Οπως ο καιρός το χειμώνα γίνεται κρύος, βροχερός και μουντός, έτσι και η ζωή συχνά χαρακτηρίζεται από αντιξοότητες και δυσκολίες. Κι ενώ είναι σημαντικό να επιδιώκουμε τη χαρά ακόμα και όταν δεν είναι όλα τέλεια, οι περισσότεροι έχουμε συνηθίσει να αναβάλλουμε τη διεκδίκηση της ευτυχίας μας για μια πιο ευνοϊκή, θεωρητικά, εποχή: όταν όλα θα πηγαίνουν καλά, όταν οι συνθήκες θα είναι ιδανικές, ο καιρός ηλιόλουστος και όλα στη θέση τους – κάτι που κατά πάσα πιθανότητα δεν θα συμβεί ποτέ.
Οι συνθήκες δεν θα είναι ποτέ ιδανικές, σε καμία περίοδο της ζωής μας δεν θα είναι τα πάντα στη θέση τους –ίσως μόνο σε κάποιες ελάχιστες στιγμές– και γι’ αυτό είναι τελείως άσκοπο να περιμένουμε να φτάσει εκείνη η ώρα για να αναζητήσουμε τη χαρά και τελικά να κατακτήσουμε την ευτυχία.
Σχηματικά θα μπορούσαμε να παρομοιάσουμε τη συνθήκη που δεν είναι πάντα ιδανική με το χειμώνα· το χειμώνα που είναι πιο δύσκολος, έχει κρύο, λιγότερο φως, μικρότερες μέρες, περισσότερες ιώσεις, περιορισμένες ευκαιρίες για εξόδους και διασκέδαση…
Παρ’ όλα αυτά, η χαρά και η ευτυχία δεν μπορούν να περιμένουν πότε θα έχει περισσότερη ζέστη, περισσότερο ήλιο, λιγότερη βροχή. Ο χειμώνας δεν χρειάζεται να είναι μια εποχή που αναγκαστικά ανεχόμαστε και στη διάρκεια της οποίας απλά επιβιώνουμε περιμένοντας τον ερχομό της άνοιξης. Αυτό που πρέπει να συνειδητοποιήσουμε είναι ότι οφείλουμε να διεκδικούμε το δικαίωμά μας στη χαρά και την ευτυχία ακόμα και στις αντίξοες συνθήκες. Ας δούμε πώς.
Αλλάζουμε την οπτική μας
Τόσο όσον αφορά το χειμώνα όσο και όλες τις άλλες δυσάρεστες, βαρετές ή άβολες περιόδους της ζωής μας που μπορεί να αποτελούν εμπόδιο ανάμεσα σε μας και στη χαρά την οποία δικαιούμαστε, η εναλλακτική δεν είναι απλώς να τις αγνοήσουμε.
Οι ειδικοί μάς προτρέπουν να κάνουμε το ακριβώς αντίθετο: να προσπαθήσουμε ακόμα και να τις εκμεταλλευτούμε. Ας πάρουμε για παράδειγμα το χειμώνα. Γιατί να μην προσπαθήσουμε να εστιάσουμε σε αυτό που είναι και όχι σε αυτό που δεν είναι;
Προσαρμοζόμενοι στην εποχή, μπορούμε να αυξήσουμε τη χαρά και την απόλαυση που αναζητάμε. Για να κάνουμε τη συνθήκη ξεχωριστή, ας επιχειρήσουμε να διερευνήσουμε τι ιδιαίτερο έχει αυτή η περίοδος και να αφοσιωθούμε στις δραστηριότητες και στα συναισθήματα που είναι μοναδικά για αυτή την εποχή του χρόνου.
Το χειμώνα, για παράδειγμα, μπορούμε να απολαύσουμε τη θαλπωρή του σπιτιού μας, να ασχοληθούμε με τα αγαπημένα μας χόμπι –εσωτερικού χώρου–, να εκτιμήσουμε την ομορφιά του χειμωνιάτικου τοπίου, να δημιουργήσουμε δικές μας τελετουργίες που θα γεμίζουν τις ημέρες μας με ουσία, όπως είναι τα κυριακάτικα γεύματα με την οικογένειά μας, το τσάι με φίλες μια συγκεκριμένη μέρα της εβδομάδας, μια αυτοσχέδια λέσχη βιβλίου.
Μία ακόμα επιλογή είναι να απολαύσουμε την ύπαιθρο σε όλες τις καιρικές συνθήκες και με όλους τους τρόπους με τους οποίους η φύση γιορτάζει την εποχή. Κάπως έτσι θα καταφέρουμε να βρούμε ευκαιρίες στο χειμώνα, αλλά και σε άλλες συνθήκες που ίσως και να μη φαίνονται ιδανικές, ώστε να ζήσουμε τη χαρά και να βρούμε νόημα, σύνδεση και διασκέδαση.
Άλλωστε, αν παρατηρήσουμε τις περιοχές που έχουν παραδοσιακά πολύ κρύο, θα δούμε ότι οι άνθρωποι εκεί έχουν βρει τρόπους να ξεπερνούν τα όποια εμπόδια τους βάζει ο καιρός. Ορισμένες κουλτούρες απολαμβάνουν τα ζεστά μπάνια και τις σάουνες, άλλες έχουν εμμονή με τα κεριά.
Σε ορισμένες χώρες το σκι δεν είναι ένα χόμπι για λίγους, αλλά αγαπημένη συνήθεια μικρών και μεγάλων, ενώ σε άλλες το χειμερινό κολύμπι είναι πολύ δημοφιλές. Σε ορισμένες κοινότητες, οι άνθρωποι μαζεύονται γύρω από τη φωτιά, ενώ αλλού τα φεστιβάλ κινηματογράφου προσφέρουν ανακούφιση στις μακριές νύχτες.
Αμφισβητούμε τις αρνητικές μας σκέψεις
Σε κάθε αντίξοη συνθήκη που βιώνουμε είναι σημαντικό να προσπαθούμε να αμφισβητούμε και να ξεπερνάμε τις αρνητικές μας αντιλήψεις θέτοντας στον εαυτό μας τα εξής ερωτήματα: Μήπως είναι αυτή η σκέψη υπερβολική; Μήπως είναι παραμορφωμένη; Βασίζεται άραγε στην πραγματικότητα; Για κάθε αρνητική σκέψη που έχουμε στο νου μας θα μπορούσαμε να γράψουμε μια αναδιατυπωμένη παρατήρηση για τις όποιες καταστάσεις μάς δυσκολεύουν. Με αυτό τον τρόπο, όλα αυτά που μας τρομάζουν και μας κατακλύζουν με αρνητικά συναισθήματα γίνονται ακριβώς το αντίθετο. Έτσι, όταν βλέπουμε το μουντό χειμωνιάτικο καιρό, αντί να σκεφτούμε «πάλι βρέχει και θα κλειστώ στο σπίτι», λέμε: «Η βροχή μυρίζει τόσο όμορφα και τα κάνει όλα να φαίνονται τόσο καθαρά».
Ευχαριστούμε τη Μαρία Ζούμπα, κοινωνιολόγο, συστημική οικογενειακή ψυχοθεραπεύτρια ατόμου, ζεύγους και ομάδας, για τη συνεργασία.
