Η κατάθλιψη βρίσκεται στο επίκεντρο μιας νέας έρευνας που δείχνει ότι μια απλή αλλαγή στην καθημερινότητα μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισής της. Σύμφωνα με τα ευρήματα, το να αντικαταστήσετε τον χρόνο που περνάτε μπροστά στη τηλεόραση με άλλες δραστηριότητες, ακόμη και για μία ώρα, θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά τη ψυχική σας υγεία.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), περισσότεροι από 280 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με κατάθλιψη. Σε αυτό το πλαίσιο, οι ερευνητές τονίζουν ότι η μείωση του χρόνου που περνάμε καθισμένοι μπορεί να αποτελεί μια απλή αλλά αποτελεσματική στρατηγική πρόληψης.
Η μελέτη υποστηρίζει ότι η αντικατάσταση μίας ώρας μπροστά στην οθόνη με δραστηριότητες όπως άσκηση, φυσική δραστηριότητα που σχετίζεται με μετακινήσεις ή ακόμη και ύπνο, φαίνεται να μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης μείζονος κατάθλιψης. Μάλιστα, η αντικατάσταση μόλις μισής ώρας με άθληση μειώνει τον κίνδυνο κατά 18%, ενώ στους μεγαλύτερους ενήλικες φτάνει σχεδόν το 30%.
Παρόμοια οφέλη καταγράφηκαν και όταν μία ώρα αντικαταστάθηκε με ύπνο, υποδηλώνοντας ότι ακόμη και μικρές αλλαγές στη ρουτίνα μπορούν να έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στην ψυχική ευεξία. «Τα ευρήματα υποστηρίζουν την προώθηση ποικίλων μορφών φυσικής δραστηριότητας σε αυτή την ηλικιακή ομάδα. Η μείωση του χρόνου που περνάμε καθισμένοι μπορεί να αποτελέσει ιδιαίτερα αποτελεσματική στρατηγική δημόσιας υγείας για μεσήλικες και ηλικιωμένους» αναφέρουν οι ερευνητές.
Κατάθλιψη και «παθητικά» καθιστικές συνήθειες
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Groningen επισημαίνουν ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο τον χρόνο που περνά κανείς καθιστός, αλλά και το είδος της δραστηριότητας. Οι «παθητικές» καθιστικές δραστηριότητες, όπως για παράδειγμα το doomscrolling, φαίνεται να είναι πιο επιβαρυντικές για την ψυχική υγεία, πιθανώς εξαιτίας της απορρύθμισης της ντοπαμίνης, της μεγαλύτερης κατανάλωσης ανθυγιεινών τροφών και της κοινωνικής απομόνωσης.
Για να καταλήξουν σε αυτά τα συμπεράσματα, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 65.454 ενήλικες στην Ολλανδία. Οι συμμετέχοντες δεν είχαν διαγνωστεί με κατάθλιψη στην αρχή της έρευνας και παρακολουθήθηκαν για τέσσερα χρόνια. Κατέγραψαν τον χρόνο που αφιέρωναν σε δραστηριότητες όπως ενεργή μετακίνηση, άσκηση κατά τον ελεύθερο χρόνο, αθλητισμός, οικιακές εργασίες, φυσική δραστηριότητα στη δουλειά ή στο σχολείο, παρακολούθηση τηλεόρασης και ύπνο.
Οι διαγνώσεις μείζονος κατάθλιψης έγιναν μέσω συνέντευξης που αξιολογεί δύο βασικά συμπτώματα της διαταραχής, τη σταθερή καταθλιπτική διάθεση και τη μειωμένη ικανότητα να νιώσει κανείς ευχαρίστηση, καθώς και επτά επιπλέον συμπτώματα, όπως διαταραχές ύπνου, απώλεια όρεξης και δυσκολία συγκέντρωσης. Η διάγνωση τίθεται όταν υπάρχει τουλάχιστον ένα βασικό σύμπτωμα και συνολικά πέντε συμπτώματα που επιμένουν για δύο εβδομάδες.
Τι έδειξε η έρευνα
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι στους μεσήλικες, η αντικατάσταση μίας ώρας «παθητικής» καθιστικής συμπεριφοράς με άλλες δραστηριότητες φάνηκε να μειώνει την πιθανότητα διάγνωσης μείζονος κατάθλιψης κατά 20%. Όταν ο χρόνος αυτός αυξανόταν στα 90 λεπτά, η μείωση έφτανε το 29%, ενώ η αντικατάσταση δύο ωρών με άλλες δραστηριότητες περιόριζε τον κίνδυνο κατά 43%.
Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η αντικατάσταση της «παθητικής» καθιστικής δραστηριότητας συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο κατάθλιψης, με μία μόνο εξαίρεση: η μεταφορά μόλις μισής ώρας σε οικιακές εργασίες δεν φάνηκε να προσφέρει προστατευτικό όφελος.
Αντίθετα, όταν το ίδιο χρονικό διάστημα αντικαταστάθηκε με αθλητική δραστηριότητα, ο κίνδυνος κατάθλιψης μειώθηκε κατά 18%. Ακόμη και η επιλογή να αφιερώσει κανείς λιγότερο χρόνο εκεί και περισσότερο στις μετακινήσεις του, μια μορφή ελαφριάς φυσικής δραστηριότητας, συνδέθηκε με μείωση του κινδύνου κατά 8%.
