Μια εκτεταμένη αμερικανική έρευνα σε σχεδόν 65.000 φοιτητές αποκαλύπτει ότι η υπερβολική ενασχόληση με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λειτουργεί ως «δίκοπο μαχαίρι» για την ψυχική υγεία: μπορεί να διευκολύνει την επικοινωνία, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τον κίνδυνο μοναξιάς και ψυχολογικής επιβάρυνσης. Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από φοιτητές ηλικίας 18 έως 24 ετών σε περισσότερα από 120 κολέγια στις Ηνωμένες Πολιτείες και διαπίστωσαν ότι ακόμη και περίπου 16 ώρες την εβδομάδα στα social media αρκούν για να αυξήσουν την πιθανότητα εμφάνισης αισθήματος μοναξιάς. Για όσους ξεπερνούσαν τις 30 ώρες εβδομαδιαίως, η πιθανότητα να δηλώνουν μοναξιά ήταν αυξημένη κατά 38%.
Τα ευρήματα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς ότι σχεδόν όλοι οι νέοι ενήλικες χρησιμοποιούν καθημερινά κάποια μορφή κοινωνικών δικτύων, σύμφωνα με το Pew Research Center.
Γιατί η μοναξιά είναι σοβαρό πρόβλημα υγείας
Η μοναξιά δεν αποτελεί απλώς ένα δυσάρεστο συναίσθημα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι σχετίζεται με περίπου 100 θανάτους την ώρα παγκοσμίως, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο για πλήθος παθήσεων.
Όπως εξηγεί η δρ. Μάντελιν Χιλ, επίκουρη καθηγήτρια στο Ohio University και συν-συγγραφέας της μελέτης, τα άτομα που αισθάνονται μοναξιά έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν κατάθλιψη, αλλά και αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου.
Παράλληλα, τα Centers for Disease Control and Prevention αναφέρουν ότι η μοναξιά συνδέεται με καρδιοπάθειες, διαβήτη τύπου 2, άγχος, άνοια και άλλες σοβαρές καταστάσεις.
Ένας φαύλος κύκλος
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι υπάρχει αμφίδρομη σχέση:
-
Η υπερβολική χρήση των social media μπορεί να ενισχύει τη μοναξιά.
-
Η μοναξιά, με τη σειρά της, ωθεί ορισμένους νέους σε ακόμη μεγαλύτερη χρήση.
Επιπλέον, πολλοί φοιτητές φαίνεται να υποεκτιμούν τον χρόνο που περνούν online, γεγονός που δυσκολεύει τον ακριβή εντοπισμό του ορίου στο οποίο η χρήση αρχίζει να γίνεται επιβαρυντική.
Το πρόβλημα με τα social media
Αντί να εμβαθύνουν τους δεσμούς, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να επιτείνουν τη μοναξιά με διάφορους τρόπους:
- Επιφανειακή επιβεβαίωση: Τα “likes” και τα σχόλια προσφέρουν στιγμιαία ενίσχυση της αυτοεκτίμησης, αλλά σπάνια οδηγούν σε πραγματικό αίσθημα κατανόησης ή αξίας.
- Κουλτούρα σύγκρισης: Η συνεχής έκθεση στις ζωές των άλλων μπορεί να τροφοδοτήσει τη ζήλια, την ανεπάρκεια και την αποξένωση.
- Ποσότητα έναντι ποιότητας: Το να έχει κανείς εκατοντάδες διαδικτυακές επαφές δεν ισοδυναμεί με το να έχει έστω και λίγους ανθρώπους να στηριχτεί στις δύσκολες στιγμές.
Η μοναξιά στους νέους ενήλικες
Σύμφωνα με έκθεση του 2025 της American Psychological Association, περισσότεροι από τους μισούς Αμερικανούς δηλώνουν ότι βιώνουν μοναξιά, με τους ενήλικες κάτω των 30 ετών να συγκαταλέγονται στις ομάδες υψηλού κινδύνου.
Την ίδια στιγμή, οι νεότεροι ενήλικες είναι πιο πιθανό να στραφούν σε αλκοόλ ή ουσίες όταν αισθάνονται απομονωμένοι.
