Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι το χασμουρητό προκαλεί μια ασυνήθιστη και απρόσμενη αλλαγή στη ροή του εγκεφαλονωτιαίου υγρού, το οποίο προστατεύει τον εγκέφαλο. Το εύρημα αυτό, αν και δεν έχει ερμηνευθεί πλήρως, θα μπορούσε να μας βοηθήσει για να κατανοήσουμε καλύτερα γιατί έχουμε αναπτύξει εξελικτικά την τάση να χασμουριόμαστε.
Οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Νέας Νότιας Ουαλίας στην Αυστραλία χρησιμοποίησαν μαγνητική τομογραφία για να παρακολουθήσουν τις κινήσεις του εγκεφαλονωτιαίου υγρού σε 22 υγιείς εθελοντές. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να χασμουρηθούν, να πάρουν βαθιές αναπνοές, να καταστείλουν το χασμουρητό και να αναπνέουν φυσιολογικά.
Πώς επηρεάζει το χασμουρητό τον εγκέφαλο;
Επειδή το χασμουρητό και η βαθιά αναπνοή μοιράζονται παρόμοιους μηχανισμούς, οι ερευνητές περίμεναν ότι οι απεικονίσεις θα αποκάλυπταν αντίστοιχα μοτίβα. Ωστόσο, παρατήρησαν μια εντυπωσιακή διαφορά: σε αντίθεση με τις βαθιές αναπνοές, το χασμουρητό απομάκρυνε το εγκεφαλονωτιαίο υγρό από τον εγκέφαλο.
«Το χασμουρητό προκάλεσε μια κίνηση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού προς την αντίθετη κατεύθυνση σε σχέση με τη βαθιά αναπνοή», εξήγησαν οι ερευνητές. Το φαινόμενο αυτό δεν εμφανίστηκε σε όλους τους συμμετέχοντες και παρατηρήθηκε λιγότερο συχνά στους άνδρες. Οι ερευνητές, ωστόσο, επισημαίνουν ότι αυτή η διαφοροποίηση μπορεί να οφείλεται σε παρεμβολές από τον ίδιο τον μαγνητικό τομογράφο.
Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε επίσης ότι τόσο οι βαθιές αναπνοές όσο και τα χασμουρητά φάνηκαν να ενισχύουν τη ροή του αίματος που απομακρύνεται από τον εγκέφαλο, δημιουργώντας χώρο για να εισέλθει νέο, οξυγονωμένο αίμα.
Η κατεύθυνση της ροής του αίματος δεν φάνηκε να αλλάζει κατά τη διάρκεια του χασμουρητού. Ωστόσο, στα πρώτα του στάδια, η ροή του αίματος μέσω της καρωτίδας προς τον εγκέφαλο αυξανόταν περίπου κατά ένα τρίτο, ένα εύρημα που υποδηλώνει ότι το χασμουρητό μπορεί να εξυπηρετεί περισσότερους από έναν βιολογικούς σκοπούς.
Επιπλέον, οι συμμετέχοντες εμφάνισαν σταθερά, προσωπικά μοτίβα χασμουρητού, τα οποία επαναλαμβάνονταν κάθε φορά. Αυτό υποδηλώνει ότι ο καθένας μας διαθέτει έναν «κεντρικό ρυθμιστή» που καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο χασμουριέται.
«Καθαρίζει» τον εγκέφαλο;
Το μεγάλο ερώτημα είναι γιατί το χασμουρητό διαφέρει τόσο έντονα από τη βαθιά αναπνοή όσον αφορά το εγκεφαλονωτιαίο υγρό, ένα υγρό ζωτικής σημασίας για την ομαλή λειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος, τη μεταφορά θρεπτικών ουσιών και την απομάκρυνση αποβλήτων.
Μία πιθανή εξήγηση που εξετάζουν οι ερευνητές είναι ότι το χασμουρητό ίσως παίζει ρόλο στον «καθαρισμό» του εγκεφάλου. Μια άλλη θεωρία είναι ότι λειτουργεί ως μηχανισμός ψύξης, βοηθώντας τον εγκέφαλο να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του.
Το χασμουρητό φαίνεται να συνδέεται στενά με τον εγκέφαλο και το κεντρικό νευρικό σύστημα —για παράδειγμα, όσο μεγαλύτερος είναι ο εγκέφαλος ενός είδους, τόσο μεγαλύτερης διάρκειας είναι και το χασμουρητό του. Μια μικρή πληροφορία που ίσως θελήσετε να μοιραστείτε την επόμενη φορά που θα… παραταθεί το δικό σας χασμουρητό.
