Τι σχέση έχει το βιολογικό ρολόι με το πεπτικό σύστημα; Ίσως καταλάβουμε τη σύνδεση, όταν σκεφτούμε πως πολλοί άνθρωποι που εργάζονται σε νυχτερινές βάρδιες, ταξιδεύουν συχνά ή συνηθίζουν να τρώνε αργά το βράδυ έχουν παρατηρήσει ότι αντιμετωπίζουν συχνότερα πεπτικές ενοχλήσεις.
Πεπτικό και κιρκάδιος ρυθμός
Μια νέα μελέτη έρχεται να εξηγήσει γιατί συμβαίνει αυτό, δείχνοντας ότι το φαγητό σε ώρες που το σώμα είναι προγραμματισμένο να κοιμάται μπορεί να απορρυθμίσει το βιολογικό ρολόι του εντέρου.
Τα ευρήματα της μελέτης δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό PNAS και προσφέρουν νέα στοιχεία για τη σύνδεση μεταξύ κιρκάδιου ρυθμού και γαστρεντερικής υγείας.
Το έντερο έχει το δικό του βιολογικό ρολόι
Εδώ και δεκαετίες οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι ο εγκέφαλος διαθέτει ένα κεντρικό βιολογικό ρολόι, το οποίο συγχρονίζει πολλές λειτουργίες του οργανισμού με τον κύκλο ημέρας και νύχτας.
Ωστόσο, νεότερες έρευνες έχουν δείξει ότι και άλλα όργανα διαθέτουν τα δικά τους τοπικά βιολογικά ρολόγια. Το έντερο είναι ένα από αυτά και επηρεάζεται σημαντικά από την ώρα των γευμάτων. Οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν αν διαφορετικοί τύποι κυττάρων μέσα στο έντερο λειτουργούν με τον ίδιο χρονικό ρυθμό ή αν διαθέτουν ανεξάρτητα «ρολόγια».
Τι έδειξε η έρευνα για το πεπτικό
Οι επιστήμονες μελέτησαν διαφορετικούς τύπους κυττάρων του εντέρου για να κατανοήσουν πώς λειτουργούν τα εσωτερικά βιολογικά τους ρολόγια. Διαπίστωσαν ότι, όταν τα γεύματα καταναλώνονται στις φυσιολογικές ώρες του οργανισμού, τα κύτταρα του εντέρου λειτουργούν συντονισμένα, ακολουθώντας τον ίδιο κιρκάδιο ρυθμό.
Στη συνέχεια, εξετάστηκε τι συμβαίνει όταν η πρόσληψη τροφής μεταφέρεται σε ώρες που συνήθως το σώμα είναι προγραμματισμένο να ξεκουράζεται ή να κοιμάται. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα περισσότερα κύτταρα του εντέρου προσαρμόζονται σχετικά γρήγορα στο νέο πρόγραμμα διατροφής.
Η απορρύθμιση στο πεπτικό που προκαλεί το φαγητό σε ακατάλληλες ώρες
Ωστόσο, δεν αντιδρούν όλα τα κύτταρα με τον ίδιο τρόπο. Μια συγκεκριμένη ομάδα κυττάρων, γνωστή για τον σημαντικό της ρόλο στη ρύθμιση των κινήσεων του εντέρου και της πέψης, φαίνεται να δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στις αλλαγές του ωραρίου των γευμάτων.
Αυτά τα κύτταρα συνεχίζουν να λειτουργούν σύμφωνα με τον αρχικό τους βιολογικό ρυθμό, ενώ τα υπόλοιπα έχουν ήδη προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες. Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται ένας εσωτερικός «αποσυντονισμός» στο έντερο, καθώς διαφορετικά κύτταρα ακολουθούν διαφορετικά χρονοδιαγράμματα.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η ασυγχρονία μπορεί να επηρεάζει την ομαλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος και να συμβάλλει στην εμφάνιση ενοχλήσεων, όπως φούσκωμα, δυσπεψία, δυσκοιλιότητα ή άλλων γαστρεντερικών διαταραχών που συχνά παρατηρούνται σε άτομα που τρώνε αργά τη νύχτα ή εργάζονται σε βάρδιες.
Τι σημαίνει αυτό για την υγεία μας
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι παρόμοια φαινόμενα μπορεί να συμβαίνουν και στους ανθρώπους που τρώνε συστηματικά αργά τη νύχτα, εργάζονται σε βάρδιες ή υποφέρουν από jet lag. Η απορρύθμιση αυτή ενδέχεται να επηρεάζει την πέψη, τον μεταβολισμό και τη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου, αυξάνοντας τον κίνδυνο για προβλήματα όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, η δυσκοιλιότητα και οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου.
Οι ερευνητές ελπίζουν ότι στο μέλλον η σωστή χρονική οργάνωση των γευμάτων, καθώς και παρεμβάσεις μέσω διατροφής, προβιοτικών ή φαρμάκων, θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην επαναφορά του συγχρονισμού των εντερικών βιολογικών ρολογιών και στη βελτίωση της πεπτικής υγείας.
