Όλοι το έχουμε κάνει – περπατάτε και κάνετε τις δουλειές σας και ξαφνικά σκέφτεστε εκείνη τη φορά στο λύκειο που είπατε κάτι που δεν θα λέγατε ποτέ τώρα.

Γιατί αυτές οι αρνητικές αναμνήσεις μοιάζουν να μπαίνουν έτσι απλά στο κεφάλι μας; Και γιατί νιώθουμε ακόμα τόσο αμήχανα, ενώ η περίσταση έχει περάσει προ πολλού;

Υπάρχουν δύο τρόποι με τους οποίους ανακαλούμε εμπειρίες από το παρελθόν μας. Ο ένας τρόπος είναι σκόπιμος και εκούσιος. Για παράδειγμα, αν προσπαθήσετε να θυμηθείτε τι κάνατε χθες στη δουλειά ή τι φάγατε για μεσημεριανό γεύμα το περασμένο Σάββατο. Αυτό περιλαμβάνει μια σκόπιμη και επίπονη διαδικασία κατά την οποία αναζητούμε τη μνήμη στο μυαλό μας.

Διαβάστε επίσης: «Τι σκέφτονται για εμένα»; 3 λόγοι για να πάψει να σας ενδιαφέρει

Ο δεύτερος τρόπος είναι ακούσιος και αυθόρμητος. Πρόκειται για αναμνήσεις που απλά φαίνεται να «πετάγονται» στο μυαλό μας και μπορεί να είναι ακόμη και ανεπιθύμητες ή παρεμβατικές.

Από πού προέρχεται αυτός ο δεύτερος τύπος μνήμης;

Μέρος της απάντησης βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο οι αναμνήσεις συνδέονται μεταξύ τους. Οι προηγούμενες εμπειρίες μας αντιπροσωπεύονται σε συνδεδεμένα δίκτυα κυττάρων που βρίσκονται στον εγκέφαλό μας, τα οποία ονομάζονται νευρώνες.

Αυτοί οι νευρώνες αναπτύσσουν φυσικές συνδέσεις μεταξύ τους μέσω των αλληλεπικαλυπτόμενων πληροφοριών σε αυτές τις αναπαραστάσεις.

Για παράδειγμα, οι αναμνήσεις μπορεί να μοιράζονται ένα είδος πλαισίου (διαφορετικές παραλίες στις οποίες έχετε πάει, εστιατόρια στα οποία έχετε φάει), να συμβαίνουν σε παρόμοιες περιόδους της ζωής (παιδική ηλικία, σχολικά χρόνια) ή να έχουν συναισθηματική και θεματική επικάλυψη (στιγμές που νιώσαμε κοντά σε άλλους ή τσακωθήκαμε με άλλους).

Η αρχική ενεργοποίηση μιας ανάμνησης μπορεί να προκληθεί από εξωτερικά ερεθίσματα από το περιβάλλον (εικόνες, ήχοι, γεύσεις, μυρωδιές) ή από εσωτερικά ερεθίσματα (σκέψεις, συναισθήματα, σωματικές αισθήσεις).

Μόλις ενεργοποιηθούν οι νευρώνες που περιέχουν αυτές τις αναμνήσεις, οι σχετικές αναμνήσεις είναι τότε πιο πιθανό να ανακληθούν στη συνειδητή επίγνωση.

Ένα παράδειγμα θα μπορούσε να είναι να περνάτε από έναν φούρνο, να μυρίζετε φρέσκο ψωμί και να έχετε μια αυθόρμητη σκέψη για το περασμένο Σαββατοκύριακο, όταν μαγειρέψατε ένα γεύμα για έναν φίλο.

Αυτό μπορεί στη συνέχεια να οδηγήσει σε μια ανάμνηση της στιγμής που κάηκε το τοστ και υπήρχε καπνός στο σπίτι. Δεν οδηγούν όλες οι ενεργοποιήσεις σε μια συνειδητή ανάμνηση, και μερικές φορές οι συσχετισμοί μεταξύ των αναμνήσεων μπορεί να μην είναι εντελώς ξεκάθαροι σε εμάς.

Γιατί οι αναμνήσεις μας κάνουν να αισθανόμαστε;

Όταν έρχονται στο μυαλό μας αναμνήσεις, συχνά βιώνουμε συναισθηματικές αντιδράσεις σε αυτές. Στην πραγματικότητα, οι ακούσιες αναμνήσεις τείνουν να είναι πιο αρνητικές από τις εκούσιες αναμνήσεις. Οι αρνητικές αναμνήσεις τείνουν επίσης να έχουν ισχυρότερο συναισθηματικό τόνο από τις θετικές αναμνήσεις.

Οι άνθρωποι έχουν μεγαλύτερο κίνητρο να αποφεύγουν τα κακά αποτελέσματα, τις κακές καταστάσεις και τους κακούς ορισμούς του εαυτού μας παρά να αναζητούν τα καλά. Έτσι, οι ακούσιες αναμνήσεις μπορεί να μας κάνουν να νιώθουμε έντονα θλιμμένοι, ανήσυχοι, ακόμα και να ντρεπόμαστε για τον εαυτό μας.

Για παράδειγμα, μια ανάμνηση που περιλαμβάνει αμηχανία ή ντροπή μπορεί να μας υποδεικνύει ότι κάναμε κάτι που οι άλλοι μπορεί να θεωρήσουν δυσάρεστο ή αρνητικό ή ότι με κάποιο τρόπο παραβιάσαμε τους κοινωνικούς κανόνες.

Αυτά τα συναισθήματα είναι σημαντικό να τα νιώθουμε και μαθαίνουμε από αυτές τις συναισθηματικές αντιδράσεις να διαχειριζόμαστε με διαφορετικό τρόπο μελλοντικές καταστάσεις.

Ακολουθήστε το στο Google News