Μια νέα έρευνα έρχεται να αμφισβητήσει μια από τις πιο συνηθισμένες συμβουλές για την απώλεια βάρους. Την προτροπή «κινήσου περισσότερο». Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το πρόβλημα δεν είναι πάντα η έλλειψη θέλησης, αλλά το πώς βιώνει συναισθηματικά κάποιος τη σωματική άσκηση.
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Obesity Science & Practice, εξέτασε 299 άτομα ηλικίας 15 έως 70 ετών στη Φινλανδία. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε ομάδες ανάλογα με τον Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI) και απάντησαν σε ερωτηματολόγια σχετικά με τα συναισθήματα που τους προκαλεί η άσκηση, τα κίνητρα που έχουν για να γυμνάζονται και την πρόθεσή τους να είναι πιο δραστήριοι στο μέλλον.
Δεν νιώθουν όλοι το ίδιο για την άσκηση
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα άτομα με υψηλότερο BMI είχαν λιγότερες θετικές εμπειρίες γύρω από τη φυσική δραστηριότητα. Δήλωσαν ότι αισθάνονταν μικρότερη ευχαρίστηση, λιγότερη ενέργεια και χαμηλότερη αυτοπεποίθηση κατά τη διάρκεια της άσκησης.
Παράλληλα, τα κίνητρά τους σχετίζονταν περισσότερο με την εμφάνιση και την πίεση για απώλεια βάρους, ενώ τα άτομα με χαμηλότερο BMI ασκούνταν κυρίως επειδή απολάμβαναν τη διαδικασία ή ένιωθαν προσωπική ικανοποίηση.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, όταν η άσκηση συνδέεται με αρνητικά συναισθήματα -όπως ντροπή, αμηχανία ή αποτυχία- τότε ο εγκέφαλος μαθαίνει να την αποφεύγει. Αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο σε ανθρώπους που έχουν βιώσει κοινωνικό στιγματισμό λόγω βάρους.
Το αίσθημα περηφάνειας παίζει καθοριστικό ρόλο στην άσκηση
Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα της μελέτης ήταν ότι τα άτομα που ένιωθαν περηφάνια, ευχαρίστηση ή έλξη προς τη σωματική δραστηριότητα είχαν μεγαλύτερη πρόθεση να συνεχίσουν να γυμνάζονται.
Αντίθετα, όσοι ασκούνταν κυρίως επειδή τους το είπε ο γιατρός ή επειδή ένιωθαν κοινωνική πίεση, παρουσίαζαν χαμηλότερα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας. Οι εξωτερικές πιέσεις φαίνεται ότι δεν λειτουργούν πάντα ως αποτελεσματικό κίνητρο και μπορεί ακόμη και να αυξάνουν την ψυχολογική αντίσταση απέναντι στην άσκηση.
Ίσως χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση
Η έρευνα δεν αποδεικνύει ότι η αλλαγή συναισθημάτων γύρω από την άσκηση θα οδηγήσει σίγουρα σε μεγαλύτερη φυσική δραστηριότητα. Ωστόσο, δείχνει ξεκάθαρα ότι οι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να κινητοποιηθούν όταν η άσκηση τους κάνει να αισθάνονται καλά και όχι όταν τη βλέπουν ως τιμωρία.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι τα προγράμματα άσκησης ίσως πρέπει να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στη χαρά, την άνεση και την αίσθηση επιτυχίας, αντί να επικεντρώνονται αποκλειστικά σε θερμίδες, κιλά και αριθμούς. Για τα άτομα με αυξημένο βάρος, ένα υποστηρικτικό και μη επικριτικό περιβάλλον μπορεί να είναι εξίσου σημαντικό με το ίδιο το πρόγραμμα γυμναστικής.
