Μαθαίνουμε – Προλαμβάνουμε – Ζούμε. Επενδύουμε στη γνώση, ενισχύουμε την πρόληψη και διασφαλίζουμε σύγχρονη, ποιοτική και δίκαιη φροντίδα για όλους — γιατί σήμερα μπορούμε όχι μόνο να ζούμε περισσότερο, αλλά να ζούμε καλύτερα, με και μετά τον καρκίνο.
Αυτό ήταν το μήνυμα της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ) με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου.
Τα περιστατικά καρκίνου αυξάνονται, όμως ευτυχώς δεν αυξάνεται η θνησιμότητα, καθώς τα προγράμματα προληπτικού ελέγχου του πληθυσμού και η σύγχρονη τεχνολογία επιτρέπουν την έγκαιρη ανίχνευση και θεραπεία της νόσου.
Την ίδια στιγμή όμως και οι συνθήκες ζωής έχουν αλλάξει, με αποτέλεσμα οι συστάσεις των ειδικών για προληπτικές εξετάσεις να ξεκινούν νωρίτερα για την έγκαιρη διάγνωση και αποτελεσματικότερη θεραπεία.
Αυτά και άλλα πολλά τονίσθηκαν σε συνέντευξη Τύπου της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ) με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Καρκίνου, προκειμένου να αναδειχθεί η καθοριστική σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης, η ανάγκη για ισότιμη πρόσβαση των ασθενών στις σύγχρονες θεραπείες, καθώς οι σημαντικές επιστημονικές εξελίξεις μεταμορφώνουν, πλέον, την πρόγνωση της νόσου.
Ο αντιπρόεδρος του Δ.Σ. της ΕΟΠΕ, Καθηγητής Παθολογίας–Ογκολογίας Αριστοτέλης Μπάμιας, επεσήμανε την ανάγκη για έναν βιώσιμο και συνεκτικό εθνικό σχεδιασμό για την ογκολογική φροντίδα, με πρόληψη στον πληθυσμό, έγκαιρη διάγνωση, ισότιμη πρόσβαση στην καινοτομία και συστηματική υποστήριξη των επιζώντων. «Δεν αρκεί πλέον να θεραπεύουμε καλύτερα, οφείλουμε να προλαμβάνουμε περισσότερο και να οργανώνουμε αποτελεσματικότερα το σύστημα υγείας. Η ΕΟΠΕ θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με την Πολιτεία και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε η Ελλάδα να βρίσκεται σταθερά στην πρώτη γραμμή της σύγχρονης ογκολογίας, με τον ασθενή στο επίκεντρο κάθε απόφασης» είπε ο κ. Μπάμιας και συνέχισε τονίζοντας ότι η πρόγνωση των περισσότερων καρκίνων έχει βελτιωθεί σημαντικά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, λόγω έγκαιρης διάγνωσης σε πρωιμότερα στάδια μέσω οργανωμένων στρατηγικών προσυμπτωματικού ελέγχου και προόδου σε όλες τις θεραπευτικές μεθόδους. Η συμβολή της μοριακής βιολογίας, της εξατομικευμένης ιατρικής, των στοχευμένων θεραπειών και της ανοσοθεραπείας έχει ήδη μετατρέψει πολλές μορφές μεταστατικού καρκίνου σε χρόνιες παθήσεις, ενώ σε επιλεγμένες περιπτώσεις επιτυγχάνεται ακόμη και ίαση.
Προλαμβάνω
Στο Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης «Προλαμβάνω» αναφέρθηκε ο αντιπρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Αντιπτέραρχος ε.α. Δημήτριος Χατζηγεωργίου, σημειώνοντας ότι η θετική έκβαση των προγραμμάτων έγκαιρης διάγνωσης καρκίνου παχέος εντέρου, μαστού και τραχήλου μήτρας, θέτει τώρα σε διαβούλευση την επέκτασή του και στην προληπτική εξέταση για καρκίνο πνεύμονα, λόγω της σοβαρότητας της νόσου.
Αντίστοιχα η συνέχιση του προγράμματος για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, διερευνά την αυτοδειγματοληψία κολπικού επιχρίσματος για HPV με την εισαγωγή ειδικών κιτ που θα επιτρέπουν στη γυναίκα να λαμβάνει δείγμα μόνη της στο σπίτι και πρόβλεψη για άμεση και αποτελεσματική παραπομπή των θετικών περιπτώσεων για κλινική διερεύνηση. Το τεστ έχει υψηλή διαγνωστική ακρίβεια, και ο στόχος του προγράμματος είναι η αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στο πρόγραμμα προληπτικού ελέγχου.
Από αριστερά: Καθηγητής Παθολογίας Ογκολογίας ΕΚΠΑ Αντιπρόεδρος ΕΟΠΕ Αριστοτέλης Μπάμιας, Επιμελητής Α΄της Α΄Παθολογικής Ογκολογικής Κλινικής Αγ. Σάββα και μέλος ΔΣ ΕΟΠΕ Μιχάλης Nικολάου, Επίκουρος Καθηγητής Θεραπευτικής Ογκολογίας ΕΚΠΑ και Γ.Γ. ΕΟΠΕ Μιχαήλ Λιόντος, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛ.Ο.Κ.) Παρασκευή Μιχαλοπούλου και Διευθυντής Ογκολογικού Τμήματος 417 ΝΙΜΤΣ Ειδ. Γραμματέας ΕΟΠΕ Νικόλαος Τσουκαλάς.
Δίνοντας τα αποτελέσματα των προληπτικών ελέγχων ως το τέλος του έτους, ο κ. Χατζηγεωργίου είπε: Για τον καρκίνο παχέος εντέρου: Δικαιούχοι ήταν 3,2 εκατ. πολίτες ηλικίας 50-69 ετών. Διατέθηκαν περίπου 930 κίτ αυτοδιαγνωστικού ελέγχου, από τους οποίους παραπέμφθηκαν για κολονοσκόπηση περίπου 38.000 άτομα. Βιοψία έγινε σε πάνω από 17.000 ασθενείς.
Για τον καρκίνο τραχήλου μήτρας: Δικαιούχοι ήταν πάνω από 2,5 εκατ. γυναίκες 21-65 ετών. Από αυτές, πάνω από 315.000 ελέγχθηκαν για HPV, οι 72.000 έκαναν τεστ Παπ, ενώ από τις 304.000 γυναικολογικές εξετάσεις, οι 10.000 παραπέμφθηκαν με κάποιο εύρημα για κολποσκόπηση και από αυτές πάνω από 6.770 για βιοψία.
Για τον καρκίνου μαστού, από τις 2,3 εκατ. γυναίκες ηλικίας 45-74 ετών που ήταν δικαιούχοι, ψηφιακή μαστογραφία εκτέλεσαν οι 946.000, ενώ σχεδόν 250.000 παραπέμφθηκαν για υπερηχογράφημα, με τις 58.000 να παραπέμπονται για επανάλεγχο και τακτική παρακολούθηση για επιβεβαίωση ότι πρόκειται για καλόηθες εύρημα.
Οι αλλαγές που μας προστατεύουν
Ο Διευθυντής της Α΄ Παθολογικής Ογκολογικής Κλινικής του Αγ. Σάββα Μιχάλης Νικολάου, τόνισε ότι έως και το 40% των καρκίνων μπορούν να αποφευχθούν μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής και μείωσης τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου, όπως η αποφυγή και διακοπή του καπνίσματος, η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, η τακτική σωματική άσκηση, ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ, καθώς και η μείωση της έκθεσης σε περιβαλλοντικούς ρύπους και επιβλαβείς παράγοντες του περιβάλλοντος. Παράλληλα, η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει σημαντικά τη δυνατότητα θεραπείας της νόσου, μετατρέποντας μεγάλο ποσοστό των περιστατικών σε ιάσιμα.
Εστίασε ιδιαίτερα στο κάπνισμα σε συνδυασμό με τον διαβήτη και την παχυσαρκία, που δημιουργούν προβλήματα στο καρδιαγγειακό σύστημα, ενώ αν προστεθεί και το αλκοόλ, «μόνο προβλήματα υγείας μπορεί να επιφέρει».
Επισημαίνοντας ότι με τον προληπτικό έλεγχο η διάγνωση μπορεί να είναι τόσο πρώιμη που οι πολίτες «να πρόλαβαν να μην συναντηθούν με τη νόσο», τόνισε ότι οι συνθήκες ζωής αλλάζουν, έχουμε βάλει τα συντηρητικά στη ζωή μας, γι΄ αυτό η προληπτική κολονοσκόπηση συνιστάται να ξεκινά από τα 45 αντί των 50 ετών.
Στο κομμάτι της πρόληψης πρόσθεσε και τον εμβολιασμό, σημειώνοντας ότι εξαιτίας του «θα ζούμε ακόμα καλύτερα και ακόμα περισσότερο» και πρόσθεσε: «Για τη μείωση των καρκίνων στο μισό, θέλουμε 6 μικρά βήματα: μεσογειακή διατροφή ως απόλυτη σύσταση – να επιστρέψει η κατσαρόλα στο σπίτι, έλεγχος βάρους, διακοπή καπνίσματος, προστασία από τον ήλιο και εμβολιασμός, για να ορθώσουμε τοίχο απέναντι στην επέκταση του καρκίνου».