Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε προσπαθήσει κάποια στιγμή να αλλάξουμε μια συμπεριφορά, με άλλοτε καλύτερα και άλλοτε πιο απογοητευτικά αποτελέσματα. Ίσως θελήσατε να μειώσετε τον χρόνο που περνάτε μπροστά στις οθόνες ή να πίνετε περισσότερο νερό. Κι ενώ η πρόθεση ήταν εκεί, η καθημερινότητα μπορεί τελικά να σας παρέσυρε πίσω στις παλιές συνήθειες. Η αλήθεια είναι πως η αλλαγή δεν έρχεται απλώς επειδή την θέλουμε.
Προτού όμως, σκεφτείτε τι χρειάζεται να αλλάξετε, είναι σημαντικό να αναγνωρίσετε πως κάθε συνήθεια και κάθε μοτίβο συμπεριφοράς, κάποτε εξυπηρέτησε μια ανάγκη σας. Ακόμη και οι συμπεριφορές που σήμερα θέλετε να αφήσετε πίσω, κάποτε λειτούργησαν προστατευτικά ή ανακουφιστικά.
Πώς θα έρθει η αλλαγή;
Τα βήματα προς την επιθυμητή αλλαγή δεν είναι η σκληρή κριτική ή η ντροπή, αλλά η συνειδητοποίηση ότι οι παλιές στρατηγικές δεν στηρίζουν πια τη ζωή που θέλετε να χτίσετε. Εκεί «ανθίζει» η επιθυμία για κάτι διαφορετικό.
Με ειλικρινή αυτοπαρατήρηση
Αν αναλογιστείτε για λίγο με ειλικρίνεια, πιθανότατα θα εντοπίσετε αυτό που σας κρατά πίσω. Η ουσιαστική αλλαγή ξεκινά όταν στρέφεστε προς τα μέσα και ακούτε αυτή την εσωτερική φωνή που ξέρει ήδη. Θα μπορούσατε λοιπόν, να αναρωτηθείτε:
- Ποια μία συμπεριφορά, αν τη σταματούσατε ή την ξεκινούσατε, θα έκανε πραγματική διαφορά στη ζωή σας;
- Τι θα δημιουργούσε χώρο για την εξέλιξη που επιθυμείτε;
- Πού θα είχε νόημα να επενδύσετε τον χρόνο και την ενέργειά σας;
- Ποιο «όχι» φοβάστε να πείτε, αλλά ξέρετε ότι θα σας απελευθερώσει;
Τα θεμέλιά της
- Βρείτε το «γιατί»: Η πρόθεση πίσω από την αλλαγή έχει σημασία. Αν δεν είναι κάτι που πραγματικά θέλετε, δύσκολα θα κρατήσει. Μερικές φορές αλλάζουμε για εμάς, άλλες φορές για τους ανθρώπους που στηρίζονται σε εμάς. Και οι δύο λόγοι μπορούν να είναι εξίσου ισχυροί.
- Ξεκινήστε με μικρά βήματα: Ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη είναι η προσπάθεια για μια τεράστια, συνολική ανατροπή. Στην πράξη, οι μικρές, σταθερές κινήσεις είναι αυτές που χτίζουν αποτελέσματα. Η αλλαγή δεν χρειάζεται να μοιάζει με άθλο.
- Αναγνωρίστε τις δικαιολογίες: Όλοι κάποια στιγμή της ζωής μας τις χρησιμοποιήσαμε («Δεν έχω χρόνο», «Θα ξεκινήσω τη Δευτέρα», «Δεν πειράζει σήμερα»). Αυτές οι φράσεις όμως, δεν μας βοηθούν να εξελιχτούμε. Η επίγνωση είναι το πρώτο βήμα για να τις ξεπεράσουμε.
- Διαμορφώστε το περιβάλλον σας: Οι συμπεριφορές που δεν μας εξυπηρετούν συχνά επιβιώνουν επειδή είναι εύκολες. Άρα, κάντε πιο εύκολη τη συμπεριφορά που θέλετε να υιοθετήσετε. Για παράδειγμα, μπορείτε να αφήσετε το κινητό σας σε ένα άλλο δωμάτιο το βράδυ ή να ετοιμάστε τα ρούχα για την πρωινή σας προπόνηση από το προηγούμενο βράδυ.
- «Είμαι άνθρωπος που…»: Ένας από τους πιο ισχυρούς μοχλούς αλλαγής είναι το πώς βλέπετε τον εαυτό σας. Όταν πείτε «είμαι άνθρωπος που…» (π.χ. περπατά κάθε πρωί, δεν τσεκάρει το κινητό στο τραπέζι), η συμπεριφορά παύει να είναι διαπραγματεύσιμη. Γίνεται μέρος του ποιοι είστε.
- Βρείτε το σύστημα υποστήριξής σας: Δεν χρειάζεται —και δεν είναι πάντα χρήσιμο— να κυνηγάτε μόνοι σας τους στόχους σας. Μοιραστείτε την πρόθεσή σας με ανθρώπους που θέλουν να σας δουν να πετυχαίνετε. Η υποστήριξη μπορεί να κάνει τη διαδρομή πιο σταθερή.
- Δείξτε καλοσύνη στον εαυτό σας: Η αλλαγή δεν είναι γραμμική. Θα υπάρξουν μέρες που θα βγείτε εκτός πορείας κι αυτό δεν σημαίνει ότι αποτύχατε. Η αυτοσυμπόνια σημαίνει να θέτετε ρεαλιστικούς στόχους, να θυμάστε ότι δεν είναι «όλα ή τίποτα», να μιλάτε στον εαυτό σας με καλοσύνη, ακόμη και όταν δυσκολεύεστε.
- Γιορτάστε τις μικρές νίκες: Δεν χρειάζεται να περιμένετε το μεγάλο αποτέλεσμα για να νιώσετε περήφανοι. Οι μικρές, σταθερές προσπάθειες χτίζουν αυτοπεποίθηση και ενισχύουν την πεποίθηση ότι θα τα καταφέρετε.
