Αν το μυαλό σας θυμίζει λάπτοπ με 47 καρτέλες ανοιχτές — να πάρεις γάλα, να απαντήσεις σε εκείνο το μήνυμα, να κλείσεις το ραντεβού — δεν είστε οι μόνοι. Το mental load, γνωστό και ως ψυχικό φορτίο, έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο ύπουλους παράγοντες άγχους και εξάντλησης, ένα αόρατο βάρος που «κλέβει» ενέργεια χωρίς να το καταλαβαίνουμε.
Είναι το αόρατο βάρος που κρατά το μυαλό σε εγρήγορση, ακόμη κι όταν το σώμα μένει ακίνητο. Και οι περισσότεροι δεν αντιλαμβανόμαστε πόσο βαρύ έχει γίνει, μέχρι να μας εξαντλήσει εντελώς.
Το αόρατο βάρος που «κλέβει» την ενέργεια
Σκεφτείτε το ψυχικό φορτίο σαν μια ατελείωτη λίστα που τρέχει στο παρασκήνιο του μυαλού σας. Πρακτικά περιλαμβάνει το να θυμάσαι, να οργανώνεις, να προγραμματίζεις, να προβλέπεις και να ελέγχεις όλα όσα χρειάζεται η καθημερινότητα για να λειτουργήσει. Είναι το «κάνω» και ταυτόχρονα το «σκέφτομαι τι πρέπει να κάνω».
Συνήθως χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες:
- Γνωστικό φορτίο: Όλες οι σκέψεις, ο προγραμματισμός, η οργάνωση και η λήψη αποφάσεων. (Τι θα φάμε μέσα στην εβδομάδα, να θυμηθείς να κλείσεις το service του αυτοκινήτου, να ετοιμάσεις εκείνη την παρουσίαση στη δουλειά, να απαντήσεις στα μηνύματα).
- Συναισθηματικό φορτίο: Τα συναισθήματα που διαχειρίζεσαι — τα δικά σου και συχνά των άλλων. (Ο δύσκολος μήνας του συντρόφου σου, η ανησυχία για το πώς προσαρμόζεται το παιδί στο σχολείο, η στήριξη συναδέλφων που πιέζονται.)
- Ηθικό φορτίο: Η ευθύνη που νιώθεις να «κάνεις το σωστό». (Να τρως υγιεινά, να είσαι καλός φίλος, να θυμάσαι γενέθλια και υποχρεώσεις.)
Και όταν όλα αυτά συσσωρεύονται; Το μυαλό σου είναι σαν να «τρέχει» μαραθώνιο.
Πώς να ελαφρύνετε το φορτίο
Ενώ δεν μπορείτε να το εξαλείψετε, μιας και είναι μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας, θα μπορούσατε να το μειώσετε:
1 Αφήστε το φορτίο «κάτω»
Μην «κρατάτε» τις υποχρεώσεις στο μυαλό σας. Καταγράψτε ό,τι σας απασχολεί στο κινητό, στο χαρτί, οπουδήποτε σας είναι πιο εύκολο. Αυτό δεν είναι μόνο θέμα οργάνωσης, μιας και όταν γράφετε κάτι, σταματάτε να το σκέφτεστε διαρκώς και αμέσως νιώθετε πιο ανάλαφροι.
2 Δοκιμάστε τη μέθοδο «Ένα μέρος για τα πάντα»
Διαλέξτε ένα συγκεκριμένο σημείο για τα απολύτως απαραίτητα: τα κλειδιά σας, τον φορτιστή, την τσάντα, τα ακουστικά. Αν συνηθίσετε να τα αφήνετε πάντα στο «σπίτι» τους, γλιτώνετε από πολλές μικρές σκέψεις και αποφάσεις που σας επιβαρύνουν χωρίς να το καταλαβαίνετε.
3 Μειώστε την κόπωση από τη λήψη αποφάσεων
Φτιάξτε απλές ρουτίνες και οργανωθείτε από πριν, ώστε να μην χρειάζεται να παίρνετε δεκάδες μικρές αποφάσεις κάθε μέρα. Για παράδειγμα, προγραμματίστε τα γεύματα της εβδομάδας ή δημιουργήστε «φόρμουλες» για τα καθημερινά σας outfits, ώστε να μην σκέφτεστε από την αρχή τι θα φορέσετε.
4 Μοιραστείτε το φορτίο (σωστά)
Εάν συγκατοικείτε ή συζείτε, καθιερώστε ένα εβδομαδιαίο check‑in για να μοιράζεστε τις εκκρεμότητες. Δείτε τι έρχεται μέσα στην εβδομάδα και χωρίστε τις δουλειές με βάση την ευθύνη του καθενός. Αν νιώθετε ότι σηκώνετε το μεγαλύτερο βάρος, ζητήστε βοήθεια για συγκεκριμένες εργασίες και δώστε ένα ξεκάθαρο χρονικό περιθώριο. Έτσι δεν θα χρειάζεται να κάνετε διαρκείς υπενθυμίσεις, κάτι που στην πραγματικότητα δεν αφαιρεί τίποτα από το δικό σας mental load.
5 Η φύση χαρίζει ενέργεια
Μια απλή βόλτα στη φύση μπορεί να μας βοηθήσει να «καθαρίσουμε» το μυαλό μας, ειδικά όταν είναι γεμάτο σκέψεις. Έρευνες δείχνουν ότι η επαφή με το φυσικό περιβάλλον συμβάλλει στην αποκατάσταση της εκτελεστικής λειτουργίας, βελτιώνει τη μνήμη εργασίας και μειώνει τον συνεχή «θόρυβο» των σκέψεων.
