Ο καύσωνας που σαρώνει τη Δυτική Ευρώπη είναι ο χειρότερος που έχει καταγραφεί ποτέ στην περιοχή και θα ήταν «πρακτικά αδύνατο» να συμβεί χωρίς την επίδραση της ανθρωπογενούς κλιματική αλλαγή, προειδοποιεί νέα μελέτη.
Από τις 850 μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις που εξετάστηκαν, σχεδόν οι μισές κατέγραψαν ή προβλέπεται να καταγράψουν τα υψηλότερα επίπεδα θερμικού στρες για τον μήνα Ιούνιο, δείχνει η ανάλυση του World Weather Attribution (WWA), διεθνούς ερευνητικής ομάδας που εξετάζει τη σχέση συγκεκριμένων ακραίων καιρικών φαινομένων με την παγκόσμια θέρμανση.
Η ανάλυση έρχεται αφότου η Βρετανία έζησε την Πέμπτη τις υψηλότερες θερμοκρασίες που έχουν καταγραφεί ποτέ τον Ιούνιο, ενώ στη Γαλλία το θερμόμετρο ξεπέρασε σε πολλές περιοχές τους 40 βαθμούς.
Σε Γαλλία, Αγγλία, Γερμανία, Ιταλία και Ισπανία, οι θερμοκρασίες βρίσκονται 5 με 12 βαθμούς πάνω από τα κανονικά επίπεδα λόγω μιας θερμής αέριας μάζας από την Αφρική που έχει παγιδευτεί πάνω από τη Δυτική Ευρώπη.
Την Πέμπτη ο καύσωνας αναμενόταν να εκθέσει τουλάχιστον 100 εκατομμύρια Ευρωπαίους σε θερμοκρασίες άνω των 35 βαθμών.
Η κλιματική αλλαγή έχει επιδεινώσει τους καύσωνες στην Ευρώπη μέσα σε λίγες μόνο δεκαετίες, δείχνει η ανάλυση. Το 1976, μια ιδιαίτερα ζεστή χρονιά για την ήπειρο, ένας τέτοιος καύσωνας θα ήταν «πρακτικά αδύνατο» να συμβεί τον μήνα Ιούνιο, ενώ ακόμα και το 2023 θα ήταν δέκα φορές πιο απίθανο να εκδηλωθεί από ό,τι σήμερα.
Οι εκτιμήσεις της WWA δείχνουν μάλιστα ότι οι υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες που ταλαιπωρούν αυτές τις ημέρες εκατομμύρια Ευρωπαίους θα ήταν 100 φορές πιο απίθανο να καταγραφούν πριν από μόλις δύο δεκαετίες.
Οι ερευνητές του WWA χρησιμοποίησαν υπολογιστικά μοντέλα για να συγκρίνουν την πιθανότητα εκδήλωσης ενός καύσωνα τέτοιου μεγέθους με και χωρίς την κλιματική αλλαγή.
Η ερευνητική ομάδα του WWA έχει δεχθεί πάντως επικρίσεις από επιστήμονες που επισημαίνουν ότι τα σημερινά κλιματικά μοντέλα δεν δίνουν ακριβείς εκτιμήσεις για την πιθανότητα εκδήλωσης ακραίων καιρικών φαινομένων. Η ομάδα έχει επίσης κατηγορηθεί για εσπευσμένες μελέτες που παρουσιάζονται στον Τύπο πριν περάσουν από ανεξάρτητο έλεγχο (peer-review).
H νέα ανάλυση εξέτασε το θερμότερο τριήμερο για κάθε χώρα που επηρεάζεται από το τρέχον κύμα ζέστης, ενώ τα επίπεδα θερμικού στρες εκτιμήθηκαν με βάση τη «θερμοκρασία υγρού βολβού», μια μέτρηση που λαμβάνει υπόψη διαφορετικούς παράγοντες για την ικανότητα του ανθρώπινου σώματος να αποβάλλει θερμότητα, όπως η υγρασία, ο άνεμος και η άμεση έκθεση στον ήλιο.
«Πρόκειται για τον πιο σφοδρό και εκτεταμένο καύσωνα που έχει επηρεάσει ποτέ αυτή τη μεγάλη περιοχή της Ευρώπης» δήλωσε ο Θίοντορ Κίπινγκ, ειδικός του Imperial College του Λονδίνου που ειδικεύεται στα ακραία καιρικά φαινόμενα, μέλος της συντακτικής ομάδας.
Όπως τόνισε η η Κλερ Μπαρνς, επίσης του Imperial College «αυτή τη στιγμή δεν κάνουμε αρκετά για να επιβραδύνουμε τον ρυθμό της παγκόσμιας θέρμανσης. Και όσο αυτός ο ρυθμός συνεχίζεται… θα πρέπει να περιμένουμε ότι οι θερμοκρασίες-ρεκόρ θα καταρρίπτονται όλο και συχνότερα», δήλωσε.
Οι ερευνητές τόνισαν επίσης ότι οι καύσωνες προκαλούν περισσότερους θανάτους στην Ευρώπη από ό,τι όλες οι άλλες φυσικές καταστροφές μαζί. Παρέπεμψαν μάλιστα σε προηγούμενη μελέτη που εκτιμούσε ότι περισσότεροι από 60.000 Ευρωπαίοι πέθαναν από ζέστη το καλοκαίρι του 2022.
Η Ευρώπη είναι σήμερα η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος, με τη θερμοκρασία να ανεβαίνει δύο φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
*Από τον Βαγγέλη Πρατικάκη
