Ας υποθέσουμε ότι περπατάτε σε έναν ανοιχτό χώρο, ένα πάρκο, μια πλατεία, έναν χώρο εκδηλώσεων, χωρίς συγκεκριμένο προορισμό… Προς τα πού θα στρίβατε; Αριστερά ή δεξιά; Μπορεί να νομίζουμε ότι κινούμαστε τυχαία, όμως μια διεθνής μελέτη αποκαλύπτει ότι υπάρχει ένα σταθερό μοτίβο στο περπάτημα, το οποίο φαίνεται να επαναλαμβάνεται ανεξαρτήτως χώρας, ηλικίας και περιβάλλοντος.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο Nature Communications, οι άνθρωποι τείνουμε να στρίβουμε πιο συχνά αριστερά αλλά γιατί;
Το παράξενο μοτίβο της αριστερής στροφής στο περπάτημα
Η ιδέα για τη μελέτη ήρθε από μια προηγούμενη έρευνα για την κοινωνική απόσταση την περίοδο της πανδημίας, όπου οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι οι άνθρωποι δεν κινούνταν τόσο τυχαία όσο πίστευαν. Έτσι, αυτή τη φορά αποφάσισαν να εξετάσουν αποκλειστικά τις στροφές που κάνουμε όταν περπατάμε.
Για να αποκλείσουν κάθε πιθανή επιρροή, από το πλήθος και τον χώρο, μέχρι την κουλτούρα και την ηλικία, πραγματοποίησαν πειράματα σε Ισπανία και Ιαπωνία, σε ανοιχτούς και κλειστούς χώρους και με νεαρούς συμμετέχοντες. Σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά πειράματα, 209 συμμετέχοντες περπατούσαν μόνοι τους (ώστε να μην επηρεάζονται από άλλους), μέσα σε έναν εξάγωνο χώρο που είχε οριοθετηθεί με καρέκλες και τραπέζια.
Σε όλες τις δοκιμές, χωρίς εξαίρεση, εμφανίστηκε μια σταθερή, αν και μέτρια, προτίμηση προς την αριστερή κατεύθυνση.
Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, η προτίμηση προς τα αριστερά δεν σχετίστηκε με το κυρίαρχο χέρι ή πόδι, το φύλο, την παρουσία άλλων ανθρώπων ή το είδος του χώρου. Η μόνη μικρή διαφοροποίηση που παρατηρήθηκε ήταν η ηλικία, καθώς οι νεότεροι συμμετέχοντες έτειναν να στρίβουν συχνότερα προς τα αριστερά.
Η μελέτη όμως δεν περιλάμβανε άτομα άνω των 35, οπότε το πώς εξελίσσεται αυτή η τάση αργότερα στη ζωή παραμένει ανοιχτό ερώτημα.
Γιατί συμβαίνει;
Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη την απάντηση. Η μελέτη, όμως, αποκλείει αρκετές πιθανές εξηγήσεις και δείχνει ότι η τάση αυτή είναι πιθανό να έχει βιολογική βάση. Παρόμοια μοτίβα έχουν παρατηρηθεί και αλλού, όπως για παράδειγμα στα «circle pits» των heavy metal συναυλιών, όπου το πλήθος κινείται σχεδόν πάντα προς τα αριστερά.
Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι να διαπιστώσουμε τι την προκαλεί και ποιοι μηχανισμοί μπορεί να κρύβονται πίσω από αυτή.
Όσο μικρή κι αν φαίνεται αυτή η λεπτομέρεια της ανθρώπινης συμπεριφοράς, η πρακτική της διάσταση είναι μεγαλύτερη απ’ όσο πιστεύουμε, ειδικά για χώρους όπως αεροδρόμια, μουσεία, σταθμούς, εμπορικά κέντρα και στάδια, όπου συχνά σχηματίζονται μεγάλη πλήθη.
Γνωρίζοντας αυτή την τάση στο περπάτημα, ο σχεδιασμός των διαδρομών, των εξόδων και των εκκενώσεων μπορεί να γίνει πιο λειτουργικός και πιο ασφαλής για όλους, καταλήγουν οι ερευνητές.
