Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης έχουν εξελιχθεί ραγδαία τα τελευταία χρόνια. Μπορούν να γράψουν κείμενα, να αναλύσουν δεδομένα, ακόμη και να απαντήσουν σωστά σε σύνθετες ιατρικές ερωτήσεις σε εξετάσεις. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι, λοιπόν, στρέφονται σε AI chatbots για να αναζητήσουν πληροφορίες σχετικά με συμπτώματα και προβλήματα υγείας. Το ερώτημα, σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine, είναι αν αυτή η πρακτική είναι πραγματικά ασφαλής.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης υποστηρίζουν ότι, παρά τις εντυπωσιακές δυνατότητές τους, τα chatbots τεχνητής νοημοσύνης δεν αποδίδουν καλύτερα από μια απλή αναζήτηση στο διαδίκτυο όταν καλούνται να βοηθήσουν ανθρώπους να κατανοήσουν τι τους συμβαίνει και πώς πρέπει να αντιδράσουν. Σε πειράματα όπου συμμετέχοντες κλήθηκαν να χρησιμοποιήσουν τέτοια εργαλεία για καθημερινά σενάρια υγείας – από πονοκεφάλους και κόπωση μέχρι πιο σύνθετες καταστάσεις – μόνο ένα μέρος τους κατάφερε να αναγνωρίσει σωστά το πιθανό πρόβλημα ή το κατάλληλο επίπεδο φροντίδας.
Αυτό το εύρημα δημιουργεί μια φαινομενική αντίφαση: πώς γίνεται τα ίδια συστήματα να επιτυγχάνουν υψηλές βαθμολογίες σε ιατρικά τεστ, αλλά να αποτυγχάνουν όταν χρησιμοποιούνται από απλούς ανθρώπους;
Το κενό στην επικοινωνία
Σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον, η τεχνητή νοημοσύνη λαμβάνει σαφείς, πλήρεις και δομημένες πληροφορίες. Στην πραγματική ζωή, όμως, οι άνθρωποι συχνά περιγράφουν τα συμπτώματά τους αποσπασματικά, με ασάφεια ή με έμφαση σε λεπτομέρειες που θεωρούν σημαντικές, αλλά ίσως δεν είναι οι πιο κρίσιμες.
Παράλληλα, οι απαντήσεις των AI chatbots μπορεί να είναι γενικές ή πολυδιάστατες, κάτι που δυσκολεύει την ερμηνεία τους. Έτσι, ακόμη κι αν ένα σύστημα δώσει μια σωστή κατεύθυνση, ο χρήστης ενδέχεται να την καταλάβει λάθος ή να την αγνοήσει.
Οι πραγματικοί κίνδυνοι της AI
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι απλώς μια λανθασμένη υπόθεση για το τι προκαλεί ένα σύμπτωμα. Είναι η πιθανότητα να υποτιμηθεί μια σοβαρή κατάσταση ή να καθυστερήσει η αναζήτηση ιατρικής βοήθειας.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να εξετάσει έναν ασθενή, να αξιολογήσει τη γενική του εικόνα, να λάβει υπόψη το πλήρες ιατρικό ιστορικό του ή να παρατηρήσει μη λεκτικά σημάδια που συχνά καθοδηγούν τη διάγνωση.
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να υποστηρίξει την ιατρική, βοηθώντας στην ανάλυση δεδομένων και στη βελτίωση της οργάνωσης της φροντίδας. Ωστόσο, η ανθρώπινη κρίση, η εμπειρία και η σχέση γιατρού–ασθενούς παραμένουν αναντικατάστατες.
