Το ανοσοποιητικό σύστημα είναι η βασική γραμμή άμυνας του οργανισμού μας. Αναγνωρίζει ιούς, βακτήρια και άλλους «εισβολείς» και ενεργοποιείται για να προστατεύσει το σώμα. Στα αυτοάνοσα νοσήματα όμως κάτι πηγαίνει λάθος: το ίδιο το ανοσοποιητικό αρχίζει να επιτίθεται σε υγιείς ιστούς, σαν να τους αντιμετωπίζει ως απειλή.
Υπάρχουν περισσότερα από 80 γνωστά αυτοάνοσα νοσήματα. Παρότι διαφέρουν μεταξύ τους, έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: επηρεάζουν δυσανάλογα τις γυναίκες. Οι επιστημονικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι περίπου το 80% των ατόμων με αυτοάνοσα νοσήματα είναι γυναίκες, ένα ποσοστό που παραμένει σταθερό εδώ και δεκαετίες ερευνών. Και αυτό δεν αφορά μόνο τη συχνότητα εμφάνισης των ασθενειών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτές επηρεάζουν τη ζωή των γυναικών σε κάθε επίπεδο.
Η «αόρατη» επιβάρυνση
Τα περισσότερα αυτοάνοσα νοσήματα εμφανίζονται μεταξύ νεαρής ενήλικης ζωής και μέσης ηλικίας, σε μια περίοδο όπου οι άνθρωποι χτίζουν καριέρα, δημιουργούν σχέσεις, αποκτούν οικογένεια και διαμορφώνουν την προσωπική τους ταυτότητα.
Όμως η χρόνια κόπωση, ο πόνος και οι περίοδοι έξαρσης των συμπτωμάτων μπορούν να αλλάξουν δραστικά αυτή την πορεία.
Σύμφωνα με πρόσφατη αμερικανική έρευνα του οργανισμού Autoimmune Association, το 70% των εργαζόμενων γυναικών με αυτοάνοσα νοσήματα δήλωσε ότι η επαγγελματική της εξέλιξη επηρεάστηκε αρνητικά από την ασθένεια.
Πολλές ανέφεραν ότι:
- αναγκάστηκαν να μειώσουν ώρες εργασίας,
- άλλαξαν επαγγελματικό αντικείμενο,
- απέφυγαν προαγωγές,
- ή εγκατέλειψαν εντελώς την εργασία τους.
Οι βασικότεροι λόγοι ήταν:
- ο χρόνιος πόνος,
- η εξάντληση,
- και το λεγόμενο brain fog (μια κατάσταση πνευματικής κόπωσης που επηρεάζει τη συγκέντρωση και τη μνήμη).
Παράλληλα, πολλές γυναίκες αποφεύγουν να μιλήσουν ανοιχτά για τη διάγνωσή τους στον εργασιακό χώρο, είτε επειδή φοβούνται ότι δεν θα γίνουν κατανοητές είτε επειδή ανησυχούν μήπως θεωρηθούν «λιγότερο ικανές».
Ο διεθνώς καθιερωμένος όρος «αόρατη αναπηρία» (invisible disability) περιγράφει συμπτώματα όπως η χρόνια κόπωση και ο πόνος που δεν φαίνονται εξωτερικά, οδηγώντας συχνά σε κοινωνική παρεξήγηση.
Όταν μια χρόνια νόσος επηρεάζει ολόκληρη τη ζωή
Τα αυτοάνοσα νοσήματα δεν περιορίζονται στα σωματικά συμπτώματα. Συχνά επηρεάζουν τις κοινωνικές σχέσεις, την ψυχική υγεία, την οικογενειακή ζωή και την οικονομική σταθερότητα.
Έρευνες δείχνουν ότι πολλά άτομα με χρόνια αυτοάνοσα νοσήματα βιώνουν:
- αυξημένο ψυχολογικό στρες,
- κοινωνική απομόνωση,
- δυσκολίες στις προσωπικές σχέσεις,
- μειωμένη ποιότητα ζωής.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι γυναίκες μπορεί να αναβάλουν ή να επανεξετάσουν την απόφαση να αποκτήσουν παιδιά, είτε λόγω προβλημάτων γονιμότητας είτε λόγω φόβου για την πορεία της νόσου ή τη σωματική επιβάρυνση της γονεϊκότητας.
Η κατάθλιψη και το άγχος εμφανίζονται επίσης συχνότερα σε άτομα με αυτοάνοσα νοσήματα, κάτι που συνδέεται τόσο με τις βιολογικές αλλαγές όσο και με την ψυχολογική επιβάρυνση μιας χρόνιας πάθησης.
