Eίτε πρόκειται για όσους τραγουδούν επειδή είναι η δουλειά τους, το χόμπι τους, το όνειρό τους, είτε για εκείνους που τους αρέσει απλώς να τραγουδούν στο… μπάνιο τους, υπάρχει ένας κοινός παρονομαστής: η αγάπη για το τραγούδι. Είναι όμως και κάποια άλλα που μοιράζονται όλοι, σε όποια κατηγορία και αν ανήκουν. Το τραγούδι κάνει πολύ περισσότερο καλό από όσο ίσως νομίζετε. Δεν είναι μόνο η καλή διάθεση ή η συγκίνηση που μπορεί να σας προκαλεί, δεν είναι μόνο η χαρά, η εκτόνωση ή η έκφραση. Είναι όλα αυτά και πολλά ακόμα που δεν φαντάζεστε!
Τραγούδι, το φυσικό φάρμακο για σώμα και ψυχή
Από τον εγκέφαλο μέχρι την καρδιά, από την αναπνοή έως την ψυχή, το τραγούδι έχει αποδειχθεί ότι έχει πολλαπλά οφέλη, ιδίως μέσα σε μια ομάδα, όπως, για παράδειγμα, σε μια παρέα ή μια χορωδία. Ταυτόχρονα, ευνοεί τη σύνδεση, φέρνοντας τους ανθρώπους πιο κοντά. Επιπλέον, μπορεί να προετοιμάσει το σώμα να αντιμετωπίσει ασθένειες, ακόμα και να μειώσει τον πόνο.
«Είναι μια γνωστική, σωματική, συναισθηματική και κοινωνική πράξη», όπως υποστηρίζει ερευνητής από το Ινστιτούτο Έρευνας Μουσικοθεραπείας του Κέιμπριτζ, σημειώνοντας ότι μπορεί να βοηθήσει ακόμα και ανθρώπους που αναρρώνουν από εγκεφαλικές κακώσεις. Ίσως αυτό να είναι και το πιο εντυπωσιακό όφελος του τραγουδιού: το ότι φαίνεται να συμβάλλει στην αποκατάσταση του εγκεφάλου μετά από βλάβες και γενικότερα να επιδρά θετικά στη συνολική υγεία.
Μελέτες έχουν δείξει ακόμα ότι βοηθά τους ασθενείς με Πάρκινσον να έχουν καλύτερη άρθρωση, καθώς αυτή δυσκολεύεται όσο εξελίσσεται η νόσος. Οι γιατροί το χρησιμοποιούν, επίσης, για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής ατόμων με διάφορες παθήσεις.
Ελάτε να τραγουδήσουμε παρέα!
Οι ψυχολόγοι εδώ και καιρό παρατηρούν ότι εκείνοι που τραγουδούν μέσα σε ομάδα αναπτύσσουν έντονη κοινωνική συνοχή. Αυτό συμβαίνει και με άτομα που υπό άλλες συνθήκες θα ήταν καχύποπτα να εμπιστευτούν ο ένας τον άλλο. Έρευνες δείχνουν ότι ακόμα και εντελώς άγνωστοι μεταξύ τους άνθρωποι μπορούν να δημιουργήσουν ασυνήθιστα στενούς δεσμούς τραγουδώντας μαζί μόλις για μία ώρα. Επιπλέον, το ομαδικό τραγούδι ενισχύει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος με τρόπους που δεν επιτυγχάνονται με την ακρόαση απλώς της ίδιας μουσικής.
Μελωδία στην καρδιά, αρμονία στο σώμα
Το τραγούδι, όμως, έχει και άλλα μετρήσιμα σωματικά αποτελέσματα. Έχει φανεί ότι, μεταξύ άλλων, βελτιώνει τον καρδιακό ρυθμό και την αρτηριακή πίεση. Παράλληλα, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι έχει οφέλη για τους πνεύμονες και το αναπνευστικό σύστημα. Ορισμένοι επιστήμονες μάλιστα το χρησιμοποιούν ως βοήθημα για άτομα με πνευμονικές παθήσεις. Υπάρχουν διάφορες εξηγήσεις για αυτό. Από βιολογικής πλευράς, θεωρείται ότι ενεργοποιεί το πνευμονογαστρικό νεύρο, το οποίο συνδέεται άμεσα με τις φωνητικές χορδές και τους μυς στο πίσω μέρος του λαιμού, άρα ενισχύει τον έλεγχο της αναπνοής, ενώ την ίδια στιγμή, ηρεμεί το νευρικό σύστημα και βελτιώνει την πέψη.
Το τραγούδι είναι το καλύτερο αγχολυτικό
Η παρατεταμένη και ελεγχόμενη εκπνοή, που αποτελεί βασικό στοιχείο του τραγουδιού, απελευθερώνει ενδορφίνες που σχετίζονται με την ευχαρίστηση, την ευεξία και την ανακούφιση από τον πόνο. Επίσης, όταν τραγουδάμε, πυροδοτείται ένα εκτεταμένο δίκτυο νευρώνων και στα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου, ενεργοποιώντας περιοχές που σχετίζονται με τη γλώσσα, την κίνηση και το συναίσθημα. Σε συνδυασμό με την έμφαση στην αναπνοή, αυτό καθιστά το τραγούδι έναν ιδιαίτερα αποτελεσματικό τρόπο μείωσης του στρες.
Είναι παλιότερο από την ομιλία;
Ίσως τα οφέλη αυτά να έχουν και βαθύτερες ρίζες. Ορισμένοι ανθρωπολόγοι πιστεύουν ότι οι πρόγονοί μας τραγουδούσαν προτού ακόμη μιλήσουν, χρησιμοποιώντας φωνητικούς ήχους για να μιμηθούν τη φύση ή να εκφράσουν συναισθήματα. Αυτό ενδέχεται να έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη πολύπλοκων κοινωνικών σχέσεων, συναισθηματικής έκφρασης και τελετουργιών. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι το τραγούδι αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ζωής κάθε ανθρώπου, ανεξάρτητα από το αν έχει καλή φωνή ή κλίση στη μουσική.
Ο εγκέφαλος και το σώμα μας εκπαιδεύονται από τη γέννηση να ανταποκρίνονται θετικά σε αυτό. Ανέκαθεν κοίμιζαν τα παιδιά με νανουρίσματα. Αργότερα, στην εκπαίδευση, το τραγούδι χρησιμοποιείται για την προώθηση της συνεργασίας, της γλωσσικής ανάπτυξης και της συναισθηματικής ρύθμισης.
Το να μαθαίνετε κάτι λέγοντάς το με τραγουδιστό ρυθμό μπορεί να ενισχύσει μέχρι και τη μνήμη σας, αφού είναι πιο πιθανόν να θυμηθείτε μια πληροφορία όταν αυτή συνοδεύεται από μια μελωδία. Ακόμα και όταν σας φοβίζει κάτι, ίσως να νιώθετε την ανάγκη να σιγοτραγουδήσετε ένα γνώριμο σκοπό ώστε να αποσπαστείτε από αυτό που σας τρομάζει.
Μια μορφή άσκησης που υποτιμάται
Το τραγούδι είναι επίσης μια παραγνωρισμένη μορφή άσκησης, συγκρίσιμη με το γρήγορο περπάτημα. Μελέτες, μάλιστα, υποστηρίζουν ότι το τραγούδι και οι φωνητικές ασκήσεις αποτελούν προπόνηση για την καρδιά και τους πνεύμονες αντίστοιχη με μέτριας έντασης βάδισμα σε διάδρομο. Εσείς ακόμη να αρχίσετε να τραγουδάτε;
