Κάτω από ένα νοσοκομείο στο Λονδίνο, σε έναν υπόγειο χώρο που θυμίζει αρχείο άλλης εποχής, φυλάσσονται δεκάδες χιλιάδες δείγματα όγκων καρκίνου του εντέρου. Κάποια από αυτά έχουν συλλεχθεί πριν από περισσότερα από 70 χρόνια. Σήμερα, οι επιστήμονες τα χρησιμοποιούν για να απαντήσουν σε ένα από τα πιο ανησυχητικά ερωτήματα της σύγχρονης ιατρικής: γιατί ο καρκίνος του εντέρου εμφανίζεται όλο και πιο συχνά σε νεότερους ανθρώπους;

Η έρευνα γίνεται από το Ινστιτούτο Έρευνας του Καρκίνου (ICR) και το Νοσοκομείο St Mark’s στο Λονδίνο. Οι επιστήμονες συγκρίνουν δείγματα όγκων από τη δεκαετία του 1960 με σύγχρονα δείγματα, αναζητώντας αλλαγές στο DNA των καρκινικών κυττάρων.

Ένας καρκίνος που «μετακινείται» σε νεότερες ηλικίες

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο καρκίνος του εντέρου είναι ένας από τους πιο συχνούς και θανατηφόρους καρκίνους. Τα προγράμματα πρόληψης έχουν μειώσει τα περιστατικά στους μεγαλύτερους ανθρώπους, όμως στους νεότερους η εικόνα είναι διαφορετική: οι διαγνώσεις αυξάνονται και προβλέπεται ότι μέσα στις επόμενες δεκαετίες θα διπλασιαστούν.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι στους νέους ασθενείς ο καρκίνος συχνά διαγιγνώσκεται πιο αργά και είναι πιο επιθετικός. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και με τις σύγχρονες θεραπείες, οι πιθανότητες επιβίωσης είναι συχνά μικρότερες.

Τι προσπαθούν να ανακαλύψουν οι επιστήμονες

Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει μία ξεκάθαρη εξήγηση για αυτή την αύξηση. Οι ειδικοί εξετάζουν πολλούς πιθανούς παράγοντες:

  • αλλαγές στη διατροφή

  • καθιστική ζωή

  • παχυσαρκία

  • έκθεση σε ρύπους, όπως τα μικροπλαστικά

  • αλλαγές στα βακτήρια του εντέρου

Η μελέτη, που ονομάζεται BoomersProject, βασίζεται σε μια μοναδική συλλογή δειγμάτων από το Νοσοκομείο St Mark’s, ένα από τα παλαιότερα αρχεία όγκων καρκίνου του εντέρου στη Βρετανία. Κάποια δείγματα χρονολογούνται ακόμη και από τις αρχές του 20ού αιώνα και, εντυπωσιακά, παραμένουν σε καλή κατάσταση για ανάλυση.

Πώς θα γίνει η έρευνα

Οι επιστήμονες θα «διαβάσουν» το DNA των καρκινικών κυττάρων, χρησιμοποιώντας σύγχρονες τεχνικές γονιδιακής ανάλυσης. Στόχος τους είναι να δουν πώς έχουν αλλάξει οι γενετικές βλάβες στους όγκους μέσα στις δεκαετίες.

Με απλά λόγια, θα συγκρίνουν το «γενετικό αποτύπωμα» των όγκων του 1960 με εκείνο των σημερινών ασθενών, για να καταλάβουν τι νέο έχει εμφανιστεί. Αν εντοπιστούν συγκεκριμένα μοτίβα, μπορεί να δείξουν ποιοι περιβαλλοντικοί ή διατροφικοί παράγοντες ευθύνονται.

Γιατί αυτό είναι τόσο σημαντικό

Όπως εξηγούν οι ερευνητές, οι άνθρωποι τη δεκαετία του 1960 ζούσαν πολύ διαφορετικά από σήμερα. Τρώγαμε λιγότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, κινούμασταν περισσότερο και δεν ήμασταν εκτεθειμένοι σε τόσους χημικούς ρύπους.

Το γεγονός ότι σήμερα πολλοί νέοι, κατά τα άλλα υγιείς, διαγιγνώσκονται με επιθετικό καρκίνο του εντέρου δείχνει ότι κάτι στο περιβάλλον και στον τρόπο ζωής μας έχει αλλάξει.

Τι μπορούμε να κάνουμε εμείς

Μέχρι να απαντήσει η επιστήμη στο «γιατί», οι ειδικοί τονίζουν ότι υπάρχουν τρόποι να μειώσουμε τον κίνδυνο:

  • υγιεινή διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες

  • τακτική σωματική άσκηση

  • διατήρηση υγιούς βάρους

  • προσοχή σε συμπτώματα όπως αίμα στα κόπρανα, επίμονη διάρροια ή δυσκοιλιότητα

Η έγκαιρη επίσκεψη στον γιατρό μπορεί να σώσει ζωές.