Τι είναι αυτό που ομορφαίνει μία πόλη; Είναι τα δέντρα; Οι άνθρωποι; Το vibe της; Σίγουρα μπορεί να είναι όλα αυτά. Όμως μπορεί να είναι ακόμη και τα ιστορικά της κτίρια. Ορισμένα κτίρια αφήνουν τέτοια εντύπωση όταν τα επισκέπτεται κάποιος, που μπορούν να παραμείνουν για πάντα ζωντανά στο μυαλό του. Από ψυχολογική σκοπιά, έχουν ενδιαφέρον τα συναισθήματα που προκαλούν: μια αίσθηση γείωσης, στιγμιαίας ηρεμίας ή ακόμη και δέους.
Παρόλο που οι επιδράσεις των όμορφων τοπίων στη ψυχική υγεία έχουν μελετηθεί εκτενώς, οι περισσότερες μελέτες επικεντρώθηκαν κυρίως σε φυσικά τοπία και περιβάλλοντα. Σε βρετανική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Psychology επιχειρήθηκε να γίνει κατανοητό πώς οι άνθρωποι αξιολογούν διαφορετικά αστικά περιβάλλοντα και ποιοι τύποι κτιρίων που μπορεί να βρίσκονται σε αυτά προκαλούν ευεξία.
Τα ιστορικά κτίρια ως πηγή ευεξίας
Στην Αγγλία, 83 στους 100 ανθρώπους ζουν πλέον σε πόλεις, επομένως οι διαφορές σε αυτά τα αστικά τοπία μπορεί να έχουν σημαντικές συνέπειες για την ευημερία των κατοίκων. Η εν λόγω μελέτη έδειξε ότι η παρουσία παλαιών κτιρίων, ιδιαίτερα αυτών που χαρακτηρίζονται ως ιστορικά ή αρχιτεκτονικά σημαντικά, έχει ιδιαίτερα ισχυρή επίδραση. Τα κτίρια αυτά θεωρούνται συγκρίσιμα με δάση και λίμνες, όσον αφορά στην αισθητική τους αξία.
Αξιολογήσεις για την «αστική ομορφιά»
Οι ερευνητές, χρησιμοποίησαν δεδομένα, σύμφωνα με τα οποία άνθρωποι αξιολογούν φωτογραφίες από όλη τη Βρετανία σε κλίμακα από 1 («καθόλου όμορφο») έως 10 («πολύ όμορφο»). Οι φωτογραφίες ήταν από αστικές περιοχές της Αγγλίας και εξετάστηκαν συνολικά 28.547 αξιολογήσεις για 3.843 εικόνες.
Οι επιστήμονες συνδύασαν αυτά τα δεδομένα με άλλα που αφορούν σε 370.000 βρετανικά κτίρια και ανίχνευσαν χαρακτηριστικά στις φωτογραφίες που μπορεί να επηρεάζουν την αισθητική, ώστε να αποκλείσουν την περίπτωση ότι οι φωτογραφίες με ιστορικά κτίρια θεωρούνταν πιο όμορφες επειδή περιείχαν επίσης δέντρα, για παράδειγμα.
Τα ιστορικά κτίρια προσθέτουν ομορφιά στις πόλεις;
Η μέση αξιολόγηση των αστικών περιοχών της Αγγλίας, όταν υπήρχε ένα καταχωρημένο ιστορικό κτίριο στη φωτογραφία, αυξανόταν κατά μέσο κατά 25%. Η επίδραση αυτή είναι συγκρίσιμη με την επίδραση δασών και λιμνών. Επίσης, με βάση τα ευρήματα, τα κτίρια υψηλής σημασίας θεωρούνταν πιο όμορφα από αυτά χαμηλότερης σημασίας. Τα παλαιότερα κτίρια δε, κρίθηκαν πιο ελκυστικά αισθητικά.
Γιατί οι άνθρωποι εκτιμούν τόσο τα ιστορικά κτίρια;
Η αισθητική των αστικών περιοχών σχετίζεται με την ευτυχία και την υγεία. Η μελέτη δείχνει ότι τα παλαιά κτίρια συμβάλλουν σημαντικά στην ομορφιά των πόλεων, γεγονός που καθιστά τη διατήρησή τους σημαντική, όχι μόνο για την αρχιτεκτονική τους αξία αλλά και για την ευημερία των ανθρώπων.
Μπορεί η επιρροή τους να οφείλεται στην ηλικία τους ή και στη φύση του σχεδιασμού τους. Αρχιτέκτονες επισημαίνουν ότι σημασία έχει και η διαχρονική δημοφιλία ορισμένων ιστορικών στυλ. Υπάρχουν επίσης ψυχολογικοί λόγοι. Αυτοί είναι η αίσθηση σταθερότητας, οι φθορές του χρόνου, οι ιστορίες ζωών που κουβαλούν ή η νοσταλγία που προκαλούν.
Στο μέλλον, οι ερευνητές σκοπεύουν να διερευνήσουν περαιτέρω γιατί οι άνθρωποι αισθάνονται τόσο έντονα για τα ιστορικά κτίρια και πώς αυτά επηρεάζουν την ευημερία τους.
