Λένε πως το γέλιο είναι το καλύτερο φάρμακο. Αν και η φράση ακούγεται κλισέ, η επιστήμη φαίνεται να της δίνει όλο και μεγαλύτερη βαρύτητα. Μια νέα μελέτη επισημαίνει ότι η αίσθηση του χιούμορ δεν κάνει απλώς την καθημερινότητά μας πιο ευχάριστη, αλλά μπορεί να συνδέεται και με καλύτερη ψυχική ευεξία καθώς μεγαλώνουμε. Οι άνθρωποι που γελούν μαζί αισθάνονται πιο κοντά μεταξύ τους, διατηρούν ενεργές κοινωνικές σχέσεις και έχουν περισσότερα κίνητρα να συμμετέχουν σε δραστηριότητες και συναναστροφές. Και αυτό δεν είναι καθόλου ασήμαντο. Η κοινωνική απομόνωση θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά την ψυχική και σωματική υγεία ειδικά κατά την τρίτη ηλικία.
Η έρευνα βασίστηκε σε συνεντεύξεις με άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, οι οποίοι μίλησαν για τον ρόλο που παίζει το χιούμορ στην καθημερινή τους ζωή. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι ηλικιωμένοι που διατηρούν μια θετική και κοινωνική σχέση με το χιούμορ τείνουν να απολαμβάνουν υψηλότερα επίπεδα ευημερίας. Ωστόσο, το ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι δεν έχουν όλα τα είδη χιούμορ την ίδια επίδραση.
Το «εξωστρεφές» χιούμορ κάνει τη διαφορά
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι ηλικιωμένοι που ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα ψυχολογικής ευεξίας χρησιμοποιούσαν συχνότερα ένα είδος χιούμορ που είχε θετικό και κοινωνικό χαρακτήρα και το οποίο λειτουργούσε ως τρόπο επικοινωνίας και σύνδεσης με τους γύρω τους. Πρόκειται για το είδος που:
- ανεβάζει τη διάθεση των άλλων,
- ενισχύει τις ανθρώπινες σχέσεις,
- δημιουργεί αίσθημα οικειότητας,
- βοηθά να βλέπουμε τις δυσκολίες με πιο αισιόδοξη ματιά.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι αυτή η στάση μπορεί να συμβάλλει στη διατήρηση της συναισθηματικής ανθεκτικότητας και της καλής ψυχικής υγείας.
Όταν το γέλιο γίνεται άμυνα
Από την άλλη πλευρά, οι συμμετέχοντες που εμφάνιζαν χαμηλότερα επίπεδα ευημερίας χρησιμοποιούσαν συχνότερα αυτό που οι ερευνητές ονόμασαν «αμυντικό χιούμορ». Σε αυτή την περίπτωση, το χιούμορ λειτουργεί περισσότερο ως μηχανισμός προστασίας απέναντι στο άγχος, τη μοναξιά ή τις δυσκολίες της ζωής. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι κάτι αρνητικό, αλλά μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι κάποιος προσπαθεί να διαχειριστεί βαθύτερα συναισθηματικά βάρη. Χαρακτηριστική ήταν η φράση που επανέλαβαν πολλοί συμμετέχοντες: «Αν δεν γελούσα, θα έκλαιγα». Η φράση αυτή αποτυπώνει τον διπλό ρόλο του χιούμορ: μπορεί να προσφέρει ανακούφιση, αλλά ταυτόχρονα να κρύβει και δυσκολίες που δεν εκφράζονται εύκολα.
Δεν αρέσει σε όλους το ίδιο χιούμορ
Η μελέτη ανέφερε επίσης ότι οι μεγαλύτεροι άνθρωποι δεν αντιμετωπίζουν το χιούμορ με τον ίδιο τρόπο. Κάποιοι απολαμβάνουν το σαρκαστικό ή το λεγόμενο «μαύρο» χιούμορ, ενώ άλλοι προτιμούν πιο ήπιες και θετικές μορφές αστεϊσμού.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση απέναντι στα αστεία για την ηλικία. Ορισμένοι θεωρούν ότι ενισχύουν αρνητικά στερεότυπα για τα γηρατειά, ενώ άλλοι τα βρίσκουν διασκεδαστικά και αναγνωρίζουν σε αυτά στοιχεία της δικής τους καθημερινότητας.
