Η υψηλή αρτηριακή πίεση, γνωστή ως υπέρταση, αποτελεί μία από τις πιο ύπουλες απειλές για τη δημόσια υγεία. Συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα, όμως αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο για καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό και άνοια. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περισσότεροι από ένας στους τέσσερις άνδρες και περίπου μία στις πέντε γυναίκες παγκοσμίως ζουν με υπέρταση, οι περισσότεροι χωρίς καν να το γνωρίζουν.
Τα καλά νέα είναι ότι η υπέρταση δεν είναι αναπόφευκτη. Και στο επίκεντρο της πρόληψής της βρίσκεται ένας παράγοντας τόσο απλός όσο και ισχυρός: η σωματική άσκηση.
Όσο νωρίτερα, τόσο το καλύτερο
Πλήθος μελετών έχουν δείξει ότι η σωματική δραστηριότητα συμβάλλει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Μεγάλη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο American Journal of Preventive Medicine υποστηρίζει ότι δεν έχει σημασία μόνο το αν γυμναζόμαστε, αλλά το πότε και για πόσο.
Η μελέτη παρακολούθησε περισσότερους από 5.100 ενήλικες σε τέσσερις μεγάλες αμερικανικές πόλεις για περίπου 30 χρόνια. Οι συμμετέχοντες υποβάλλονταν τακτικά σε κλινικές εξετάσεις, ενώ παρείχαν λεπτομερείς πληροφορίες για τη φυσική τους δραστηριότητα, το κάπνισμα και την κατανάλωση αλκοόλ.
Όπως εξηγεί η επιδημιολόγος Κίρστεν Μπίμπινς-Ντομίνγκο από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο (UCSF), «οι έφηβοι και οι νέοι στις αρχές της δεκαετίας των 20 μπορεί να είναι σωματικά ενεργοί, αλλά αυτά τα πρότυπα αλλάζουν με την ηλικία». Και αυτή ακριβώς η αλλαγή φαίνεται να έχει μακροχρόνια αποτελέσματα.
Τι έδειξαν τα δεδομένα
Σε όλες τις ομάδες – άνδρες και γυναίκες, ανεξαρτήτως φυλής – τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας μειώθηκαν σημαντικά από τα 18 έως τα 40 έτη. Την ίδια περίοδο, τα ποσοστά υπέρτασης άρχισαν να αυξάνονται, συνεχίζοντας την ανοδική τους πορεία τις επόμενες δεκαετίες.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακό ήταν το εύρημα ότι άτομα που ασκούνταν μέτριας έντασης για περίπου πέντε ώρες την εβδομάδα στη νεαρή ενήλικη ζωή είχαν σαφώς χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης υπέρτασης, ειδικά αν διατηρούσαν αυτή τη συνήθεια μέχρι τα 60 τους.
«Σχεδόν οι μισοί νέοι ενήλικες στη μελέτη μας είχαν υπο-βέλτιστα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας, τα οποία συνδέονταν άμεσα με την εμφάνιση υπέρτασης αργότερα», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Τζέισον Ναγκάτα, ειδικός στην ιατρική νεαρών ενηλίκων στο UCSF.
«Παράθυρο» πρόληψης για την υπέρταση
Το βασικό μήνυμα της μελέτης είναι σαφές: τα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής αποτελούν κρίσιμο «παράθυρο παρέμβασης» για την πρόληψη της υπέρτασης. Η επένδυση στη σωματική δραστηριότητα σε αυτή τη φάση δεν ωφελεί μόνο το παρόν, αλλά λειτουργεί ως ασπίδα για την υγεία δεκαετίες αργότερα.
Ταυτόχρονα, τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για πολιτικές και παρεμβάσεις που θα διευκολύνουν τη φυσική δραστηριότητα για όλους, όχι μόνο σε ατομικό επίπεδο, αλλά και σε κοινωνικό.
