Η οστεοπόρωση είναι μια πάθηση που κάνει τα οστά πιο εύθραυστα και αυξάνει τον κίνδυνο καταγμάτων. Εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως επηρεάζονται από αυτήν, κυρίως όσο μεγαλώνουν. Εδώ και χρόνια γνωρίζουμε ότι η άσκηση βοηθά στη διατήρηση της οστικής υγείας, όμως μέχρι πρόσφατα δεν ήταν ξεκάθαρο πώς ακριβώς το σώμα μετατρέπει την κίνηση σε πιο δυνατά οστά.

Νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Signal Transduction and Targeted Therapy και διεξήχθη από την ερευνητική ομάδα του University of Hong Kong έρχεται να ρίξει φως σε αυτό το ερώτημα και να ανοίξει τον δρόμο για πιθανές νέες θεραπείες στο μέλλον.

Οι επιστήμονες εντόπισαν μια πρωτεΐνη που λειτουργεί σαν «αισθητήρας» της άσκησης μέσα στα οστά. Με απλά λόγια, η πρωτεΐνη αυτή αντιλαμβάνεται τις μηχανικές δυνάμεις που δημιουργούνται όταν κινούμαστε, περπατάμε ή γυμναζόμαστε και μεταφράζει αυτά τα ερεθίσματα σε σήματα που ενισχύουν τον σχηματισμό νέου οστού.

Παράλληλα, βοηθά να περιοριστεί η συσσώρευση λίπους μέσα στον μυελό των οστών, κάτι που φαίνεται να συνδέεται με την αποδυνάμωση του σκελετού.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από οστεοπόρωση

Οι γυναίκες παθαίνουν οστεοπόρωση συχνότερα από τους άντρες – ειδικά αν μπουν στην εμμηνόπαυση πριν από τα 45 – καθώς η φυσική διαδικασία της απώλειας του οστού γίνεται πιο γρήγορη τα χρόνια μετά την εμμηνόπαυση.

Άλλοι παράγοντες που σχετίζονται με τον αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσει κάποιος τη νόσο είναι:

  • Μακροχρόνια ή σε μεγάλες ποσότητες λήψη κορτικοειδών.
  • Παθολογικές καταστάσεις όπως ορισμένες φλεγμονώδεις παθήσεις.
  • Ιστορικό οστεοπόρωσης στην οικογένεια.
  • Μακροχρόνια λήψη φαρμάκων που επηρεάζουν την οστική πυκνότητα.
  • Πολύ χαμηλός δείκτης μάζας σώματος.
  • Κάπνισμα και κατανάλωση αλκοόλ.

Πώς βοηθά η άσκηση

Στον μυελό των οστών υπάρχουν κύτταρα που μπορούν να εξελιχθούν είτε σε κύτταρα που «χτίζουν» οστό είτε σε λιπώδη κύτταρα. Η άσκηση φαίνεται να «σπρώχνει» αυτά τα κύτταρα προς την πρώτη κατεύθυνση.

Σε πειράματα σε ζώα, όταν η συγκεκριμένη πρωτεΐνη απουσίαζε, τα οστά ήταν πιο αδύναμα, είχαν χαμηλότερη πυκνότητα και δεν ανταποκρίνονταν το ίδιο θετικά στην άσκηση. Όταν όμως η πρωτεΐνη ενεργοποιούνταν ξανά, τα οστά έδειχναν σημάδια βελτίωσης.

Τι μπορεί να σημαίνει για το μέλλον

Η κατανόηση αυτού του μηχανισμού δίνει στους επιστήμονες έναν πιθανό στόχο για τη δημιουργία φαρμάκων που θα μπορούσαν να μιμούνται κάποια από τα οφέλη της άσκησης στα οστά. Αυτό θα ήταν ιδιαίτερα σημαντικό για άτομα που δυσκολεύονται να κινηθούν, όπως ηλικιωμένοι ή άνθρωποι με περιορισμένη κινητικότητα.

Φυσικά, τέτοιες θεραπείες βρίσκονται ακόμα σε πρώιμο στάδιο και απαιτείται περισσότερη έρευνα, ειδικά σε ανθρώπους.

Τι ισχύει σήμερα

Μέχρι να υπάρξουν νέες θεραπείες, η άσκηση παραμένει ένα από τα πιο ισχυρά «εργαλεία» για την υγεία των οστών. Ακόμα και ήπιες δραστηριότητες, όπως το περπάτημα, η ήπια ενδυνάμωση ή οι ασκήσεις ισορροπίας, μπορούν να προσφέρουν σημαντικά οφέλη.

Η ανακάλυψη ενός βασικού μηχανισμού που συνδέει την άσκηση με την ενδυνάμωση του σκελετού δίνει ελπίδα για νέες προσεγγίσεις στην πρόληψη και αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης. Μέχρι τότε, κάθε μορφή κίνησης παραμένει ένα πολύτιμο δώρο για το σώμα μας.