Η φυσική κατάσταση δεν χάνεται από τη μια μέρα στην άλλη. Συνήθως φθίνει αργά, σχεδόν ανεπαίσθητα, μέχρι που κάποια στιγμή συνειδητοποιούμε ότι ανεβαίνουμε τις σκάλες πιο αργά από παλιότερα, ότι κουραζόμαστε πιο εύκολα ή ότι απλώς δεν έχουμε την ίδια δύναμη με κάποτε. Σύμφωνα με πρόσφατη μακροχρόνια μελέτη, αυτή η σταδιακή κάθοδος φαίνεται να ξεκινά πολύ νωρίτερα απ’ όσο πιστεύαμε και συγκεκριμένα, γύρω στα 35.
Κι όμως, τα νέα δεν είναι μόνο αποθαρρυντικά. Η έρευνα δείχνει ότι η άσκηση, ακόμη κι αν ξεκινήσουμε αργότερα στη ζωή, μπορεί να επιβραδύνει σημαντικά αυτή τη φθορά και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμα και να βελτιώσει τη φυσική μας ικανότητα.
Τι έδειξε η μελέτη για την φυσική κατάσταση
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στο Karolinska Institutet στο πλαίσιο της Swedish Physical Activity and Fitness Study (SPAF) και παρακολούθησε 427 άτομα για σχεδόν 50 χρόνια, από τα 16 έως τα 63 τους. Οι ερευνητές αξιολόγησαν επανειλημμένα τη φυσική τους κατάσταση και κατέγραψαν μια συνολική μείωση 30% έως 48% στη δύναμη, την αντοχή και τη μυϊκή λειτουργικότητα. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, αυτή η μείωση ξεκινά σχετικά νωρίς, γύρω στα 35, και συνεχίζει σταθερά σε όλη την ενήλικη ζωή. Ο ρυθμός της επιταχύνεται αργότερα, όταν οι απώλειες γίνονται πιο εμφανείς.
Διαπιστώθηκε επίσης ότι ο τρόπος ζωής παίζει καθοριστικό ρόλο. Όσοι παρέμειναν δραστήριοι ή άρχισαν να γυμνάζονται αργότερα, είδαν τη φυσική τους κατάσταση να φθίνει πολύ πιο αργά, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις φάνηκε να βελτιώνεται. Αντίθετα, η καθιστική ζωή επιτάχυνε τη φθορά.
Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, αυτή η πτώση συνδέεται με φυσιολογικές αλλαγές που ξεκινούν χρόνια πριν εμφανιστούν, όπως η σταδιακή απώλεια της μυϊκής μάζας, οι μεταβολές στις ίνες των μυών, η μειωμένη αποτελεσματικότητα του νευρικού συστήματος, αλλά και ευρύτερες διεργασίες όπως μεταβολικές αλλαγές, ορμονικές μεταβολές και αυξημένη φλεγμονή.
Γιατί οι γυναίκες μπορεί να δουν αλλαγές νωρίτερα;
Η μελέτη έδειξε ότι οι γυναίκες ενδέχεται να παρουσιάζουν αλλαγές στη μυϊκή δύναμη λίγο νωρίτερα από τους άνδρες, ενώ η αντοχή φάνηκε να μειώνεται με παρόμοιο ρυθμό τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες.
Αυτό ενδεχομένως να οφείλεται στις ορμονικές αλλαγές και ιδιαίτερα στην περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση, όπου η πτώση των οιστρογόνων επιταχύνει την απώλεια μυϊκής και οστικής μάζας.
Η άσκηση στη μάχη με τον χρόνο
Παρότι οι βιολογικές μεταβολές είναι αναπόφευκτες, η άσκηση παραμένει το πιο αποτελεσματικό εργαλείο για να επιβραδύνουμε τη φθορά. Ακόμη και αν κάποιος ξεκινήσει αργότερα, μπορεί να δει βελτίωση 5–10% στη φυσική του κατάσταση, σύμφωνα με τα ευρήματα.
Προβλήματα που εμφανίζονται πιο μετά στη ζωή, όπως η μείωση της κινητικότητας, της ισορροπίας, της ευλυγισίας και της λειτουργικής δύναμης και μας δυσκολεύουν ακόμη και σε καθημερινές δραστηριότητες, μπορούν να περιοριστούν σημαντικά με τακτική άσκηση και στοχευμένη ενδυνάμωση.
Παράλληλα η τακτική δραστηριότητα δεν επιβραδύνει μόνο τη μυϊκή απώλεια, αλλά μειώνει και τον κίνδυνο πτώσεων, χρόνιων παθήσεων και απώλειας της ανεξαρτησίας.
