Η μακροζωία δεν εξαρτάται μόνο από τα γονίδια ή τις καλές συνήθειες· συχνά κρύβεται σε μικρές, καθημερινές κινήσεις που θεωρούμε δεδομένες. Μία από αυτές είναι και ο τρόπος που σηκώνεστε από την καρέκλα, μια απλή κίνηση που, όπως αποδεικνύεται, μπορεί να λειτουργήσει ως «καθρέφτης» της φυσικής σας κατάστασης. Σύμφωνα με νέα έρευνα, η ισχύς που επιστρατεύετε για να την εκτελέσετε μπορεί να αποκαλύπτει πολύτιμες πληροφορίες για τον κίνδυνο πτώσεων, καταγμάτων, συχνών νοσηλειών, ακόμη και πρόωρου θανάτου.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Sport and Health Science, παρακολούθησε σχεδόν 1.900 άτομα άνω των 65 ετών. Οι ερευνητές μέτρησαν την ισχύ των συμμετεχόντων μέσω ενός τεστ 30 δευτερολέπτων, κατά την διάρκεια του οποίου, οι συμμετέχοντες έπρεπε να σηκωθούν και να καθίσουν όσο περισσότερες φορές μπορούσαν μέσα σε μισό λεπτό. Στη συνέχεια, χρησιμοποιώντας έναν μαθηματικό τύπο, μετέτρεψαν τον αριθμό των επαναλήψεων (μαζί με το ύψος, το βάρος των συμμετεχόντων και το ύψος της καρέκλας) σε μια τιμή ισχύος, εκφρασμένη σε watt ανά κιλό σωματικού βάρους.
Μακροζωία & ισχύς
Η μυϊκή ισχύς δεν είναι το ίδιο με τη μυϊκή δύναμη. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, η δύναμη αφορά το μέγιστο φορτίο που μπορεί να ασκήσει ένας μυς. Η ισχύς, όμως, συνδυάζει δύναμη και ταχύτητα, δηλαδή πόσο γρήγορα μπορεί να παραχθεί αυτή η δύναμη. Είναι η διαφορά ανάμεσα στο να σπρώχνετε αργά μια βαριά πόρτα και στο να τη χτυπάτε για να κλείσει απότομα.
Μετά τα 65, η μυϊκή ισχύς μειώνεται ταχύτερα από τη δύναμη, και αυτή η απώλεια φαίνεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία και την μακροζωία. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν καθορισμένα όρια για να ταξινομήσουν τους συμμετέχοντες σε δύο ομάδες: για τους άνδρες, χαμηλή ισχύς θεωρήθηκε τιμή κάτω από 2,53 watt/kg ενώ για τις γυναίκες, το όριο ήταν 2,01 watt/kg. Περίπου 57% των συμμετεχόντων βρέθηκαν κάτω από αυτά τα όρια.
Πτώσεις, κατάγματα και έντονες διαφορές σε γυναίκες και άνδρες
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα της μελέτης ήταν η διαφορετική σχέση ανάμεσα στη χαμηλή μυϊκή ισχύ και τα κατάγματα στους άνδρες και τις γυναίκες. Στις γυναίκες, η χαμηλή ισχύς συνδέθηκε κυρίως με κατάγματα ισχίου, έναν από τους σοβαρότερους και πιο επιβαρυντικούς τραυματισμούς στην τρίτη ηλικία. Οι γυναίκες που εμφάνιζαν χαμηλές τιμές ισχύος είχαν 3,25 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν υποστεί κάταγμα ισχίου τον τελευταίο χρόνο, με το 4,5% εξ αυτών να αναφέρει τέτοιο τραυματισμό, έναντι μόλις 1% όσων διέθεταν φυσιολογική ισχύ.
Στους άνδρες, το μοτίβο ήταν διαφορετικό. Η χαμηλή ισχύς συνδέθηκε περισσότερο με ιστορικό πτώσεων και με κατάγματα σε διάφορα σημεία του σώματος, όχι αποκλειστικά στο ισχίο. Οι άνδρες με χαμηλή ισχύ είχαν 73% μεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν πέσει τον τελευταίο χρόνο και 86% μεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν υποστεί οποιοδήποτε κάταγμα.
Οι ερευνητές αποδίδουν αυτές τις διαφορές σε βιολογικούς και ορμονικούς παράγοντες. Μετά την εμμηνόπαυση, οι γυναίκες χάνουν οστική πυκνότητα με ταχύτερο ρυθμό, γεγονός που καθιστά το ισχίο ιδιαίτερα ευάλωτο σε έναν τραυματισμό. Αντίθετα, στους άνδρες τα κατάγματα φαίνεται να κατανέμονται πιο ομοιόμορφα σε διάφορα σημεία του σώματος, αντανακλώντας διαφορετικά μοτίβα ευπάθειας.
Πώς η χαμηλή ισχύς «προβλέπει» την μακροζωία
Οι ερευνητές παρακολούθησαν τις νοσηλείες των συμμετεχόντων για περίπου 6,8 χρόνια και τους θανάτους για σχεδόν 9,7 χρόνια και παρατήρησαν ότι άνδρες και γυναίκες με χαμηλή μυϊκή ισχύ νοσηλεύονταν συχνότερα και παρέμεναν στο νοσοκομείο για περισσότερες ημέρες σε κάθε εισαγωγή. Στους άνδρες, η μέση διάρκεια νοσηλείας έφτανε τις 4 ημέρες ανά εισαγωγή, σε σύγκριση με τις 2,5 ημέρες όσων είχαν φυσιολογική ισχύ, ενώ στις γυναίκες η αντίστοιχη διαφορά ήταν 2,7 ημέρες έναντι 1,9.
Οι γυναίκες με χαμηλή ισχύ εμφάνισαν επίσης 29% μεγαλύτερη πιθανότητα να χρειαστούν νοσηλεία κατά την περίοδο παρακολούθησης. Στους άνδρες, αν και παρατηρήθηκε αυξημένος κίνδυνος, η διαφορά δεν παρέμεινε στατιστικά σημαντική όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη την ηλικία, το μορφωτικό επίπεδο και άλλους παράγοντες υγείας.
Το πιο ανησυχητικό εύρημα αφορούσε τη θνησιμότητα. Οι γυναίκες με χαμηλή μυϊκή ισχύ είχαν διπλάσιο κίνδυνο θανάτου από κάθε αιτία σε σχέση με όσες διέθεταν φυσιολογικά επίπεδα, ενώ στους άνδρες ο κίνδυνος ήταν αυξημένος κατά 57%. Τα δεδομένα αυτά υπογραμμίζουν ότι η μειωμένη ισχύς δεν αποτελεί απλώς ένδειξη μειωμένης φυσικής κατάστασης, αλλά έναν σημαντικό προγνωστικό δείκτη για σοβαρές μελλοντικές επιπλοκές.
