Πιστεύετε ότι κατανοείτε καλά το εργασιακό στρες; Αν δεν είστε σίγουροι, τότε οι παρακάτω πέντε έννοιες που εξηγούν τους μηχανισμούς μέσω των οποίων το άγχος στη δουλειά κατακλύζει τη ζωή μας, ίσως να σας κατατοπίσουν.
1. Μειωμένη ενσυναίσθηση και συναισθηματική απομάκρυνση
Έρευνα δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Psychology δείχνει ότι όταν είμαστε στρεσαρισμένοι, αντιλαμβανόμαστε λιγότερο τον πόνο των άλλων. Ως αποτέλεσμα, ίσως να αρχίζουμε να βλέπουμε ακόμη και τις προσπάθειες σύνδεσης από τα μέλη της οικογένειάς μας ως ενοχλητικές παρεμβολές, αντί ως καλέσματα που ενεργοποιούν το ένστικτό μας για συμπόνια. Όταν θεωρούμε ότι οι αγαπημένοι μας «υπερβάλλουν», αρχίζουμε σταδιακά να απομακρυνόμαστε συναισθηματικά.
2. Διασταυρούμενη εξουθένωση ή αλλιώς crossover burnout
Όταν ένα άτομο βιώνει έντονο στρες για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ο/η σύντροφός του μπορεί να αναπτύξει κλινικά συμπτώματα εξουθένωσης, χωρίς να έχει εκτεθεί άμεσα στο εργασιακό στρες. Οι σύντροφοι σωματικά και συναισθηματικά εξαντλημένων ανθρώπων αρχίζουν να εμφανίζουν τα ίδια συμπτώματα.
3. Εργασιακό στρες και αυτο-παραμέληση
Οι περισσότεροι γνωρίζουμε ότι το εργασιακό στρες μάς οδηγεί σε κακές επιλογές σε διάφορους τομείς της ζωής μας, με αποτέλεσμα να φτάνουμε ακόμη και στην αυτο-παραμέληση. Τι σημαίνει αυτό; Όταν λειτουργικοί άνθρωποι σταματούν να λειτουργούν στην ιδιωτική τους ζωή. Μπορεί να αναβάλλουν, δηλαδή, ιατρικές εξετάσεις, να παραμελούν την υγιεινή τους, να διαχειρίζονται άσχημα τα οικονομικά τους ή να αγνοούν απαραίτητες εργασίες στο σπίτι. Ο εγκέφαλός μας μπορεί να μας ξεγελάσει, κάνοντάς μας να πιστεύουμε ότι «ιεραρχούμε σωστά», ενώ στην πραγματικότητα απλώς παραμελούμε τον εαυτό μας.
4. Η παγίδα της προτεραιότητας επιβίωσης
Σίγουρα το έχετε νιώσει. Το εργασιακό στρες τείνει να ανεβάζει τη δουλειά στην κορυφή των προτεραιοτήτων. Αν και συνειδητά εκτιμάτε την οικογένειά σας, το ασυνείδητό σας θεωρεί τη δουλειά κορυφαία προτεραιότητα, επειδή εξασφαλίζει βασικές βιολογικές ανάγκες, όπως είναι η τροφή και η στέγη.
Επειδή κάθε απειλή στη δουλειά εκλαμβάνεται ως υπαρξιακός κίνδυνος, το μυαλό «εισβάλλει» με σκέψεις για αυτή, ακόμη κι όταν προσπαθείτε να είστε παρόντες με τους αγαπημένους σας, καταλαμβάνοντας τον νοητικό σας χώρο για να σας «σώσει». Αυτή η παγίδα μπορεί να μας κρατήσει διαρκή σκέψη γύρω από την εργασία μας, τροφοδοτεί τη μηρυκαστική σκέψη και οδηγεί μέχρι και σε παραμέληση του εαυτού μας, της οικογένειας και της ευρύτερης ζωής μας.
5. Το εργασιακό στρες «ακρωτηριάζει» την ταυτότητά μας
Καθώς η δουλειά γίνεται πιο απαιτητική, «ακρωτηριάζουμε» σταδιακά κομμάτια της ταυτότητάς μας, όπως ενδιαφέροντα, χόμπι, ακόμη και στοιχεία της προσωπικότητάς μας, για να εξοικονομήσουμε ενέργεια. Όταν από πολυδιάστατοι άνθρωποι καταλήγουμε σε μία εκδοχή του εαυτού μας που περιστρέφεται αποκλειστικά και μόνο γύρω από τη δουλειά, ενισχύονται όλες οι προηγούμενες παγίδες.
Αυτός ο μηχανισμός είναι ιδιαίτερα ύπουλος, γιατί συχνά είμαστε τόσο απασχολημένοι με την πίεση της δουλειάς που δεν αντιλαμβανόμαστε ότι όσα μας έδιναν χαρά και νόημα έχουν εξαφανιστεί από τη ζωή μας.
