Τα οικονομικά προβλήματα αποτελούν μία από τις κυριότερες πηγές χρόνιου στρες. Το οικονομικό στρες προκύπτει από τη συνεχή ανησυχία για το εισόδημα, την αδυναμία κάλυψης βασικών αναγκών ή τον φόβο για το μέλλον. Δεν είναι λίγες οι έρευνες που προειδοποιούν ότι, όταν το στρες γίνεται έντονο, η υγεία μας «πληρώνει» το τίμημα.

Οι οικονομικές δυσκολίες μπορεί να σημαίνουν:

  • λιγότερο ποιοτική διατροφή,
  • αναβολή ιατρικών εξετάσεων,
  • παράλειψη φαρμάκων λόγω κόστους,
  • μειωμένη συμμετοχή σε κοινωνικές δραστηριότητες,
  • λιγότερες ευκαιρίες για άσκηση ή πρόληψη.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο ακαδημαϊκό περιοδικό Brain, Behavior, and Immunity, οι συμμετέχοντες που βίωναν οικονομική πίεση – την αντίληψη, δηλαδή, ότι μπορεί να μην έχουν αρκετούς οικονομικούς πόρους για να καλύψουν τις μελλοντικές τους ανάγκες – είχαν 59% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν ένα ευρύ φάσμα ψυχικών και σωματικών παθήσεων.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε στις Ηνωμένες πολιτείες, το 90% ανέφερε ότι τα χρήματα αποτελούν πηγή άγχους. Περίπου τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων ανέφεραν ότι αισθάνονται σαν να μην μπορούν να ξεπεράσουν τις οικονομικές δυσκολίες που συσσωρεύονται. Το 40% ανέφερε ότι δεν λαμβάνει κανένα μέτρο για να εξασφαλίσει το οικονομικό του μέλλον.

Το χειρότερο είναι ότι στρες αυτό μπορεί να εγκλωβίσει το άτομο, μειώνοντας την ικανότητά του να βρει λύσεις, επιδεινώνοντας έτσι την οικονομική του κατάσταση.

Χρόνιο οικονομικό στρες και αυξημένο ψυχικό φορτίο

Οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες ή οικονομική «παράλυση» και βιώνουν χρόνιο οικονομικό άγχος είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν σοβαρά προβλήματα υγείας, λένε οι ερευνητές του University College London.

Η παρατεταμένη οικονομική ανασφάλεια συχνά συνοδεύεται από συνεχή ανησυχία, αϋπνία, ένταση και αίσθημα απειλής. Όταν ο οργανισμός βρίσκεται για μεγάλο διάστημα σε κατάσταση στρες, ενεργοποιούνται ορμονικοί και νευροβιολογικοί μηχανισμοί που έχουν συνδεθεί με δυσμενείς επιδράσεις στη μνήμη και στη συγκέντρωση.

Οι οικονομικές κρίσεις συνδέονται και με αύξηση των περιστατικών κατάθλιψης.

Επιπλέον, το χρόνιο οικονομικό άγχος μπορεί να εκδηλωθεί με πονοκεφάλους, γαστρεντερολογικά προβλήματα, μυϊκούς πόνους, υπέρταση και καρδιαγγειακά προβλήματα.

Κοινωνική απόσυρση

Η οικονομική στενότητα συχνά δεν είναι μόνο πρακτικό ζήτημα. Μπορεί να οδηγήσει σε ντροπή, απομόνωση, απώλεια αυτονομίας ή μειωμένη αυτοεκτίμηση. Και γνωρίζουμε ότι η κοινωνική απομόνωση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για γνωστική έκπτωση.

Η οικονομική αβεβαιότητα επηρεάζει δυσανάλογα και τις οικογενειακές σχέσεις, οδηγώντας σε αυξημένη ένταση εντός του σπιτιού.

Τα χρήματα μειώνουν το άγχος αλλά δεν φέρνουν την ευτυχία

Τα χρήματα μπορούν να μειώσουν το άγχος και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής, αλλά δεν εξασφαλίζουν μόνιμη ευτυχία.

Στρατηγικές που μπορούν να κάνουν έναν άνθρωπο ευτυχισμένο και δεν κοστίζουν:

  • Καλλιέργεια σχέσεων με οικογένεια, φίλους και κοινότητα
  • Νόημα και σκοπός μέσα από εργασία, εθελοντισμό, χόμπι
  • Ευγνωμοσύνη
  • Ενσυνειδητότητα και αυτό-φροντίδα, π.χ. διαλογισμός, άσκηση, καλός ύπνος
  • Επαφή με τη φύση, που μειώνει το άγχος και βελτιώνει τη διάθεση
  • Καλοσύνη και προσφορά στους άλλους, που ενισχύουν την αίσθηση σκοπού και κοινότητας