Συχνά οι άνθρωποι για να αποφύγουν δυσφορικά συναισθήματα και να αισθάνονται ασφαλείς προτιμούν «να μην νιώθουν τίποτα» Ωστόσο, η έρευνα δείχνει ότι η συναισθηματική ασφάλεια και το συναισθηματικό μούδιασμα είναι δύο τελείως διαφορετικές ψυχολογικές καταστάσεις. Η σύγχυσή τους μπορεί να επιβραδύνει την προσωπική σας εξέλιξη, να σας απομονώσει από υποστήριξη και να σας κρατήσει σε μοτίβα που μοιάζουν ασφαλή αλλά δεν είναι.
Συναισθηματικό μούδιασμα VS Συναισθηματική ασφάλεια
Συναισθηματική ασφάλεια: Κατάσταση όπου νιώθετε ασφαλείς να εκφράσετε όλο το φάσμα των συναισθημάτων σας, βασισμένη στην πεποίθηση ότι υπάρχουν υποστηρικτικές σχέσεις, εμπιστοσύνη και αποδοχή στο περιβάλλον σας.
Συναισθηματικό μούδιασμα: Μειωμένη ικανότητα να αισθάνεστε συναισθήματα, συχνά ως αντίδραση σε υπερβολικό στρες, τραύμα ή εσωτερική σύγκρουση.
Παραδόξως, το μούδιασμα μπορεί να μοιάζει με ασφάλεια επειδή μειώνει τον συναισθηματικό πόνο. Όμως το «τίποτα δεν με αγγίζει» δεν είναι αληθινή ασφάλεια, είναι απλώς ψυχολογικό κλείσιμο.
Τι λένε οι επιστήμονες για το συναισθηματικό μούδιασμα
Έρευνα στο JAMA Network Open δείχνει ότι άτομα με έκθεση σε τραύμα, ιδιαίτερα με διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD), εμφανίζουν γρήγορες εναλλαγές μεταξύ έντονων αρνητικών αντιδράσεων και συναισθηματικού «κλεισίματος». Το μούδιασμα λειτουργεί ως στρατηγική επιβίωσης, όχι ως ισορροπημένη κατάσταση ασφάλειας. Αντίθετα, η συναισθηματική ασφάλεια επιτρέπει σύνδεση και αυτορρύθμιση, όχι αποσύνδεση.
3 σημάδια που πρέπει να προσέξετε
Ακολουθούν τρία βασικά σημάδια ότι αυτό που βιώνετε μπορεί να είναι μούδιασμα και όχι ασφάλεια.
1. Προτιμάτε να μη νιώθετε τίποτα παρά να νιώθετε δυσφορία
Η συναισθηματική ασφάλεια σημαίνει ότι μπορείτε να νιώθετε τα συναισθήματά σας χωρίς φόβο ή απειλή. Δεν σημαίνει απουσία δυσφορίας, σημαίνει ότι μπορείτε να την αντέξετε. Το συναισθηματικό μούδιασμα, αντίθετα, χαρακτηρίζεται από «επίπεδο» συναίσθημα. Μπορεί να λέτε ότι δεν νιώθετε τίποτα, ούτε καλό ούτε κακό. Αυτό μπορεί να μοιάζει με «ανοσία» στον πόνο, αλλά είναι αμυντικός μηχανισμός.
Ρωτήστε τον εαυτό σας: «Παρατηρώ μικρές συναισθηματικές μεταβολές, όπως χαρά, ενόχληση ή λύπη ή νιώθω κενός τις περισσότερες φορές;», «Όταν συμβαίνει κάτι σημαντικό, το νιώθω έστω λίγο ή το προσπερνώ αδιάφορα;». Αν απαντήσατε το δεύτερο, ίσως συγχέετε το μούδιασμα με την ασφάλεια.
2. Αποφεύγετε ή καταπιέζετε τα συναισθήματα, αντί να τα επεξεργάζεστε
Η συναισθηματική ασφάλεια επιτρέπει την παρουσία όλων των συναισθημάτων, ακόμη και των δύσκολων, χωρίς πανικό ή αυτοκατηγορία. Η ρύθμιση συναισθήματος δεν σημαίνει διαγραφή του. Το μούδιασμα εμφανίζεται ως:
- Αλλαγή θέματος όταν προκύπτουν συναισθήματα
- Αίσθημα αποσύνδεσης από αγαπημένα πρόσωπα
- Υπερβολική απασχόληση ή διάσπαση για αποφυγή συναισθημάτων
Αυτά δεν είναι σημάδια δύναμης αλλά αποφυγής. Η αποφυγή και η καταπίεση διατηρούν τη δυσφορία μακροπρόθεσμα. Αν η συναισθηματική σας ζωή φαίνεται «επίπεδη», αυτό είναι κλασικό σημάδι μουδιάσματος.
3. Νιώθετε «ασφαλείς» μόνο όταν είστε αποσυνδεδεμένοι
Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι είναι ασφαλείς επειδή δεν νιώθουν πληγωμένοι. Στην πραγματικότητα, παρερμηνεύουν το μούδιασμα ως προστασία. Όμως η αληθινή συναισθηματική ασφάλεια δεν σας απομονώνει από την εμπειρία, σας γειώνει μέσα σε αυτήν. Το μούδιασμα μπορεί να φαίνεται ασφαλές επειδή αφαιρεί το ρίσκο του πόνου, αλλά αυτή η ασφάλεια είναι ψευδαίσθηση.
