Οι δρόμοι που αντικρίζουμε καθημερινά, ίσως επηρεάζουν την καρδιά μας περισσότερο απ’ όσο φανταζόμαστε. Σύμφωνα με νέα έρευνα, η παρουσία δέντρων ή γρασιδιού γύρω από το σπίτι μας μπορεί να μας επηρεάζει με τρόπους οι επιστήμονες μόλις αρχίζουν να αποκωδικοποιούν.
Σύμφωνα με μελέτη, που παρακολούθησε σχεδόν 90.000 νοσηλεύτριες σε όλη την Αμερική για 18 χρόνια, οι περιοχές με περισσότερα ορατά δέντρα καταγράφουν περίπου 4% χαμηλότερα ποσοστά εμφραγμάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων. Αντίθετα, οι γειτονιές με περισσότερο γρασίδι συνδέονται με 6% υψηλότερα ποσοστά. Πρόκειται για σχετικές διαφορές μεταξύ περιοχών με διαφορετικά επίπεδα βλάστησης και όχι για εγγυημένες μεταβολές σε ατομικό επίπεδο.
Για να φτάσουν σε αυτά τα ευρήματα, οι ερευνητές ανέλυσαν 350 εκατομμύρια φωτογραφίες δρόμων με τη συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι ίσως δεν είναι όλα τα είδη πράσινου εξίσου ωφέλιμα για την καρδιαγγειακή υγεία.
Πώς υπολόγισαν οι επιστήμονες τον κίνδυνο για την καρδιά
Αξιοποιώντας εικόνες από διαφορετικές περιοχές, οι ερευνητές εκπαίδευσαν υπολογιστικά συστήματα να αναγνωρίζουν με ακρίβεια τι εμφανίζεται σε κάθε φωτογραφία: δέντρα, γρασίδι, θάμνους και άλλα φυτά. Με αυτόν τον τρόπο δημιούργησαν λεπτομερείς χάρτες που αποτυπώνουν τι θα έβλεπε κανείς περπατώντας σε αστικές περιοχές και τα προάστια.
Στη συνέχεια, συνέδεσαν αυτούς τους χάρτες με τα δεδομένα της Nurses’ Health Study, μιας μεγάλης έρευνας που παρακολουθεί γυναίκες νοσηλεύτριες από το 1976. Οι 88.788 γυναίκες που συμμετείχαν σε αυτή την ανάλυση ζούσαν σε περιοχές που κυμαίνονταν από πυκνοκατοικημένες πόλεις μέχρι αγροτικές κοινότητες. Κάθε δύο χρόνια ανέφεραν αν είχαν υποστεί έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο, με τους ερευνητές να επιβεβαιώνουν κάθε περιστατικό μέσω ιατρικών αρχείων. Σε διάστημα 18 ετών, οι γιατροί κατέγραψαν 6.065 καρδιαγγειακά συμβάντα.
Ακόμη και όταν οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως το κάπνισμα, η διατροφή, η άσκηση, το εισόδημα, η εκπαίδευση και τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, το μοτίβο παρέμεινε σταθερό. Τα δέντρα φάνηκαν να συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών προβλημάτων, ενώ το γρασίδι όχι.
Γιατί δέντρα και γρασίδι επηρεάζουν διαφορετικά την καρδιά
Αν και η μελέτη δεν έφερε στο φως άμεσους μηχανισμούς, οι ερευνητές προτείνουν ορισμένες πιθανές εξηγήσεις. Τα φύλλα των δέντρων για παράδειγμα, παγιδεύουν σωματίδια ρύπανσης, ενώ η σκιά συμβάλλει στη μείωση της θερμοκρασίας, στοιχείο κρίσιμο σε περιόδους καύσωνα που επιβαρύνουν το καρδιαγγειακό σύστημα.
Οι πυκνές φυλλωσιές μειώνουν τον θόρυβο της κυκλοφορίας, ενώ προηγούμενες έρευνες έχουν συνδέσει τη χρόνια έκθεση σε θόρυβο με υψηλότερη αρτηριακή πίεση και αυξημένο κίνδυνο καρδιοπάθειας. Επιπλέον, οι δεντρόφυτοι δρόμοι συχνά ενθαρρύνουν το περπάτημα και την κοινωνική αλληλεπίδραση, καθώς τα σκιερά πεζοδρόμια είναι πιο φιλόξενα από το εκτεθειμένο τσιμέντο.
Το γρασίδι, αντίθετα, προσφέρει ελάχιστα από αυτά τα πιθανά οφέλη. Το συχνό κούρεμα δημιουργεί θόρυβο και ρύπανση. Οι χλοοτάπητες παρέχουν περιορισμένη δροσιά τις ζεστές ημέρες και δεν φιλτράρουν αποτελεσματικά τους ρύπους. Οι ανοιχτοί, εκτεθειμένοι χώροι με γρασίδι δεν ενθαρρύνουν ιδιαίτερα τον περίπατο.
