Φανταστείτε να περπατάτε στον δρόμο ενώ μιλάτε στο τηλέφωνο, κρατάτε έναν καφέ ή προσπαθείτε να θυμηθείτε μια λίστα αγορών. Για τους περισσότερους ανθρώπους, αυτό μοιάζει απολύτως φυσιολογικό. Όμως οι ειδικοί λένε πως η ικανότητά μας να κάνουμε δύο πράγματα ταυτόχρονα ενώ περπατάμε ίσως αποκαλύπτει σημαντικά στοιχεία για το πώς γερνά ο εγκέφαλος και το σώμα μας. Μάλιστα, νέα επιστημονικά δεδομένα επισημαίνουν ότι ένα απλό «τεστ διπλής βάδισης» μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό πρώιμων αλλαγών στη γνωστική λειτουργία και στην ισορροπία, ειδικά μετά τα 60.
Τι είναι το τεστ διπλής βάδισης;
Το τεστ είναι πολύ απλό: κάποιος περπατά ενώ ταυτόχρονα εκτελεί μια δεύτερη δραστηριότητα. Για παράδειγμα:
να μετρά αντίστροφα,
να απαντά σε ερωτήσεις,
να κρατά ένα ποτήρι νερό,
ή να μιλά καθώς περπατά.
Αυτό ονομάζεται «dual-task walking» ή αλλιώς βάδιση με διπλή δραστηριότητα. Οι ερευνητές εξηγούν ότι η καθημερινότητά μας είναι γεμάτη από τέτοιες καταστάσεις. Σπάνια περπατάμε χωρίς να κάνουμε τίποτα άλλο. Συνήθως μιλάμε, σκεφτόμαστε, κρατάμε αντικείμενα ή παρατηρούμε το περιβάλλον γύρω μας. Και ακριβώς εκεί φαίνεται πόσο καλά συνεργάζονται εγκέφαλος και σώμα.
Γιατί το περπάτημα λέει τόσα πολλά για την υγεία μας
Το περπάτημα δεν είναι τόσο «αυτόματο» όσο νομίζουμε. Για να περπατήσει κάποιος σωστά χρειάζεται: ισορροπία, συντονισμό, καλή μνήμη, συγκέντρωση, γρήγορη επεξεργασία πληροφοριών, και σωστή λειτουργία των μυών και των νεύρων. Όταν προστίθεται και μια δεύτερη δραστηριότητα, ο εγκέφαλος καλείται να μοιράσει την προσοχή του. Οι ειδικοί εξηγούν ότι όσο μεγαλώνουμε, αυτή η διαδικασία γίνεται πιο απαιτητική. Έτσι, κάποιοι άνθρωποι αρχίζουν να περπατούν πιο αργά, να χάνουν την ισορροπία τους ή να δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν όταν κάνουν δύο πράγματα ταυτόχρονα.
Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, πολλοί άνθρωποι αρχίζουν να δυσκολεύονται στις δοκιμασίες διπλής βάδισης από τη δεκαετία των 60. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα υγείας. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η γνωστική επιβράδυνση είναι ένα φυσιολογικό μέρος της γήρανσης. Ωστόσο, όταν η δυσκολία είναι έντονη, μπορεί να αποτελεί πρώιμη ένδειξη:
- αυξημένου κινδύνου πτώσεων
- μειωμένης συγκέντρωσης
- ή ήπιας γνωστικής εξασθένησης
Και επειδή οι πτώσεις αποτελούν μία από τις βασικότερες αιτίες τραυματισμών στους ηλικιωμένους, η πρόληψη είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Εγκέφαλος: Μικρές καθημερινές συνήθειες τον ενισχύουν
Τα καλά νέα είναι ότι ο εγκέφαλος και το σώμα μπορούν να «γυμναστούν» ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία. Οι ειδικοί προτείνουν:
- καθημερινό περπάτημα
- ασκήσεις ισορροπίας
- νοητικές δραστηριότητες
- κοινωνική επαφή
- και καλή ποιότητα ύπνου.
Ακόμη και απλές δραστηριότητες όπως ο χορός, τα σταυρόλεξα ή το να μαθαίνει κάποιος κάτι καινούργιο μπορούν να ενισχύσουν τη γνωστική λειτουργία. Η σωματική άσκηση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς βοηθά τόσο την καρδιά όσο και τον εγκέφαλο.
Οι γιατροί επισημαίνουν ότι το τεστ βάδισης δεν αποτελεί διάγνωση από μόνο του. Είναι όμως ένα χρήσιμο «παράθυρο» στη συνολική κατάσταση του οργανισμού. Μερικές φορές, μικρές αλλαγές στην ισορροπία, στην ταχύτητα βαδίσματος ή στη συγκέντρωση μπορεί να είναι τα πρώτα σημάδια ότι το σώμα χρειάζεται περισσότερη φροντίδα. Γι’ αυτό και η παρατήρηση της καθημερινής λειτουργικότητας είναι τόσο σημαντική όσο μεγαλώνουμε.
