Το περπάτημα έχει πολλά οφέλη. Όμως τι θα λέγατε αν μαθαίνατε πως, μεταξύ άλλων, κάνει καλό και στην ακοή σας; Και όμως, μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι το περπάτημα ενισχύει την απόκριση του εγκεφάλου στους ήχους, και αυτό το φαινόμενο αλλάζει δυναμικά ανάλογα με την κατεύθυνση της κίνησης.
Τα ευρήματα της εν λόγω μελέτης, που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό The Journal of Neuroscience, υποδηλώνουν ότι ο εγκέφαλός μας προσαρμόζει ενεργά την ακουστική επεξεργασία για να βελτιστοποιεί την πλοήγηση στο περιβάλλον μας.
Ακοή και περπάτημα
Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και καιρό ότι η κίνηση και η γνωστική λειτουργία είναι στενά συνδεδεμένες. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι η κινητικότητα επηρεάζει την οπτική επεξεργασία, αλλά η επίδρασή της στην ακοή ήταν λιγότερο κατανοητή.
Οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν αν η απλή πράξη του περπατήματος αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις ακουστικές πληροφορίες, ιδιαίτερα με τρόπο που να υποστηρίζει ασφαλή και αποτελεσματική πλοήγηση.
Περπάτημα σε διαδρομή «8»
Η ομάδα σχεδίασε δύο πειράματα. Στο πρώτο, 30 εθελοντές περπάτησαν σε μια διαδρομή σχήματος «8», ενώ άκουγαν μια συνεχόμενη ροή τόνων μέσω ακουστικών. Στο αριστερό αυτί παίζονταν ένας σταθερός τόνος και στο δεξί αυτί ένας διαφορετικός τόνος. Αυτή η τεχνική προκαλεί ένα σήμα στον εγκέφαλο που δείχνει πόσο καλά οι νευρικοί πληθυσμοί συγχρονίζονται με τους ήχους.
Οι επικεφαλής της έρευνας συνέκριναν τη δραστηριότητα του εγκεφάλου σε τρεις καταστάσεις: περπάτημα στη διαδρομή, όρθια στάση και απλά βήματα στη θέση τους. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η απόκριση του εγκεφάλου στους ήχους ήταν σημαντικά ισχυρότερη κατά το περπάτημα, σε σχέση με την απλή στάση ή τα βήματα στη θέση τους. Αυτό υποδηλώνει ότι η σκόπιμη κίνηση στον χώρο και όχι απλά η κινητική ενέργεια των ποδιών, ενισχύει την επεξεργασία ακουστικών πληροφοριών.
Παρατηρήθηκε επίσης μείωση συγκεκριμένων κυμάτων του εγκεφάλου, τα οποία συνδέονται συνήθως με νευρική αναστολή. Τα δεδομένα έδειξαν ότι όσοι είχαν μεγαλύτερη μείωση σε αυτά τα κύματα εμφάνιζαν αυτομάτως και μεγαλύτερη αύξηση στην ακουστική απόκριση.
Ο εγκέφαλος «σκανάρει» το περιβάλλον
Το πιο αξιοσημείωτο εύρημα προέκυψε από την ανάλυση της δραστηριότητας του εγκεφάλου κατά τις στροφές του σχήματος «8». Οι ερευνητές μέτρησαν αν ο εγκέφαλος επεξεργαζόταν πιο έντονα τον ήχο από το αριστερό ή το δεξί αυτί. Ανακάλυψαν ένα δυναμικό μοτίβο που σχετιζόταν με την κατεύθυνση της στροφής.
Για παράδειγμα, όταν ο συμμετέχων ξεκινούσε μια δεξιά στροφή, ο εγκέφαλος ενίσχυε την απόκριση στον ήχο του δεξιού αυτιού. Μετά το μέσον της στροφής, η απόκριση μεταβαλλόταν και ο εγκέφαλος άρχιζε να επεξεργάζεται πιο έντονα τον ήχο από το αριστερό αυτί.
Αυτό υποδηλώνει ότι ο εγκέφαλος δεν δέχεται παθητικά τους ήχους, αλλά ρυθμίζει ενεργά την ακουστική του προσοχή με τρόπο προβλεπτικό, για να «σκανάρει» το περιβάλλον κατά την κίνηση.
Αναπάντεχοι ήχοι
Στο δεύτερο πείραμα, οι ερευνητές εισήγαγαν στοιχεία έκπληξης. Κατά το περπάτημα ή τη στάση, οι συνεχόμενοι τόνοι διακόπτονταν τυχαία από σύντομους θορύβους λευκού ήχου, που εμφανίζονταν είτε στο αριστερό, είτε στο δεξί αυτί, είτε και στα δύο ταυτόχρονα. Μετρήθηκε, λοιπον, πώς αυτή η διακοπή επηρέαζε τη σταθερή ακουστική απόκριση.
Η ανάλυση έδειξε ότι το περπάτημα ενίσχυε ειδικά την αντίδραση του εγκεφάλου σε θορύβους που προέρχονταν από το ένα αυτί. Όταν ο ήχος γινόταν αντιληπτός από τα πλάγια, η διαταραχή στη σταθερή απόκριση ήταν μεγαλύτερη κατά το περπάτημα σε σύγκριση με τη στάση.
Όταν ο ήχος προερχόταν από το κέντρο, δηλαδή και έφτανε και στα δύο αυτιά, το περπάτημα δεν είχε παρόμοιο αποτέλεσμα. Αυτό υποδηλώνει ότι το ακουστικό μας σύστημα γίνεται επιλεκτικά πιο ευαίσθητο σε απροσδόκητους ήχους από τα πλάγια κατά την κίνηση, ένας μηχανισμός που βοηθά στην ταχύτερη αντίδραση σε απρόβλεπτα γεγονότα.
