Στη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα μελέτη που αφορά τη σχέση βάρους & χρόνιων παθήσεων, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η παχυσαρκία αποτελεί «την κύρια κινητήρια δύναμη» πίσω από συνήθεις και δυνητικά απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις υγείας, όπως οι χρόνιες νεφρικές παθήσεις, η οστεοαρθρίτιδα και ο διαβήτης.
Η επιστημονική ομάδα από το πανεπιστήμιο του Exeter εξέτασε 71 διαφορετικές παθήσεις που συνήθως εμφανίζονται μαζί, όπως ο διαβήτης τύπου 2 και η οστεοαρθρίτιδα, με στόχο να διαπιστώσει αν το υπερβολικό βάρος αποτελεί παράγοντα κινδύνου. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν γενετικά και ιατρικά δεδομένα χιλιάδων ανθρώπων που είχαν συμμετάσχει σε προηγούμενες μελέτες και διαπίστωσαν ότι η παχυσαρκία αποτελούσε παράγοντα κινδύνου για 61 από τις 71 συνδυαστικές παθήσεις, δηλαδή για ένα ποσοστό περίπου 86%.
Διαπίστωσαν επίσης ότι για κάθε 1.000 άτομα με χρόνια νεφρική νόσο και οστεοαρθρίτιδα, μια μείωση του δείκτη μάζας σώματος κατά 4,5 μονάδες θα μπορούσε να αποτρέψει την εμφάνιση και των δύο παθήσεων σε περίπου 17. Η ίδια μείωση του ΔΜΣ θα μπορούσε επίσης να αποτρέψει την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2 και οστεοαρθρίτιδας σε περίπου 9 άτομα ανά 1.000.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η παχυσαρκία εξηγούσε όλη τη γενετική συσχέτιση σε δέκα ζεύγη παθήσεων, υποδηλώνοντας ότι το υπερβολικό βάρος είναι ο κύριος παράγοντας για τον λόγο που εμφανίζονται μαζί. Τα ζεύγη περιλάμβαναν: χρόνια νεφρική νόσο και μια σειρά πνευμονικών παθήσεων γνωστών ως χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), ουρική αρθρίτιδα και υπνική άπνοια, νεφρική νόσο και οστεοαρθρίτιδα, καθώς και διαβήτη τύπου 2.
Ο καθηγητής Τζακ Μπόουντεν, βιοϊατρικός επιστήμονας δεδομένων και επικεφαλής της μελέτης, δήλωσε:
«Ξέραμε ότι ορισμένες παθήσεις συχνά εμφανίζονται μαζί και ότι η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο πολλών ασθενειών. Αυτή η μεγάλη μελέτη ωστόσο είναι η πρώτη που χρησιμοποιεί γενετικά δεδομένα για να ποσοτικοποιήσει τον ρόλο της παχυσαρκίας στο να εμφανίζονται ασθένειες στο ίδιο άτομο. Διαπιστώσαμε ότι για ορισμένα ζεύγη παθήσεων, η παχυσαρκία αποτελεί τον κύριο παράγοντα. Η έρευνά μας παρέχει πολύ περισσότερες λεπτομέρειες για τη σχέση μεταξύ παχυσαρκίας και ασθενειών, κάτι που θα βοηθήσει τους κλινικούς ιατρούς να δίνουν πιο στοχευμένες συμβουλές στους ασθενείς στο μέλλον.»
Η ερευνητική ομάδα εντόπισε τέλος τα ζεύγη παθήσεων για τα οποία η παχυσαρκία δεν είναι ο κύριος παράγοντας και τώρα ερευνά άλλες πιθανές αιτίες.
Οι ειδικοί τόνισαν ότι τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Communications Medicine, ενισχύουν την ανάγκη αντιμετώπισης της παχυσαρκίας μέσω προγραμμάτων δημόσιας υγείας και θα μπορούσαν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο συσσώρευσης πολλαπλών προβλημάτων υγείας.
Παχυσαρκία & χρόνιες παθήσεις: Ορισμένοι περιορισμοί της μελέτης
Η μελέτη είχε ορισμένους περιορισμούς. Πρώτον, τα δεδομένα προέρχονταν κυρίως από άτομα που ζουν στη βόρεια Ευρώπη και δεν λήφθηκαν υπόψη παράγοντες του τρόπου ζωής που είναι γνωστοί ως αιτίες της παχυσαρκίας.
Παρόλα αυτά, τα ευρήματα ενισχύουν την ανάγκη για λήψη μέτρων και τακτικού ελέγχου του σωματικού βάρους, υπογραμμίζοντας πόσο σημαντική είναι η διαχείριση της παχυσαρκίας για την πρόληψη πολύ σοβαρών παθήσεων που απειλούν την ανθρώπινη ζωή.
