Είσαι single και νιώθεις υπέροχα; Υπάρχει επιστημονική εξήγηση που μπορείτε να αντιπαραβάλλετε σε όσους σχολιάζουν αρνητικά το status σας. Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Personal Relationships δείχνει ότι οι single άνθρωποι που αισθάνονται πως ικανοποιούνται οι βασικές ψυχολογικές τους ανάγκες τείνουν να έχουν υψηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή και λιγότερα καταθλιπτικά συμπτώματα.
Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι, πέρα από αυτές τις καθολικές ανάγκες, ένα ασφαλές στυλ δεσμού και η αντίληψη της single ζωής ως προσωπικής επιλογής και όχι ως αποτελέσματος εξωτερικών εμποδίων αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για μια ικανοποιητική ζωή χωρίς σύντροφο.
Όλο και περισσότεροι οι single τα τελευταία χρόνια
Ο αριθμός των single ενηλίκων έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, γεγονός που ώθησε τους ψυχολόγους να διερευνήσουν ποιοι παράγοντες συμβάλλουν σε υψηλή ποιότητα ζωής για αυτή την ομάδα. Παραδοσιακά, η έρευνα για τις σχέσεις επικεντρωνόταν κυρίως στα ζευγάρια, αντιμετωπίζοντας τη ζωή χωρίς σύντροφο ως μεταβατικό στάδιο ή ως έλλειμμα.
Όταν μελετούσαν singles, συχνά τους κατηγοριοποιούσαν απλώς σε εκείνους που επέλεξαν να είναι μόνοι και σε εκείνους που δεν το επέλεξαν, μια δυαδική προσέγγιση που δεν αποτυπώνει την πολυπλοκότητα της εμπειρίας.
Οι ερευνητές της νέας μελέτης θέλησαν να κατανοήσουν ποια συγκεκριμένα ψυχολογικά χαρακτηριστικά εξηγούν γιατί κάποιοι άνθρωποι ανθίζουν στη single ζωή, ενώ άλλοι δυσκολεύονται. Εξέτασαν τόσο γενικές ανθρώπινες ανάγκες όσο και πιο ειδικές στάσεις απέναντι στις σχέσεις, ώστε να φωτίσουν τις εσωτερικές και εξωτερικές δυνάμεις που διαμορφώνουν την ευημερία των singles.
Η επικεφαλής της μελέτης αναφέρει πως μεγάλο μέρος της έρευνας για τους ανθρώπους που δεν βρίσκονται σε κάποια σχέση έχει εστιάσει στα ελλείμματα, ότι είναι λιγότερο ευτυχισμένοι ή πιο μοναχικοί από όσους έχουν σύντροφο. Σε αυτή την έρευνα εξετάζεται πότε οι single άνθρωποι ευημερούν. Γίνεται προσπάθεια να εντοπιστεί τι προβλέπει πραγματικά μια καλή single ζωή, λαμβάνοντας υπόψη τις ατομικές διαφορές.
Πότε οι single ευημερούν
Οι επιστήμονες πραγματοποίησαν δύο ξεχωριστές αναλύσεις. Σε 445 άτομα με μέση ηλικία περίπου 53 έτη, που ήταν μακροχρόνια singles, χωρίς σύντροφο κατά μέσο όρο για 20 χρόνια. Και σε 545 προπτυχιακοί φοιτητές από πανεπιστήμιο στις βορειοανατολικές ΗΠΑ, με μέση ηλικία περίπου 19 έτη. Η χρήση δύο διαφορετικών ηλικιακών ομάδων επέτρεψε στους ερευνητές να εξετάσουν αν τα ευρήματα ισχύουν γενικά ή σχετίζονται με συγκεκριμένα στάδια ζωής. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια που αξιολογούσαν:
- την ικανοποίηση βασικών ψυχολογικών αναγκών, όπως της αυτονομίας, της επάρκειας και της συνδεσιμότητας
- το στυλ δεσμού (αγχώδες ή αποφευκτικό)
- το sociosexuality, δηλαδή τη στάση απέναντι στο περιστασιακό σεξ
- τους λόγους για τους οποίους είναι single, όπως η αξία της ελευθερίας ή οι αντιλαμβανόμενοι περιορισμοί
Κύρια ευρήματα
Το πιο σταθερό εύρημα και στα δύο δείγματα ήταν η σημασία της ικανοποίησης των βασικών ψυχολογικών αναγκών. Οι single άνθρωποι που ένιωθαν αυτονομία, επάρκεια και ουσιαστική σύνδεση με άλλους ανέφεραν:
- υψηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή και από το καθεστώς της single ζωής
- λιγότερα καταθλιπτικά συμπτώματα
Με απλά λόγια, τα θεμέλια μιας καλής ζωής για τους singles είναι παρόμοια με εκείνα όλων των ανθρώπων. Αυτά είναι η αίσθηση ελέγχου της ζωής, η αίσθηση ικανότητας και η δημιουργία ουσιαστικών κοινωνικών δεσμών, συχνά μέσω φίλων και οικογένειας.
Το στυλ δεσμού αποδείχθηκε επίσης κρίσιμο. Υψηλό άγχος δεσμού συνδέθηκε με περισσότερα καταθλιπτικά συμπτώματα και χαμηλότερη ικανοποίηση από τη single ζωή. Τα άτομα αυτά φοβούνται την απόρριψη και αναζητούν έντονα οικειότητα, κάτι που μπορεί να κάνει τη single ζωή πιο επώδυνη.
Ιδιαίτερη σημασία είχαν και οι λόγοι
Όσοι έβλεπαν τη single ζωή ως τρόπο διατήρησης της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας τους δήλωναν μεγαλύτερη ικανοποίηση. Αντίθετα, όσοι ένιωθαν ότι είναι single λόγω περιορισμών, όπως είναι ο φόβος μην πληγωθούν, τα συναισθήματα για έναν πρώην σύντροφο ή κάποιες αντιλαμβανόμενες προσωπικές αδυναμίες εμφάνιζαν περισσότερη δυσφορία και καταθλιπτικά συμπτώματα. Επίσης, το sociosexuality, αν και σχετιζόταν επιφανειακά με κάποια αποτελέσματα, δεν εξηγούσε επιπλέον την ευημερία, όταν λαμβάνονταν υπόψη οι βασικές ανάγκες και το στυλ δεσμού.
