Τα καρδιαγγειακά νοσήματα εκτιμάται ότι επηρεάζουν περίπου 650 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Μία από τις συχνότερες συνέπειές τους είναι το έμφραγμα του μυοκαρδίου, γνωστό πιο απλά και ως καρδιακή προσβολή.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), περίπου 805.000 άνθρωποι παθαίνουν έμφραγμα κάθε χρόνο, ενώ το ένα στα πέντε θεωρείται «σιωπηλό», δηλαδή δεν διαγιγνώσκεται τη στιγμή που συμβαίνει.
Νέα μελέτη υποστηρίζει πλέον ότι κάθε τύπος εμφράγματος — ακόμη και ένα «σιωπηλό» — μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης με την πάροδο του χρόνου.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Stroke, υποδεικνύει ότι τα ηλεκτροκαρδιογραφήματα (ΗΚΓ) και το ιατρικό ιστορικό που αναφέρουν οι ίδιοι οι ασθενείς θα μπορούσαν να αποτελέσουν έναν οικονομικό τρόπο εντοπισμού ατόμων με αυξημένο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης.
Η σύνδεση καρδιαγγειακής νόσου και γνωστικής έκπτωσης
Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι υπάρχει αμφίδρομη σχέση ανάμεσα στην καρδιαγγειακή νόσο και τη γνωστική έκπτωση.
Η στεφανιαία νόσος, η καρδιακή ανεπάρκεια, οι μεγάλες διακυμάνσεις της αρτηριακής πίεσης, οι απότομες πτώσεις της πίεσης και η κολπική μαρμαρυγή φαίνεται να αυξάνουν τον κίνδυνο γνωστικών διαταραχών. Από την άλλη πλευρά, η γνωστική έκπτωση αυξάνει επίσης τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων, όπως εγκεφαλικά και εμφράγματα.
Η νέα μελέτη ανέλυσε δεδομένα για περισσότερους από 20.000 Αμερικανούς, ηλικίας 45 ετών και άνω, οι οποίοι συμμετείχαν στη μελέτη REGARDS, μια μακροχρόνια έρευνα που εξετάζει τα αυξημένα ποσοστά θνησιμότητας από εγκεφαλικό στις νοτιοανατολικές πολιτείες των ΗΠΑ.
Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε:
- καταγραφή ιατρικού ιστορικού
- μέτρηση ύψους, βάρους και αρτηριακής πίεσης
- ηλεκτροκαρδιογράφημα
- αιματολογικές και ουρολογικές εξετάσεις
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, οι συμμετέχοντες δήλωσαν αν είχαν ποτέ διαγνωστεί με έμφραγμα από γιατρό. Στη συνέχεια υποβλήθηκαν σε ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ), το οποίο μπορεί να ανιχνεύσει σημάδια παλαιότερου εμφράγματος.
Ως «σιωπηλά εμφράγματα» καταγράφηκαν οι περιπτώσεις όπου το ΗΚΓ έδειχνε προηγούμενο έμφραγμα, χωρίς όμως να υπάρχει επίσημη διάγνωση στο παρελθόν.
Συνολικά, 2.183 άτομα (10,4% των συμμετεχόντων) είχαν υποστεί κάποιο είδος εμφράγματος:
- 1.098 είχαν αυτοαναφερόμενο ιστορικό εμφράγματος
- 281 είχαν κλινικά επιβεβαιωμένο έμφραγμα
- 804 είχαν υποστεί «σιωπηλό» έμφραγμα
Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης των 10 έως 14 ετών, οι ερευνητές πραγματοποίησαν ετήσιες γνωστικές αξιολογήσεις για να εξετάσουν αν οι συμμετέχοντες εμφάνιζαν γνωστική έκπτωση με την πάροδο του χρόνου.
Κάθε έμφραγμα συνδέεται με ταχύτερη γνωστική έκπτωση
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι κάθε τύπος εμφράγματος — είτε «σιωπηλό», είτε αυτοαναφερόμενο, είτε επιβεβαιωμένο μέσω ηλεκτροκαρδιογραφήματος και ιατρικής διάγνωσης — συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα γνωστικής εξασθένησης, αλλά και με ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής γνωστικής έκπτωσης με την πάροδο του χρόνου.
Οι άνδρες συμμετέχοντες παρουσίασαν παρόμοια μείωση στις γνωστικές επιδόσεις ανεξάρτητα από τον τύπο εμφράγματος. Στις γυναίκες, μόνο τα αυτοαναφερόμενα και τα «σιωπηλά» εμφράγματα συνδέθηκαν με ταχύτερη γνωστική έκπτωση. Οι ερευνητές σημείωσαν ότι τα «σιωπηλά» εμφράγματα εμφανίζονταν συχνότερα στις γυναίκες, πιθανόν λόγω υποδιάγνωσης των εμφραγμάτων στον γυναικείο πληθυσμό.
Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι τα άτομα με «σιωπηλό» έμφραγμα παρουσιάζουν συχνότερα τη νόσο των μικρών αγγείων και μικρότερη αθηροσκλήρωση μεγάλων αγγείων σε σχέση με όσους είχαν διαγνωσμένο έμφραγμα. Επιπλέον, φαίνεται να έχουν αυξημένο κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα μικρά εγκεφαλικά χωρίς εμφανή συμπτώματα μπορεί να συμβάλλουν σταδιακά στη γνωστική επιδείνωση.
Έμφραγμα: Ένα απλό ηλεκτροκαρδιογράφημα μπορεί να εντοπίσει όσους κινδυνεύουν περισσότερο
Το ηλεκτροκαρδιογράφημα μπορεί να ανιχνεύσει αδιάγνωστα εμφράγματα μέσω ανωμαλιών στον καρδιακό ρυθμό. Σε άτομα που έχουν υποστεί έμφραγμα, το λεγόμενο κύμα Q στο ΗΚΓ εμφανίζεται βαθύτερο ή πιο πλατύ σε σύγκριση με άτομα χωρίς ιστορικό εμφράγματος.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι:
«Η ύπαρξη προηγούμενου εμφράγματος του μυοκαρδίου συνδέθηκε με επιταχυνόμενο ρυθμό γνωστικής έκπτωσης σε έναν μεγάλο εθνικό πληθυσμό διαφορετικών φυλετικών ομάδων» και ότι «η χρήση ΗΚΓ σε συνδυασμό με το ιατρικό ιστορικό μπορεί να αποτελέσει μια πρακτική και χαμηλού κόστους στρατηγική για τον εντοπισμό ατόμων με αυξημένο κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης».
Η καρδιά προστατεύει τον εγκέφαλο
Μελέτες δείχνουν ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα επηρεάζουν τη γνωστική λειτουργία, ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους, και ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας.
Η προστασία της καρδιάς και των αγγείων φαίνεται λοιπόν ότι μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά και για τον εγκέφαλο.
Οι ερευνητές συμβουλεύουν:
«Για να διατηρούνται υγιή τα αιμοφόρα αγγεία της καρδιάς και του εγκεφάλου, χρειάζεται τακτική σωματική άσκηση, διατροφή χαμηλή σε κορεσμένα λιπαρά και αλάτι, αποφυγή καπνίσματος και αλκοόλ, καλή ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, του σακχάρου και της χοληστερόλης, διατήρηση ενός υγιούς βάρους και επαρκής ποιοτικός ύπνος.»
