Οι ασθενείς με συγγενείς καρδιοπάθειες χρειάζονται συνεχή παρακολούθηση από ειδικό γιατρό. Αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα του εορτασμού της Παγκόσμιας Εβδομάδας για τις Συγγενείς Καρδιοπάθειες, που κορυφώνεται τη 14 Φεβρουαρίου, Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου, καθώς και της Επιστημονικής Εκδήλωσης για τα Σύγχρονα Δεδομένα στην Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση σχετιζόμενη με τις Συγγενείς Καρδιοπάθειες (10-11 Φεβρουαρίου) με διεθνή συμμετοχή και την αιγίδα της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας.

Οι συγγενείς καρδιοπάθειες είναι ένας ευρύς όρος, ο οποίος περιλαμβάνει ένα φάσμα καρδιακών ατελειών (ελλειμμάτων) που οφείλονται στη μη φυσιολογική διάπλαση και ανάπτυξη της καρδιάς ή των αγγείων που βρίσκονται κοντά στη καρδιά κατά τη διάρκεια της εμβρυϊκής ζωής. Τα αίτια που οδηγούν στην εμφάνιση συγγενών καρδιοπαθειών δεν είναι επακριβώς γνωστά, αν και υπάρχουν παράγοντες που συμβάλλουν στη εμφάνιση τους, όπως ιογενείς λοιμώξεις (π.χ. ερυθρά), η τρισωμία 21 (σύνδρομο Down), η κατάχρηση φαρμάκων και αλκοόλ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Όπως επισήμανε ο καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ιωάννης Λεκάκης, η πλειονότητα των καρδιακών ελλειμμάτων ανιχνεύονται πριν τη γέννηση (με ηχοκαρδιογραφία) ή πολύ πρώιμα κατά τη νεογνική ηλικία και διορθώνονται χειρουργικά σε πρώιμη φάση στη ζωή του ασθενούς. Ωστόσο, αυτή η χειρουργική προσέγγιση δεν ισχύει για όλες τις περιπτώσεις. Κάποια ελλείμματα είναι μικρά και δεν απαιτούν χειρουργική διόρθωση, ενώ κάποια από αυτά θα κλείσουν στην πορεία του χρόνου.

Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις, τα ελλείμματα μπορεί να είναι τόσο μικρά ώστε να μην ανιχνευτούν εγκαίρως και να προκαλέσουν συμπτώματα έπειτα από πολλά χρόνια, ενώ σε άλλες περιπτώσεις όπου γίνεται η διάγνωση του ελλείμματος, το χειρουργείο ενδέχεται να μην αποτελεί εφικτή επιλογή. Τα παραπάνω έχουν ως αποτέλεσμα να υπάρχει ένας σημαντικός αριθμός ενηλίκων οι οποίοι ζουν με συγγενή καρδιοπάθεια.

Μητρώο Challenge

Για τον λόγο αυτό, η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία θέτει σε εφαρμογή Μητρώο Καταγραφής Ενηλίκων Ασθενών με Συγγενείς Καρδιοπάθειες. Το Μητρώο έχει ακρωνύμιο CHALLENGE (Adult Congenital Heart Disease Registry. A Registry from the Hellenic Cardiology Society).

Υπολογίζεται ότι στη χώρα μας κάθε χρόνο γεννιούνται 1.000 μωρά με συγγενείς καρδιοπάθειες, ενώ ο κίνδυνος θανάτου για τις γυναίκες με συγγενείς καρδιοπάθειες στη διάρκεια της εγκυμοσύνης ανέρχεται στο 1 ανά 1.000 άτομα, όταν στις υγιείς εγκύους ο κίνδυνος είναι μόλις 1 γυναίκα στις 20.000.

Η έγκαιρη διάγνωση, η κατάλληλη χειρουργική και φαρμακευτική αντιμετώπιση και η μακροχρόνια και συχνή παρακολούθηση σε ειδικά οργανωμένα κέντρα, καθώς και η ευαισθητοποίηση των πασχόντων μπορούν να συνεισφέρουν στην καλύτερη ποιότητα ζωής των ασθενών. Δυστυχώς, όμως, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, παγκοσμίως ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των ασθενών που χειρουργούνται σε παιδική ηλικία για συγγενή καρδιοπάθεια με το πέρασμα του χρόνου παύουν να παρακολουθούνται από εξειδικευμένους γιατρούς. Το γεγονός αυτό εγκυμονεί τον κίνδυνο οι ασθενείς αυτοί να αναπτύξουν κατά τη διάρκεια της ζωής τους πνευμονική αρτηριακή υπέρταση, που αποτελεί επιπλοκή στους ασθενείς με συγγενείς καρδιοπάθειες.

Ο κίνδυνος της πνευμονικής αρτηριακής υπέρτασης

Υπολογίζεται ότι το 10% των ανθρώπων με συγγενείς καρδιοπάθειες αναπτύσσουν πνευμονική αρτηριακή υπέρταση, η οποία, εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να οδηγήσει σε δραματικές συνέπειες για τη ζωή τους. Η εξέλιξη της νόσου οδηγεί σε περιορισμό της ροής του αίματος στις πνευμονικές αρτηρίες, με αποτέλεσμα την αύξηση της πίεσης στα πνευμονικά αγγεία. Η υπέρταση που παρατηρείται επιβαρύνει την καρδιακή λειτουργία και πιο συγκεκριμένα τη δεξιά πλευρά της καρδιάς, οδηγώντας σε καρδιακή ανεπάρκεια και πρόωρο θάνατο του ασθενούς.

Σύμφωνα με τις οδηγίες των Διεθνών Επιστημονικών Εταιρειών, τόνισε ο καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Χ. Καρβούνης, για τη σωστή αντιμετώπιση της Πνευμονικής Αρτηριακής Υπέρτασης (ΠΑΥ) επιβάλλεται ο έλεγχος και η τακτική παρακολούθηση των ασθενών να γίνεται σε εξειδικευμένα κέντρα. Τέτοια κέντρα βρίσκονται τόσο στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη όσο και σε άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας μας.

Τα συμπτώματα της Πνευμονικής Αρτηριακής Υπέρτασης (ΠΑΥ) είναι μη ειδικά και συχνά η διάγνωση καθυστερεί. Η πολύ έντονη δύσπνοια (το πιο σημαντικό σύμπτωμα της ΠΑΥ), που εκδηλώνεται με την παραμικρή προσπάθεια, ακόμα κι όταν ο ασθενής κάνει λίγα βήματα, η ζάλη, η κόπωση, ο πόνος (αίσθημα σύσφιγξης) στο θώρακα, το συγκοπτικό επεισόδιο και το περιφερικό οίδημα είναι μερικά από αυτά. Η ενημέρωση των ασθενών με συγγενείς καρδιοπάθειες, αλλά και η ευαισθητοποίηση του ιατρικού κόσμου, είναι απαραίτητες για την πρώιμη διάγνωση της πάθησης. Επίσης, η χορήγηση της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής για την αντιμετώπιση της πνευμονικής αρτηριακής υπέρτασης μπορεί να βελτιώσει την πνευμονική κυκλοφορία.

Δείτε επίσης: