Η άσκηση αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Ενώ οι επίσημες συστάσεις μιλούν για 150-300 λεπτά εβδομαδιαίως, πρόσφατη επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι για να «θωρακίσουμε» την καρδιά ίσως απαιτείται ακόμη μεγαλύτερη διάρκεια.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο British Journal of Sports Medicine, η σημαντική μείωση του κινδύνου εμφράγματος και εγκεφαλικού -πάνω από 30%- επιτυγχάνεται όταν η εβδομαδιαία δραστηριότητα φτάνει τα 560 έως 610 λεπτά μέτριας έως έντονης άσκησης, επίπεδα αρκετά υψηλότερα από αυτά που συνήθως θεωρούμε επαρκή.
Η φυσική κατάσταση παίζει μεγαλύτερο ρόλο απ’ όσο νομίζουμε
Η μελέτη δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην καρδιοαναπνευστική ικανότητα, έναν δείκτη που αποτυπώνει πόσο αποτελεσματικά το σώμα χρησιμοποιεί το οξυγόνο κατά την άσκηση. Μετριέται μέσω του VO2 max και αποτελεί έναν από τους πιο αξιόπιστους προγνωστικούς παράγοντες για καρδιαγγειακά νοσήματα.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα είναι ότι όσοι έχουν χαμηλότερη φυσική κατάσταση χρειάζονται χρειάζονται περισσότερη άσκηση για να πετύχουν το ίδιο επίπεδο προστασίας με κάποιον που είναι ήδη γυμνασμένος. Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, η διαφορά αυτή υπολογίζεται στα 30–50 λεπτά επιπλέον την εβδομάδα.
Πώς πραγματοποιήθηκε η έρευνα
Η ερευνητική ομάδα του Macao Polytechnic University ανέλυσε δεδομένα από 17.088 ενήλικες από την UK Biobank, με μέση ηλικία τα 57 έτη. Οι γυναίκες αποτελούσαν το 56% των συμμετεχόντων. Όλοι φορούσαν για επτά ημέρες μια συσκευή στον καρπό που κατέγραφε τα επίπεδα δραστηριότητάς τους και υποβλήθηκαν σε εργομετρικό τεστ ποδηλάτου για την εκτίμηση του VO2 max, ώστε να αξιολογηθεί η καρδιοαναπνευστική τους ικανότητα.
Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν παράγοντες όπως κάπνισμα, αλκοόλ, διατροφή, δείκτης μάζας σώματος, καρδιακός ρυθμός και αρτηριακή πίεση. Κατά τη διάρκεια παρακολούθησης 7,8 ετών, καταγράφηκαν 1.233 καρδιαγγειακά συμβάντα, μεταξύ των οποίων εμφράγματα, εγκεφαλικά, καρδιακή ανεπάρκεια και κολπική μαρμαρυγή.
Η καρδιά «ζητά» περισσότερη άσκηση
Σύμφωνα με την ανάλυση, τα επίπεδα άσκησης που συνήθως θεωρούμε επαρκή φάνηκαν να προσφέρουν μια σχετικά μέτρια μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου, της τάξης του 8–9%. Αντίθετα, η ουσιαστική προστασία φάνηκε να επιτυγχάνεται όταν η εβδομαδιαία δραστηριότητα φτάνει τα 560–610 λεπτά, ένα επίπεδο στο οποίο ανταποκρινόταν μόλις το 12% των συμμετεχόντων.
Σημαντικό ρόλο φάνηκε να παίζει και η φυσική κατάσταση. Για παράδειγμα, μια μείωση κινδύνου κατά 20% απαιτούσε περίπου 370 λεπτά άσκησης την εβδομάδα για όσους είχαν χαμηλή καρδιοαναπνευστική ικανότητα, ενώ για όσους βρίσκονταν σε καλύτερη φυσική κατάσταση ο αντίστοιχος χρόνος κυμαινόταν περίπου στα 340 λεπτά.
Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, αυτή η διαφορά αναδεικνύει τη μεγαλύτερη προσπάθεια που χρειάζεται να καταβάλουν όσοι ξεκινούν από χαμηλότερο επίπεδο φυσικής κατάστασης.
Προς μια πιο εξατομικευμένη προσέγγιση για την καρδιά
Παρότι η μελέτη βασίστηκε στην παρατήρηση και δεν μπορεί να αποδείξει αιτιότητα, τα ευρήματα προσφέρουν μια πιο λεπτομερή εικόνα για το πώς η άσκηση συνδέεται με την καρδιαγγειακή προστασία. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το δείγμα πιθανόν να ήταν πιο υγιές από τον γενικό πληθυσμό και ότι η καθιστική συμπεριφορά δεν καταγράφηκε, ωστόσο τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι οι ισχύουσες συστάσεις λειτουργούν κυρίως ως ένα βασικό σημείο αναφοράς, ενώ η μεγαλύτερη και πιο σταθερή δραστηριότητα φαίνεται να συνδέεται με ακόμη υψηλότερα επίπεδα προστασίας.
Με βάση αυτό, οι ειδικοί θεωρούν ότι οι μελλοντικές οδηγίες ίσως χρειαστεί να λαμβάνουν περισσότερο υπόψη το επίπεδο φυσικής κατάστασης κάθε ατόμου, ώστε να προτείνουν στόχους πιο προσαρμοσμένους στις πραγματικές ανάγκες ανά περίπτωση.
