Για πολλά χρόνια, η καρδιαγγειακή νόσος θεωρούνταν –λανθασμένα– ένα πρόβλημα που αφορά κυρίως τους άνδρες. Σήμερα, η επιστημονική κοινότητα γνωρίζει ότι αποτελεί και για τις γυναίκες μία από τις βασικές αιτίες νοσηρότητας και θνησιμότητας παγκοσμίως. Παρ’ όλα αυτά, η συζήτηση γύρω από τη γυναικεία υγεία εξακολουθεί συχνά να εστιάζει περισσότερο σε αναπαραγωγικά και ορμονικά ζητήματα, αφήνοντας σε δεύτερο πλάνο την καρδιά.

Οι γυναίκες δεν εμφανίζουν πάντα «τυπικά» συμπτώματα

Ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια στην έγκαιρη διάγνωση είναι ότι τα συμπτώματα καρδιακής νόσου στις γυναίκες συχνά διαφέρουν από τα κλασικά πρότυπα που περιγράφονται στα εγχειρίδια.

Εκτός από πόνο ή βάρος στο στήθος, ορισμένες γυναίκες μπορεί να εμφανίσουν:

Αυτά τα συμπτώματα είναι συχνά μη ειδικά και μπορεί να αποδοθούν σε άγχος, κόπωση ή ορμονικές αλλαγές. Ωστόσο, όταν επιμένουν ή επιδεινώνονται, χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση.

Η μέση ηλικία ως κομβικό σημείο για την καρδιά

Κατά την περίοδο της περιεμμηνόπαυσης και της εμμηνόπαυσης παρατηρούνται σημαντικές ορμονικές μεταβολές. Τα οιστρογόνα φαίνεται να παίζουν ρόλο στη διατήρηση της ελαστικότητας των αγγείων και στη ρύθμιση του λιπιδαιμικού προφίλ. Η σταδιακή μείωσή τους συνδέεται με αύξηση ορισμένων παραγόντων κινδύνου, όπως:

  • Αρτηριακή πίεση

  • Αλλαγές στη χοληστερόλη

  • Αυξημένη συσσώρευση λίπους στην κοιλιακή χώρα

  • Μεταβολές στον μεταβολισμό της γλυκόζης

Η περίοδος αυτή θεωρείται κατάλληλη ευκαιρία για επανεκτίμηση της καρδιαγγειακής υγείας και ενίσχυση προληπτικών πρακτικών.

Όταν οι εξετάσεις φαίνονται φυσιολογικές, αλλά τα συμπτώματα επιμένουν

Σε ορισμένες γυναίκες, τα καρδιαγγειακά προβλήματα μπορεί να αφορούν κυρίως τα μικρότερα αγγεία της καρδιάς. Αυτού του τύπου οι διαταραχές δεν ανιχνεύονται πάντα με τις κλασικές απεικονιστικές εξετάσεις, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση.

Γι’ αυτό, η κλινική εικόνα και η περιγραφή των συμπτωμάτων από την ίδια τη γυναίκα έχουν ιδιαίτερη σημασία. Η αίσθηση ότι «κάτι δεν πάει καλά» αξίζει να λαμβάνεται σοβαρά.

Τι σημαίνει πρακτικά πρόληψη

Η πρόληψη δεν απαιτεί ακραίες παρεμβάσεις, αλλά συστηματικές, ρεαλιστικές επιλογές:

  • Τακτικός έλεγχος αρτηριακής πίεσης

  • Περιοδικός έλεγχος σακχάρου και λιπιδίων

  • Ισορροπημένη διατροφή με έμφαση σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ψάρια και ελαιόλαδο

  • Σταθερή φυσική δραστηριότητα, προσαρμοσμένη στις δυνατότητες κάθε γυναίκας

  • Επαρκής ύπνος

  • Διαχείριση χρόνιου στρες

Αυτές οι πρακτικές έχουν συσχετιστεί με χαμηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο και καλύτερη συνολική υγεία.

Η καλή φροντίδα ξεκινά από την ενημέρωση. Η καταγραφή συμπτωμάτων, αλλαγών στο σώμα και οικογενειακού ιστορικού βοηθά τον γιατρό να σχηματίσει πληρέστερη εικόνα.