Η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης μπορεί να επιβαρύνει την υγεία, όμως όταν το σώμα τη ζητάει επίμονα από το πρώτο κιόλας λεπτό της ημέρας, δεν είναι εύκολο να αντισταθούμε. Τα cravings για γλυκό πρωινό δεν είναι πάντα θέμα «αδυναμίας», αλλά μπορεί να είναι αποτέλεσμα βιολογικών και συμπεριφορικών μηχανισμών που δουλεύουν στο παρασκήνιο.
Γιατί «λαχταράτε» γλυκό για πρωινό;
Μερικοί λόγοι που μπορεί να αναζητάτε κάτι γλυκό αμέσως μόλις ξυπνήσετε, περιλαμβάνουν:
1 Χαμηλό σάκχαρο αίματος
Μετά από πολλές ώρες χωρίς φαγητό, όπως συμβαίνει στη διάρκεια της νύχτας, τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα πέφτουν φυσιολογικά. Όταν αυτό συμβαίνει, το σώμα στέλνει έντονα σήματα πείνας και συχνά «αναζητά» μια γρήγορη πηγή ενέργειας — συνήθως κάτι γλυκό ή πλούσιο σε απλούς υδατάνθρακες. Είναι ο πιο άμεσος τρόπος για να ανεβάσει ξανά τα επίπεδα γλυκόζης και να νιώσει ότι «ξυπνάει».
2 Στρες
Το σώμα λειτουργεί με βάση τον κιρκάδιο ρυθμό, το εσωτερικό μας ρολόι πίσω από σχεδόν κάθε λειτουργία. Το πρωί, μόλις ξυπνήσουμε, αυτός ο ρυθμός αυξάνει φυσιολογικά τα επίπεδα κορτιζόλης, της ορμόνης που σχετίζεται με το στρες και τον μεταβολισμό, βοηθώντας μας να «ενεργοποιηθούμε» και να νιώσουμε ότι είμαστε σε εγρήγορση.
Το στρες, όμως, μπορεί να ανεβάσει ακόμη περισσότερο την κορτιζόλη. Και όταν η κορτιζόλη αυξάνεται, συχνά αυξάνεται και η έκκριση της γκρελίνης, της γνωστής «ορμόνης της πείνας». Αυτό μπορεί να εντείνει την αίσθηση της πείνας και να επηρεάσει τις διατροφικές μας επιλογές.
Έρευνες δείχνουν ότι τα υψηλά επίπεδα γκρελίνης κάνουν τους ανθρώπους να λαχταρούν λιγότερο υγιεινές τροφές, όπως γλυκά και επεξεργασμένους υδατάνθρακες, ενώ παράλληλα ενισχύουν την αίσθηση ευχαρίστησης στο κέντρο ανταμοιβής του εγκεφάλου όταν τα καταναλώνουμε.
3 Έλλειψη ύπνου & επιθυμία για γλυκό πρωινό
Αν δεν κοιμάστε καλά για αρκετές νύχτες, οι ορμονικές και νευρολογικές αλλαγές που συμβαίνουν, μπορούν να εντείνουν την επιθυμία για γλυκό μόλις ξυπνήσετε. Η διαδικασία μοιάζει πολύ με αυτή που προκαλεί το στρες: αυξάνονται τα επίπεδα γκρελίνης, της ορμόνης που ανοίγει την όρεξη, με αποτέλεσμα να «ξυπνά» η λαχτάρα για γλυκές γεύσεις.
Η έλλειψη ύπνου μπορεί επίσης να μειώσει την λεπτίνη, την ορμόνη που «ειδοποιεί» το σώμα ότι έχετε χορτάσει. Όταν η λεπτίνη «πέφτει», είναι πιο εύκολο να καταναλώσετε μεγαλύτερες ποσότητες γλυκών τροφών απ’ όσες πραγματικά χρειάζεστε ή απ’ όσες θα επιλέγατε αν οι ορμόνες σας ήταν σε ισορροπία.
4 Η δύναμη της συνήθειας
Αν έχετε τη συνήθεια να καταναλώνετε γλυκά αμέσως αφού ξυπνήσετε, είναι πιθανό να έχετε διαμορφώσει μια συνήθεια και για αυτό να είναι δύσκολο να τα αποφύγετε. Όσο περισσότερο συνηθίζετε να ξεκινάτε τη μέρα σας με κάτι γλυκό, τόσο πιο έντονη μπορεί να είναι η επιθυμία την επόμενη μέρα, καθώς το σώμα περιμένει τη «δόση» ντοπαμίνης που έχει συνηθίσει.
