Η φετινή έξαρση της γρίπης καταγράφεται ως μία από τις πιο έντονες των τελευταίων ετών. Ένα νέο, ιδιαίτερα μεταδοτικό στέλεχος κυριαρχεί, με αποτέλεσμα όλο και περισσότεροι άνθρωποι να νοσούν μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Μέσα σε αυτό το σκηνικό, νέα επιστημονικά δεδομένα βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα πώς εξαπλώνεται ο ιός και τι μπορεί πραγματικά να περιορίσει τον κίνδυνο μόλυνσης. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ και τη Σχολή Ιατρικής της Βαλτιμόρης πραγματοποίησαν μια ασυνήθιστη αλλά ιδιαίτερα αποκαλυπτική μελέτη: έβαλαν άτομα που είχαν ήδη γρίπη να ζήσουν για αρκετές ώρες σε κοινό χώρο με υγιείς εθελοντές. Παρότι η επαφή ήταν στενή και παρατεταμένη, κανένας από τους υγιείς συμμετέχοντες δεν κόλλησε.

Ένα πείραμα που αμφισβητεί όσα θεωρούμε δεδομένα

Το πείραμα πραγματοποιήθηκε σε δωμάτια ξενοδοχείου, ώστε να προσομοιάζει όσο το δυνατόν καλύτερα την καθημερινή ζωή. Οι συμμετέχοντες μιλούσαν, κινούνταν μαζί, συμμετείχαν σε κοινές δραστηριότητες και μοιράζονταν αντικείμενα. Παρ’ όλα αυτά, δεν καταγράφηκε καμία νέα μόλυνση.

Το εύρημα αυτό ξάφνιασε ακόμη και τους ίδιους τους επιστήμονες, καθώς την περίοδο της γρίπης έχουμε την αίσθηση ότι «κολλάνε όλοι».

Ο ρόλος του βήχα και του αέρα

Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι η μετάδοση της γρίπης δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο κοντά βρισκόμαστε σε ένα άρρωστο άτομο. Καθοριστικό ρόλο παίζουν:

Στη συγκεκριμένη μελέτη, τα άτομα με γρίπη έβηχαν ελάχιστα, ενώ ο αέρας στο δωμάτιο ανανεωνόταν συνεχώς λόγω θέρμανσης και αφύγρανσης. Έτσι, ο ιός που απελευθερωνόταν στον αέρα αραιωνόταν γρήγορα, μειώνοντας τον κίνδυνο μόλυνσης.

Γιατί δεν κολλήσαμε όλοι γρίπη;

Ένας ακόμη παράγοντας φαίνεται πως ήταν η ηλικία. Οι υγιείς εθελοντές ήταν μεσήλικες, μια ηλικιακή ομάδα που συνήθως εμφανίζει μεγαλύτερη αντοχή στη γρίπη σε σχέση με τους νεότερους ενήλικες ή τα παιδιά.

Όλα αυτά μαζί –λίγος βήχας, καλός εξαερισμός και μικρότερη ευαλωτότητα– φαίνεται ότι δημιούργησαν ένα περιβάλλον χαμηλού κινδύνου, παρά τη στενή επαφή.

Τι σημαίνουν όλα αυτά στην πράξη

Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι η γρίπη δεν μεταδίδεται εύκολα. Αντίθετα, δείχνουν πότε και πού ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η πιο επικίνδυνη κατάσταση είναι:

  • η στενή, πρόσωπο με πρόσωπο επαφή

  • σε κλειστούς χώρους

  • με κακό εξαερισμό

  • ειδικά όταν κάποιος βήχει συχνά

Σε τέτοιες συνθήκες, ο ιός μπορεί να παραμείνει στον αέρα και να εισπνευστεί από τους γύρω.

Πώς μπορούμε να προστατευτούμε καλύτερα

Με βάση τα δεδομένα της μελέτης:

  • ο καλός εξαερισμός και οι καθαριστές αέρα μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο

  • η αποφυγή στενής επαφής με άτομα που βήχουν είναι σημαντική

  • η χρήση μάσκας υψηλής προστασίας, όπως οι N95, προσφέρει ουσιαστική ασπίδα σε χώρους με αυξημένο κίνδυνο

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Pathogens, προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για το πώς μπορούμε να περιορίσουμε τις επιδημίες γρίπης όχι μόνο με φάρμακα, αλλά και με απλές παρεμβάσεις στην καθημερινότητά μας.