Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική έρευνα έχει εστιάσει στην επίδραση της εργασίας στην ψυχική και συναισθηματική μας υγεία, αποκαλύπτοντας τον τρόπο με τον οποίο οι απαιτήσεις και το άγχος του επαγγελματικού περιβάλλοντος επηρεάζουν τις σχέσεις μας τόσο στον χώρο εργασίας όσο και στην προσωπική μας ζωή.
Τα επίπεδα άγχους στον χώρο εργασίας έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα τα τελευταία πέντε χρόνια. Σύμφωνα με έρευνα της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας (2024), το 43% των εργαζομένων ανέφεραν υψηλό άγχος και το 67% παρουσίασαν συμπτώματα εξουθένωσης (burnout). Τα αποτελέσματα είναι σοβαρά και φανερώνουν αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακές και γαστρεντερικές ασθένειες, διαβήτη, αναπνευστικές λοιμώξεις, κατάθλιψη κ.λπ.
Η μεγαλύτερη παγίδα; Αν και οι συνήθειες που ενέχουν κινδύνους για την υγεία, όπως το τσιγάρο, συνήθως έχουν προειδοποιητικές ετικέτες, η εργασία δεν φέρει καμία τέτοια «σήμανση», παρόλο που πολλές φορές έχει τις ίδιες ή και μεγαλύτερες αρνητικές συνέπειες για την υγεία.
Η δουλειά καταλαμβάνει και την προσωπική μας ζωή
Το άγχος στην εργασία δεν επηρεάζει μόνο την υγεία μας, αλλά και τη δυνατότητά μας να κάνουμε καλά τη δουλειά μας. Οι υπερβολικές απαιτήσεις προκαλούν περισσότερα λάθη, μειώνουν την αποδοτικότητα και την παραγωγικότητα και ενδέχεται να οδηγήσουν σε αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές που εντείνουν την εξάντληση και το άγχος.
Η δουλειά επηρεάζει επίσης την προσωπική μας ζωή με περισσότερους τρόπους από ό,τι συνειδητοποιούμε. Δεν είναι λίγες οι φορές που το άγχος μεταφέρεται στο σπίτι, προκαλώντας εντάσεις και συγκρούσεις με τα αγαπημένα μας πρόσωπα. Ενδέχεται να αισθανόμαστε συναισθηματική απόσταση από τον/την σύντροφό μας, ακόμη κι αν τον αγαπάμε, ενώ η προσπάθεια των οικογενειακών μας μελών να μας προσεγγίσουν μπορεί να μας φαίνεται ενοχλητική ή αδιάφορη.
Εν τω μεταξύ, όταν είμαστε υπερβολικά αγχωμένοι, οι σύντροφοί μας ενδέχεται να αναπτύξουν και εκείνοι με τη σειρά τους συμπτώματα εξουθένωσης (burnout).
Ζει και στις σκέψεις μας…
Η δουλειά «καταλαμβάνει» ακόμα και τις σκέψεις μας. Όσο πιο αγχωτική και ψυχοφθόρα είναι μια μέρα στη δουλειά, τόσο πιο δύσκολο είναι να αποσυνδεθούμε από αυτήν το βράδυ. Προσπαθούμε να απολαύσουμε χρόνο με φίλους, οικογένεια ή και μόνοι μας, αλλά το μυαλό μας συνεχώς μας βομβαρδίζει με ανησυχίες και προβλήματα. Όσα κι αν κάνουμε για να συγκεντρωθούμε στην παρούσα στιγμή, καταλήγουμε να σκεφτόμαστε ξανά και ξανά τη δουλειά μας.
Η εργασία μπορεί να επηρεάσει τέλος και τον τομέα της αυτοφροντίδας. Η έλλειψη χρόνου και η υπερβολική κούραση από τη δουλειά μας οδηγούν σε παραλείψεις, όπως για παράδειγμα των ετήσιων ιατρικών εξετάσεων.
Σαν μπαλάκι του πινγκ-πονγκ
Το άγχος της δουλειάς σήμερα λειτουργεί σαν μπαλάκι του πινγκ-πονγκ, «χτυπώντας» κάθε τομέα της ζωής μας και εντείνοντας την ένταση. Οι κύκλοι αυτής της «ενεργής» πίεσης διαρκούν για μεγάλο χρονικό διάστημα και αυτή η υπερβολική έκθεση στον φόρτο εργασίας είναι που οδηγεί στην αύξηση του burnout.
Είναι καιρός λοιπόν να αναγνωρίσουμε την επίδραση της δουλειάς μας στην προσωπική μας ζωή και να κάνουμε δραστικά βήματα για να πάρουμε ξανά τον έλεγχο, αποκαθιστώντας την ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και στην προσωπική μας ευημερία.
