Όλοι γνωρίζουμε ότι η διατροφή και η άσκηση παίζουν σημαντικό ρόλο για τη μακροζωία. Ωστόσο, μια νέα μελέτη υποστηρίζει ότι υπάρχει ένας άλλος παράγοντας που μπορεί να επηρεάζει ακόμη περισσότερο το προσδόκιμο ζωής… και ίσως δεν είναι αυτός που περιμένετε.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, η οποία ανέλυσε δεδομένα από διάφορες πολιτείες των ΗΠΑ, ο ύπνος φαίνεται να έχει ισχυρότερη σχέση με το προσδόκιμο ζωής από τη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα. Μάλιστα, η έλλειψη ύπνου συνδέθηκε τόσο έντονα με μειωμένη διάρκεια ζωής, ώστε μόνο το κάπνισμα φάνηκε να έχει πιο ισχυρή αρνητική επίδραση.
Τι έδειξε η μελέτη για την μακροζωία
Η ερευνητική ομάδα του Oregon Health & Science University (OHSU) ανέλυσε στοιχεία από εθνικές έρευνες που κάλυψαν την περίοδο 2019–2025. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν πόσες ώρες κοιμόντουσαν κάθε βράδυ, με λιγότερες από επτά ώρες να θεωρούνται ανεπαρκείς.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές συνέκριναν αυτά τα δεδομένα με δείκτες προσδόκιμου ζωής και πρόσθεσαν μεταβλητές που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα, όπως επίπεδα φυσικής δραστηριότητας, εργασιακή κατάσταση, μορφωτικό επίπεδο. Ακόμη και μετά την προσαρμογή για όλους αυτούς τους παράγοντες, η σχέση ανάμεσα στον ανεπαρκή ύπνο και τη μειωμένη διάρκεια ζωής παρέμεινε ισχυρή. Μόνο το κάπνισμα εμφάνισε μεγαλύτερη αρνητική συσχέτιση.
Στην πράξη
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Sleep Advances, βασίστηκε στην παρατήρηση, δηλαδή δεν μπορεί να αποδείξει ότι ο λίγος ύπνος μειώνει άμεσα το προσδόκιμο ζωής. Ωστόσο, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ο ύπνος αποτελεί έναν από τους πιο αξιόπιστους δείκτες μακροπρόθεσμης υγείας. Ο ανεπαρκής ύπνος έχει ήδη συνδεθεί με εξασθενημένο ανοσοποιητικό, διαταραχές στη διάθεση, μειωμένη γνωστική λειτουργία, αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας και διαβήτη.
«Όλα αυτά είναι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τη μακροζωία μακροπρόθεσμα. Έτσι, δεν είναι παράλογο να υποθέσουμε ότι η χρόνια έλλειψη ύπνου μπορεί να συμβάλλει σε αυξημένη θνησιμότητα», αναφέρουν χαρακτηριστικά οι ερευνητές.
Μακροζωία και ύπνος «συμβαδίζουν»
Σε αντίθεση με άλλους παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία, οι συνήθειες ύπνου μπορούν – τουλάχιστον ως ένα βαθμό – να τροποποιηθούν. Μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά. Θα μπορούσατε για παράδειγμα, να αποφεύγετε το doomscrolling στο κρεβάτι, να εντάξετε χαλαρωτικές πρακτικές, όπως yoga ή tai chi, αλλά και να διατηρείτε σταθερό ωράριο ύπνου.
Τόσο η American Academy of Sleep Medicine όσο και η Sleep Research Society συστήνουν τουλάχιστον επτά ώρες ύπνου κάθε βράδυ. «Πρέπει να δίνουμε στον ύπνο την ίδια προτεραιότητα που δίνουμε στη διατροφή και την άσκηση. Ένας καλός νυχτερινός ύπνος δεν βελτιώνει μόνο το πώς νιώθετε, όπως αποκαλύπτουν τα ευρήματα, θα μπορούσε ακόμη και να επηρεάζει πόσο θα ζήσετε» επισημαίνουν οι ερευνητές καταλήγοντας.
