Η αναβλητικότητα μπορεί να ιδωθεί όχι απαραίτητα ως ελάττωμα, αλλά ως ένας εναλλακτικός και συχνά δημιουργικός τρόπο λειτουργίας της ανθρώπινης σκέψης. Η βασική θέση της συγκεκριμένης προσέγγισης είναι ότι η αναβλητικότητα, ειδικά όταν είναι προσανατολισμένη στην προθεσμία, μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματική ή και πιο δημιουργική από την αυστηρά «εργασιοκεντρική» προσέγγιση.
Αναβλητικότητα και κοινωνία
Η κοινωνία αντιμετωπίζει την αναβλητικότητα ως πρόβλημα χαρακτήρα ή ακόμη και ως παθολογία που πρέπει να διορθωθεί. Οι περισσότεροι άνθρωποι εκπαιδεύονται να θεωρούν ότι μόνο η συνεχής, οργανωμένη εργασία είναι «σωστή» μορφή παραγωγικότητας.
Αυττό το μοντέλο δημιουργεί ενοχές σε όσους λειτουργούν φυσικά με πιο «τελευταίας στιγμής» ρυθμό. Αυτοί οι άνθρωποι συχνά αισθάνονται ανεπαρκείς, ενώ στην πραγματικότητα, σύμφωνα με τους ειδικούς, απλώς έχουν διαφορετικό γνωστικό και κινητοποιητικό στυλ.
Η επιστημονική βάση: ο εγκέφαλος σε κατάσταση ανάπαυσης
Η παραπάνω επιχειρηματολογία ενισχύεται από έρευνα δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Perspectives on Psychological Science. Σύμφωνα με την εν λόγω έρευνα, όταν ο εγκέφαλος δεν ασχολείται ενεργά με συγκεκριμένες εργασίες, δεν «αδρανεί», αλλά παραμένει εξαιρετικά ενεργός. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται «constructive internal reflection», δηλαδή δημιουργική εσωτερική αναστοχαστική διαδικασία. Κατά τη διάρκειά της, ο εγκέφαλος:
- επεξεργάζεται συναισθήματα και εμπειρίες
- συνδέει νέες και παλιές μνήμες
- δημιουργεί νέες ιδέες
- «φιλτράρει» άχρηστες πληροφορίες
Έτσι, η φαινομενική αδράνεια της αναβλητικότητας μπορεί να κρύβει έντονη εσωτερική γνωστική εργασία.
Η αναβλητικότητα ως δημιουργικός χρόνος
Η αναβλητικότητα μπορεί να λειτουργεί ως απαραίτητη περίοδος ψυχικής ανάπαυσης και δημιουργικής επεξεργασίας. Όταν το άτομο απομακρύνεται από τις συνεχείς λίστες και την πίεση της παραγωγικότητας, ο εγκέφαλος έχει χώρο να «δουλέψει στο βάθος». Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πιο πρωτότυπες ιδέες και καλύτερη τελική απόδοση, ειδικά σε έργα που απαιτούν δημιουργικότητα.
Είναι η αναβλητικότητα απλώς ένα διαφορετικός τρόπος σκέψης;
Η κεντρική ιδέα είναι ότι η αναβλητικότητα δεν είναι απλώς αποφυγή εργασίας, αλλά μια διαφορετική μορφή νοητικής λειτουργίας. Με βάση την επιστήμη, η «αδράνεια» μπορεί να είναι στην πραγματικότητα βαθιά δημιουργική, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλλαγή ακόμη και της οπτικής μας. Αντί να πολεμάμε την αναβλητικότητα, μπορούμε να τη δούμε ως έναν φυσικό και ενίοτε απαραίτητο τρόπο πρόσβασης στη δημιουργικότητα και την εσωτερική επεξεργασία.
