Για χρόνια πιστεύαμε ότι όσο πιο καθαρό είναι το σπίτι μας, τόσο πιο υγιείς και προστατευμένοι είμαστε. Η επιστήμη όμως τονίζει πως ναι μεν η καθαριότητα είναι φίλη μας άλλα ένα υπερβολικά καθαρό σπίτι μπορεί τελικά να μας κάνει περισσότερο κακό παρά καλό. Στην ουσία οι επιστήμονες αναφέρονται στην έννοια του οικιακού μικροβιώματος — ενός αόρατου αλλά καθοριστικού παράγοντα για την υγεία και την ευεξία μας.
Έχει το σπίτι μικροβίωμα;
Όπως το σώμα μας φιλοξενεί τρισεκατομμύρια μικροοργανισμούς που μας προστατεύουν, έτσι και το σπίτι μας έχει το δικό του μικροβίωμα. Πρόκειται για ένα σύνολο «καλών» βακτηρίων και μικροοργανισμών που συμβάλλουν στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού μας. Αυτοί οι μικροοργανισμοί δεν είναι “εχθροί” μας. Αντιθέτως, μας εκπαιδεύουν να αμυνόμαστε καλύτερα απέναντι σε παθογόνους ιούς και βακτήρια.
Τι είναι η προβιοτική αρχιτεκτονική;
Σήμερα, το ενδιαφέρον και η έρευνα γύρω από το οικιακό μικροβίωμα αυξάνεται συνεχώς. Μάλιστα μια νέα τάση που υποστηρίζει ότι τα σπίτια μας θα μπορούσαν να «καλλιεργούν» μικροβιακή ποικιλία φιλοξενώντας μικροοργανισμούς που ενισχύουν την άμυνα του οργανισμού, είναι η προβιοτική αρχιτεκτονική. Συγκεκριμένα, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Όρεγκον μελετούν πώς τα υλικά επιδρούν στη μικροβιακή ζωή των κτιρίων. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα; Το ξύλο φαίνεται να φιλοξενεί λιγότερα παθογόνα απ’ ό,τι ο σοβάς, ενώ συμβάλλει στη ρύθμιση της υγρασίας και του μικροκλίματος σε ένα χώρο.
Το σπίτι δεν είναι χειρουργική αίθουσα
Ο τακτικός καθαρισμός είναι απαραίτητος και πολύτιμος— κανείς δεν το αμφισβητεί. Το πρόβλημα ξεκινά όταν κάθε επιφάνεια απολυμαίνεται καθημερινά και όταν η παραμικρή «ακαταστασία» προκαλεί άγχος και σύγχυση. Σε τέτοιες περιπτώσεις η καθαριότητα αποκτά αρνητικές ως και επιβαρυντικές για την υγεία μας διαστάσεις.
Σύμφωνα με έρευνες στη μικροβιολογία, ο υπερβολικός καθαρισμός:
- Μειώνει τη μικροβιακή ποικιλομορφία στο σπίτι
- Εξοντώνει ωφέλιμα βακτήρια
- Ευνοεί την επιβίωση ανθεκτικών και δυνητικά επικίνδυνων μικροβίων
Με απλά λόγια, όταν «καθαρίζουμε τα πάντα», τα καλά μικρόβια εξαφανίζονται και συχνά μένουν μόνο τα πιο ανθεκτικά. Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες η αποστείρωση δεν είναι φυσιολογική συνθήκη ζωής και δεν ωφελεί τον οργανισμό μας μακροπρόθεσμα.
Η υπερβολική υγιεινή μπορεί:
- Να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό
- Να αυξήσει την ευαισθησία σε λοιμώξεις
- Να συνδεθεί με αλλεργίες, ακόμα και με αυτοάνοσα νοσήματα
Ιδιαίτερα στα παιδιά, η περιορισμένη έκθεση σε μικρόβια φαίνεται πως αυξάνει τον κίνδυνο αλλεργιών και άσθματος αργότερα στη ζωή.
Η χρυσή λέξη: Ισορροπία
Δεν χρειάζεται να διαλέξουμε ανάμεσα σε ένα βρώμικο ή ένα αποστειρωμένο σπίτι. Η λύση βρίσκεται στη μέση οδό και με απλές συνήθειες μπορούμε να βοηθήσουμε στη διατήρηση ενός υγιούς μικροβιώματος στο σπίτι.
Τι μπορούμε να κάνουμε στην πράξη;
- Καθαρίζουμε τακτικά, αλλά όχι “εμμονικά”
- Χρησιμοποιούμε κατάλληλα καθαριστικά
- Η τακτική ανανέωση του αέρα απομακρύνει τους ρύπους που συσσωρεύονται σε κλειστούς χώρους
- Φέρνουμε τη φύση μέσα στη ζωή μας (φυτά, κηπουρική, βόλτες στη φύση)
