Αν πρέπει να πάρετε μια πολύ πιο σημαντική απόφαση, όπως αν θα αγοράσετε σπίτι, αν θα παντρευτείτε ή αν θα δεχτείτε μια νέα δουλειά, ίσως αναρωτιέστε πώς θα βεβαιωθείτε ότι κάνετε τη σωστή επιλογή. Ευτυχώς, η επιστήμη έχει απαντήσεις. Έρευνες και ειδικοί συμφωνούν ότι το πρωί είναι η καλύτερη στιγμή για να παίρνουμε αποφάσεις. Δείτε γιατί ίσως αξίζει να περιμένετε μέχρι τότε πριν αποφασίσετε και πώς να παίρνετε πιο έξυπνες αποφάσεις οποιαδήποτε ώρα της ημέρας.
Πρωί και γνωστική ενέργεια
Αν έχετε κοιμηθεί καλά, το πρωί είναι η στιγμή που έχετε τη μεγαλύτερη ενέργεια και πιο καθαρό μυαλό απέναντι σε ένα δίλημμα. Η γνωστική ενέργεια δεν είναι ανεξάντλητη, όπως υποστηρίζουν οι ειδικοί.
Τις πρωινές ώρες έχουμε περισσότερη σωματική και πνευματική ενέργεια, όμως μέσα στη μέρα παίρνουμε συνεχώς μικρές αποφάσεις, ακόμα και για τα πιο απλά πράγματα. Όλες αυτές καταναλώνουν νοητικό χώρο, και μέχρι το βράδυ ο εγκέφαλος κουράζεται και δεν λειτουργεί το ίδιο αποτελεσματικά.
Πιο αργές αλλά πιο έξυπνες οι επιλογές το πρωί
Η έρευνα το επιβεβαιώνει. Συγκεκριμένα, μελέτη σε σκακιστές, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cognition, έδειξε ότι έκαναν τις πιο έξυπνες -αλλά πιο αργές- κινήσεις το πρωί, ενώ αργότερα μέσα στη μέρα έπαιζαν πιο γρήγορα αλλά με περισσότερα λάθη.
Δεν χρειάζεται να αποφασίσετε αμέσως μόλις ανοίξετε τα μάτια σας. Οι ειδικοί προτείνουν πρώτα έναν πρωινό περίπατο ή έναν καφέ, ώστε να φύγει η νύστα. Περίπου μία ώρα μετά το ξύπνημα είναι πιθανότατα το ιδανικό σημείο για σημαντικές αποφάσεις.
Μπορείτε ακόμη να πειραματιστείτε για μία εβδομάδα, ώστε να δείτε πότε είστε πιο πνευματικά αποδοτικοί, αμέσως μόλις ξυπνάτε, μία ώρα μετά ή λίγες ώρες αργότερα. Ακόμη κι αν είστε «νυχτοπούλι», το πρωί εξακολουθεί να θεωρείται η καλύτερη ώρα για λήψη αποφάσεων.
Τι να κάνετε ακόμα και αν δεν αποφασίζετε το πρωί
Μερικές φορές μια απόφαση δεν μπορεί να περιμένει μέχρι την επόμενη μέρα. Υπάρχουν όμως τρόποι να αυξήσετε τις πιθανότητες να επιλέξετε σωστά ό,τι ώρα και αν είναι:
1. Περιορίστε τις επιλογές
Αυτό είναι δύσκολο όταν υπάρχουν πάρα πολλές επιλογές, οπότε η μείωση των πιθανών επιλογών βοηθά πολύ. Αν ξεκινάτε από έναν τεράστιο αριθμό επιλογών -όπως έναν μεγάλο κατάλογο φαγητού ή τη γενική ιδέα «καναπές», φροντίστε πρώτα να περιορίσετε την κατηγορία. Για παράδειγμα, να επιλέξετε πρώτα «σάντουιτς» από όλο το μενού ή συγκεκριμένο στυλ ή ύφασμα για τον καναπέ.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι το ανθρώπινο μυαλό δεν μπορεί να επεξεργαστεί αποτελεσματικά πάνω από τρεις έως πέντε επιλογές τη φορά. Έτσι η λήψη αποφάσεων μπορεί να γίνει εξαιρετικά δύσκολη.
2. Σκεφτείτε τις αξίες σας
Αφού περιορίσετε τις επιλογές σας, σκεφτείτε ποια ταιριάζει περισσότερο στη ζωή που θέλετε να ζείτε. Κοινώς ευθυγραμμίστε τις αποφάσεις σας με τις αξίες σας. Σκεφτείτε τα ιδανικά που θέλετε να υπηρετείτε και πώς θέλετε να σας βλέπουν οι άλλοι. Αυτές οι αξίες μπορεί να είναι πράγματα όπως η περιπέτεια, η σταθερότητα, η δημιουργικότητα ή η κοινότητα.Έτσι οι αποφάσεις γίνονται πιο γρήγορες και πιο ξεκάθαρες.
3. Αφήστε τη δημιουργική δουλειά για το βράδυ
Ίσως πιστεύετε ότι η δημιουργικότητα λειτουργεί καλύτερα όταν είστε ξεκούραστοι, αλλά υπάρχει λόγος να κρατήσετε το γράψιμο, τις χειροτεχνίες ή άλλες δημιουργικές ασχολίες για αργότερα μέσα στη μέρα. Η επιστήμη έχει δείξει πως το βράδυ οι άνθρωποι αυτολογοκρίνονται λιγότερο και αισθάνονται πιο ελεύθεροι. Τις βραδινές ώρες υπάρχουν πιο πολλές πιθανότητες να αφήσετε τη φαντασία σας να «ξεφύγει», επειδή δεν κρίνετε τόσο αυστηρά τις ιδέες σας.
4. Απομακρυνθείτε για λίγο
Αν έχετε σκεφτεί τα πάντα και δεν προχωράτε, αφήστε το και κάντε κάτι άλλο. Όταν επιστρέψετε, μάλλον θα έχετε καλύτερη οπτική. Και αν προσπαθείτε να πάρετε την απόφαση αργά το βράδυ; Καλύτερα κοιμηθείτε. Ο ύπνος βοηθά πραγματικά τον εγκέφαλο και το σώμα να ανακάμψουν. Το πιθανότερο είναι την επόμενη μέρα να νιώθετε πιο ανανεωμένοι και έτοιμοι να το αντιμετωπίσετε.
