Στόχος: μια λέξη που καθορίζει σχεδόν κάθε πτυχή της σύγχρονης ζωής. Από τις λίστες του σούπερ μάρκετ μέχρι τα επαγγελματικά μας όνειρα, κινούμαστε διαρκώς γύρω από κάποιον στόχο. Θαυμάζουμε όσους πετυχαίνουν τους δικούς τους και δοκιμάζουμε κάθε νέα μέθοδο για να κάνουμε το ίδιο. Δεν είναι τυχαίο ότι η επιμονή και το πάθος έχουν αναδειχθεί σε σύγχρονη αρετή, ακόμη κι αν δεν τα εφαρμόζουμε πάντα στην πράξη.
Ίσως κι εσείς θέσατε μερικά New Year’s resolutions στην αρχή της χρονιάς και τώρα δυσκολεύεστε να τα κρατήσετε. Κι εδώ έρχεται μια ριζοσπαστική ιδέα… Ίσως είναι εντάξει να εγκαταλείψεις κάποια από αυτά. Αν το καλοσκεφτούμε, μερικές φορές είναι πιο δύσκολο να αφήσουμε έναν στόχο παρά να τον πετύχουμε.
Γιατί; Επειδή το «παραιτούμαι» μοιάζει με αποτυχία. Κι όταν ένας στόχος σάς έχει ορίσει για χρόνια, το να τον αφήσετε πίσω μπορεί να μοιάζει σαν να χάνετε ένα κομμάτι του εαυτού σας. Κι όμως, κάποιες φορές αυτό ακριβώς χρειάζεστε. Ίσως κυνηγάτε εδώ και καιρό ένα άπιαστο όνειρο, για παράδειγμα μια επαγγελματική διάκριση και χωρίς να το καταλάβετε, έχει καταλάβει όλη σας τη ζωή.
Το να κάνετε ένα βήμα πίσω δεν είναι αδυναμία· είναι ελευθερία.
Όταν αφήνουμε πίσω ό,τι δεν μας εξυπηρετεί πια, κερδίζουμε πάλι ενέργεια και διαύγεια για όσα έχουν πραγματικά σημασία. Δημιουργούμε χώρο για ευγνωμοσύνη — για να εκτιμήσουμε όσα ήδη έχουμε, αντί να κολλάμε σε όσα λείπουν.
Το να εγκαταλείψετε — ή να αποστασιοποιηθείτε από — έναν στόχο δεν είναι σημάδι αποτυχίας. Είναι σοφία και μερικές φορές αυτοφροντίδα. Είναι ένας από τους πιο παραγνωρισμένους δρόμους προς την αληθινή ικανοποίηση.
Στόχος & Απρόσμενα μαθήματα για την αληθινή ικανοποίηση
Μπορούμε να περιγράψουμε την ικανοποίηση ως μια αίσθηση πληρότητας. Όταν νιώθουμε πραγματικά ικανοποιημένοι, αποδεχόμαστε άνευ όρων τη στιγμή όπως είναι. Και μέσα από αυτή τη διαδικασία, προκύπτουν μερικά απρόσμενα μαθήματα:
- Η δυσαρέσκεια συχνά εμφανίζεται ως φθόνος ή ως μετάνοια — εκείνα τα γνωστά «αν είχα…» και «αν είχα κάνει…». Ο φθόνος λέει: «Αν είχα ό,τι έχουν εκείνοι». Η μετάνοια λέει: «Αν είχα κάνει τα πράγματα αλλιώς». Και τα δύο μάς κλέβουν τη δυνατότητα να δούμε το παρόν όπως είναι.
- Η ικανοποίηση εξαρτάται από τη νοοτροπία, όχι από τις συνθήκες. Πολλά συναισθήματα — όπως η ντροπή ή οι ενοχές — πυροδοτούνται από συγκεκριμένες καταστάσεις. Η ικανοποίηση όμως σχετίζεται περισσότερο με τις αξίες μας παρά με το τι συμβαίνει γύρω μας.
- Η ικανοποίηση δεν είναι ομοιόμορφη σε όλους τους τομείς της ζωής. Μπορεί να νιώθετε βαθιά ικανοποιημένοι στις σχέσεις σας αλλά ανήσυχοι στην καριέρα σας. Αυτή η αντίθεση αποκαλύπτει τις πραγματικές σας προτεραιότητες — αυτά που εκτιμάτε περισσότερο.
- Ικανοποίηση ≠ συνεχής ευτυχία. Δεν σημαίνει ότι προσποιείστε πως όλα είναι τέλεια. Μπορείτε να είστε και λυπημένοι και ικανοποιημένοι ταυτόχρονα — δεν είναι αντίφαση, είναι ανθρώπινο.
- Η ικανοποίηση έχει και απρόσμενα οφέλη. Βελτιώνει την ευεξία, φυσικά, αλλά μπορεί να σας κάνει και πιο αποτελεσματικούς στη ζωή. Όταν είστε ικανοποιημένοι, σταματάτε να κυνηγάτε κακές συμφωνίες — είτε στη δουλειά είτε στις προσωπικές σας επιλογές.
- Η ικανοποίηση δεν σημαίνει πάντα ότι εγκαταλείπετε τους στόχους σας. Αντί να τα παρατήσετε, μπορείτε να αποστασιοποιηθείτε από τον στόχο. Αυτό σημαίνει ότι αρνείστε να αφήσετε τον στόχο να καθορίσει την αξία σας. Σημαίνει ότι αλλάζετε τη σχέση σας με την αποτυχία — υπενθυμίζοντας στον εαυτό σας: «Θα είμαι καλά, ακόμη κι αν αυτό δεν πετύχει».
Πρακτικές για περισσότερη ικανοποίηση
Εύκολο στα λόγια, πιο δύσκολο στην πράξη. Αλλά υπάρχουν τρόποι να αρχίσετε να καλλιεργείτε την αίσθηση της ικανοποίησης στην καθημερινότητά σας:
- Καλλιεργήστε τη «μικρο‑ευγνωμοσύνη»: Κάθε μέρα, παρατηρήστε μικρές στιγμές που σας κάνουν καλό — ο πρωινός καφές, μια ηλιόλουστη ημέρα, ένα αστείο που σας έκανε να γελάσετε με την ψυχή σας. Όταν αναγνωρίζετε τέτοιες μικρές στιγμές, τις μετατρέπετε από κάτι συνηθισμένο σε κάτι ξεχωριστό. Και, παραδόξως, όσο πιο ευγνώμονες είστε για τα μικρά, τόσο πιο εύκολο γίνεται να αφήσετε πίσω μεγάλα, άπιαστα όνειρα.
- Αποδεχτείτε όλα τα συναισθήματά σας: Αποδεχτείτε κάθε συναίσθημα — λύπη, ενοχή, απογοήτευση. Σίγουρα κάποια στιγμή στην ζωή σας έχετε ακούσει την περίφημη φράση «μην στεναχωριέσαι». Συνήθως δεν βοηθά. Η ικανοποίηση λέει: «Είναι εντάξει να νιώθω λύπη. Το αποδέχομαι». Η αποδοχή δεν σημαίνει ότι πρέπει να δράσετε πάνω στο συναίσθημα· σημαίνει απλώς ότι είστε ειλικρινείς με τον εαυτό σας.
Ξεχωρίστε τι πρέπει να αφήσετε — και από τι πρέπει να αποστασιοποιηθείτε
- Αφήστε πίσω στόχους που είναι μη ρεαλιστικοί, ανέφικτοι ή δεν έχουν πια νόημα. Το να κρατιέστε από αυτούς μπορεί να φαίνεται γενναίο, αλλά στην πραγματικότητα σας εξαντλεί. Το να τους αφήσετε είναι πράξη σοφίας και θάρρους.
- Αποστασιοποιηθείτε από στόχους που εξακολουθούν να σας ενδιαφέρουν αλλά έχουν αρχίσει να κυριαρχούν στη ζωή σας. Αν νιώθετε ότι όλα θα καταρρεύσουν αν δεν πετύχετε έναν στόχο, αυτό είναι το σημάδι ότι χρειάζεται να κάνετε ένα βήμα πίσω. Αν η αυτο-αξία σας εξαρτάται από το αποτέλεσμα, τότε είναι ώρα να χαλαρώσετε. Μπορείτε να συνεχίσετε να τον επιδιώκετε — αλλά χωρίς εμμονή. Αφήστε τον να σας εμπνέει, όχι να σας κυβερνά.