Oι ειδικοί παρατηρούν ότι, όσο μεγαλώνουμε, αρχίζουμε να διαπιστώνουμε ότι υπάρχουν στοιχεία της προσωπικότητάς μας που μας θυμίζουν τη μητέρα μας –ακόμα περισσότερο, δε, όταν εκείνη έχει φύγει από τη ζωή–, σε βαθμό μάλιστα που ποτέ δεν θα φανταζόμασταν όταν ήμαστε νεότερες. Έρευνα έδειξε ότι το 52% των γυναικών αρχίζουν να θυμίζουν τη μητέρα τους και αυτό ξεκινά περίπου στην ηλικία των 33 ετών. Έχει παρατηρηθεί επίσης ότι αυτές οι ομοιότητες γίνονται συνήθως αντιληπτές αφού οι κόρες αποκτήσουν κι εκείνες με τη σειρά τους τα δικά τους παιδιά.
1. Δεν πάμε πουθενά χωρίς μπουφάν
Και το ίδιο συστήνουμε και στα παιδιά μας. Θυμόμαστε άραγε πόσο εκνευριστικό μάς φαινόταν όταν οι μαμάδες μας μας πίεζαν να έχουμε πάντα μαζί μας ένα πανωφόρι, ακόμα και όταν έκανε ζέστη; Τώρα και εμείς με τη σειρά μας δεν ξεχνάμε, φεύγοντας από το σπίτι, να πάρουμε ένα μπουφάν, έστω για ώρα ανάγκης – και φυσικά σπεύδουμε να υπενθυμίσουμε πιεστικά στα παιδιά μας να κάνουν το ίδιο.
2. Δεν ξέρουμε κανέναν από τους «διασήμους» που αρέσουν στα παιδιά μας
Σίγουρα θα θυμόμαστε τον εκνευρισμό που μας κατέκλυζε όταν αναφέραμε στους γονείς μας κάποιον από τους αγαπημένους μας καλλιτέχνες –ηθοποιούς ή τραγουδιστές– και εκείνοι δεν καταλάβαιναν καν για ποιον μιλούσαμε. Μάλιστα, συχνά ακούγαμε τη μητέρα μας να κάνει διάφορα επικριτικά σχόλια για χαρακτηριστικά των ειδώλων μας, τα οποία θα θέλαμε πάρα πολύ να αποκτήσουμε κι εμείς. Προχωρώντας μερικές δεκαετίες αργότερα, βρισκόμαστε εμείς στη θέση που ήταν τότε εκείνη να αναρωτιόμαστε «Μα ποιος είναι αυτός που ουρλιάζει έτσι;», «Μουσική είναι αυτό;», «Δεν ξέρω καν για ποιον μου μιλάς», «Τι κακόγουστο κούρεμα είναι αυτό που έχει η αγαπημένη σου ηθοποιός!» και τα παιδιά μας, όπως εμείς άλλοτε, να αγανακτούν: «Άσε καλύτερα, πού να σου εξηγώ», «Δεν ξέρεις κανέναν από τους μοντέρνους τραγουδιστές». Οι όροι αντιστρέφονται και γινόμαστε οι γονείς μας.
3. Χρησιμοποιούμε τις φιλοσοφικές ρήσεις της μητέρας μας
Ένα πραγματικό σημάδι ότι γινόμαστε η μαμά μας είναι όταν αρχίζουμε να υιοθετούμε όλες τις αγαπημένες της ρήσεις. Στην πραγματικότητα, όσο μεγαλώνουμε τόσο περισσότερο θυμόμαστε μερικές από τις φράσεις ή τα γνωμικά που συνήθιζε να λέει συχνά και αρχίζουμε να τις επαναλαμβάνουμε κι εμείς με τη σειρά μας.
4. Κάνουμε τους ίδιους καβγάδες που έκανε κι εκείνη
«Ξέρω ότι σου φαίνεται πως έχει συννεφιά, αλλά ο ήλιος μπορεί να σε κάψει ακόμα και μέσα από τα σύννεφα το καλοκαίρι, οπότε πρέπει οπωσδήποτε να βάλεις αντηλιακό». «Αν τρως τόσο γρήγορα, θα βαρυστομαχιάσεις». «Άναψε το φως όταν διαβάζεις. Θα χαλάσουν τα μάτια σου». «Προσπάθησε να μην καμπουριάζεις όταν περπατάς». Πόσες φορές ανεχτήκαμε τέτοιες μικρές προειδοποιήσεις και παρατηρήσεις από τη μητέρα μας; Και όμως, εδώ είμαστε, χρόνια αργότερα, να λέμε εμείς πλέον αυτές τις φράσεις. Βλέπουμε το παιδί μας σκυμμένο πάνω από ένα κινητό σε ένα ημιφωτισμένο δωμάτιο και ξαφνικά επαναλαμβάνουμε τα λόγια της μητέρας μας λέξη προς λέξη. Είμαστε με τα παιδιά μας στην παραλία και οι συμβουλές για το αντηλιακό βγαίνουν από το στόμα μας σχεδόν αυτόματα. Τα ίδια επιχειρήματα που κάποτε καταδικάζαμε έχουν γίνει το δικό μας οπλοστάσιο σε διαμάχες για ακατάστατα υπνοδωμάτια, παραλειπόμενα γεύματα ή κακή στάση του σώματος.
5. Θυμίζουμε σε κάθε ευκαιρία ότι υπάρχει φαγητό στο σπίτι
Ποιος από εμάς μπορεί να αντισταθεί στην πρόκληση του να απολαύσει φαγητό απέξω; Πολύ λίγοι. Αλλά οι μανάδες πάντα προσπαθούν να το κάνουν. Άλλωστε είναι αυτές που ψώνισαν, μαγείρεψαν και φρόντισαν να είναι όλα έτοιμα για να υπάρχει σπιτικό φαγητό στο τραπέζι. Όπως έκανε και η μητέρα μας, αποφεύγουμε την ευκαιρία να φάμε έξω ή να παραγγείλουμε delivery επειδή «έχουμε φαΐ στο σπίτι» και το ίδιο λέμε και στα παιδιά μας, όπως ακριβώς το ακούγαμε κι εμείς από τις μαμάδες μας.
6. Απαιτούμε συχνή τηλεφωνική επικοινωνία
Η αλήθεια είναι ότι πλέον έχουμε τη δυνατότητα να ξέρουμε ανά πάσα στιγμή πού βρίσκονται τα παιδιά μας παρακολουθώντας, για παράδειγμα, το στίγμα του κινητού τους. Μπορούμε επίσης να ανταλλάσσουμε πολύ εύκολα μηνύματα, φωτογραφίες ή ακόμα και βιντεάκια για να επικοινωνούμε μαζί τους. Αλλά το θέμα είναι ότι εμείς επιθυμούμε και αναζητούμε την πραγματική επικοινωνία που σημαίνει να τους μιλήσουμε στο τηλέφωνο – ένα μήνυμα δεν είναι ποτέ αρκετό για μια μητέρα. Και κάπως έτσι θυμόμαστε και τη δική μας μητέρα που θεωρούσαμε ότι μας καταπίεζε όταν μας ζητούσε να της τηλεφωνούμε τακτικά για να μας ακούει, να μην ανησυχεί, να μαθαίνει τα νέα μας…
7. «Συλλέγουμε» πλαστικά δοχεία και σακούλες
Πολύ προτού γίνει της μόδας η ανακύκλωση, οι μητέρες είχαν ήδη μάθει να την εφαρμόζουν στα πατρικά μας σπίτια. Από το τσίγκινο κουτί των μπισκότων που μετατράπηκε σε αποθηκευτικό χώρο για τα είδη ραπτικής μέχρι τις άδειες συσκευασίες παγωτού που στοιβάζονταν η μια πάνω στην άλλη, έτοιμες να χρησιμεύσουν για τη μεταφορά τροφίμων σε πάρτι και εκδρομές ή ακόμα και ως γλάστρες έκτακτης ανάγκης. Και τώρα, χωρίς καν να το συνειδητοποιούμε, κάνουμε το ίδιο. Υπάρχει ένα συρτάρι ή ένα ντουλάπι όπου οι τσάντες και οι σακούλες είναι διπλωμένες με ακρίβεια οριγκάμι, ενώ τα κουτιά μπισκότων δεν πετιούνται ποτέ, αλλά περιμένουν να επαναχρησιμοποιηθούν. Η μητέρα μας θα ήταν πολύ περήφανη (και τα παιδιά μας απογοητευμένα από την έλλειψη μπισκότων).
Η γνώμη του ειδικού από την ψυχολόγο δρα Ναταλία Κουτρούλη
Λένε ότι η ιστορία, όπως και η ζωή άλλωστε, επαναλαμβάνεται. Όντως λοιπόν, ισχύει ότι όσο μεγαλώνουν οι άνθρωποι αναπαράγουν συμπεριφορές και λεγόμενα των γονιών τους και με τον τρόπο αυτό αντιλαμβάνονται και τις ομοιότητες που έχουν με εκείνους. Ειδικά οι κόρες, όταν αποκτούν δικά τους παιδιά, τείνουν να υιοθετούν τα πρότυπα γονεϊκότητας όπως τα έχουν βιώσει από τη δική τους μητέρα. Αυτό εξηγείται αν αναλογιστεί κανείς ότι η βιωματική μάθηση είναι η πιο ισχυρή και επιδραστική μορφή απόκτησης γνώσης. Συνεπώς, όταν μια κόρη ζει με τη σειρά της τη μητρότητα, ανακαλεί αυτόματα από τη μακρόχρονη μνήμη της τη γνώση που έχει συσσωρεύσει από τη μητέρα της κατά τη δική της ανατροφή. Αν και είναι αναμενόμενο να συμβαίνει αυτό, δεν είναι ωστόσο και ενδεδειγμένο πάντα. Σε περίπτωση που η μητρική στάση δεν ικανοποιεί την κόρη, καλείται να αναθεωρήσει, να επικαιροποιήσει τη στάση της με βάση τα σύγχρονα δεδομένα και να εξελιχθεί προς το γονέα που θα ήθελε να έχει και η ίδια. Όσο και αν επαναλαμβάνεται η ιστορία λοιπόν, ας μην ξεχνάμε ότι το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού!
Ευχαριστούμε τη δρα Ναταλία Κουτρούλη, ψυχολόγο με εκπαίδευση στη Γνωσιακή Ψυχοθεραπεία και τη Συμβουλευτική για τη συνεργασία.
