσμεύσεις σας. Το να βγαίνετε από το σπίτι, να περπατάτε και να κρατάτε τα σχέδιά σας βοηθά στη σύνδεση με άλλους και στη συναισθηματική ισορροπία.
5. Έλλειψη κίνησης
Η κίνηση είναι από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισης του άγχους, ειδικά όταν περνάτε πολύ χρόνο μέσα στο σπίτι. Η καθημερινή, χαμηλής πίεσης άσκηση απελευθερώνει την αγχώδη ενέργεια και στέλνει σήμα ασφάλειας στο σώμα».
6. Έλλειψη αυτοσυμπόνιας
Η νέα χρονιά φέρνει στόχους και προσδοκίες, αλλά όταν δεν επιτυγχάνονται, γινόμαστε σκληροί με τον εαυτό μας. Ένας από τους μεγαλύτερους παράγοντες άγχους είναι η έλλειψη αυτοσυμπόνιας. Η αυτοκριτική συνήθως ενισχύει το άγχος, αντί να μας βοηθά να προχωρήσουμε. Δώστε λοιπόν λίγη κατανόηση στον εαυτό σας αυτόν τον χειμώνα και θυμηθείτε ότι δεν είστε μόνοι.
