Πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύθηκε στο BMJ Medicine υποστηρίζει ότι, για να ζήσει κανείς περισσότερο, θα πρέπει ιδανικά να ασχολείται με μια ποικιλία ασκήσεων και δραστηριοτήτων που κρατούν το σώμα σε κίνηση. Από το τρέξιμο και την κολύμβηση έως τη γιόγκα, αλλά και τις δουλειές στο σπίτι και στον κήπο, ό,τι μας ενεργοποιεί, μας οφελεί.

Πέρα από τις τυπικές μορφές άσκησης, ποιες ακριβώς δραστηριότητες μπορούν να μας βοηθήσουν να θωρακίσουμε την υγεία μας καθώς μεγαλώνουμε;

Aς ξεκινήσουμε πρώτα από το τι σημαίνει «καθιστική ζωή».

Ως καθιστικός τρόπος ζωής ορίζεται γενικά ο τρόπος ζωής που περιλαμβάνει παρατεταμένες περιόδους αδράνειας και πολύ χαμηλά επίπεδα σωματικής δραστηριότητας. Για παράδειγμα:

  • να περνά κανείς μεγάλο μέρος της ημέρας σε γραφείο, βλέποντας τηλεόραση ή οδηγώντας
  • να καταναλώνει πολύ λίγη ενέργεια κατά τις ώρες εγρήγορσης
  • να αφιερώνει λιγότερο από τα συνιστώμενα 150 λεπτά την εβδομάδα σε σωματική δραστηριότητα μέτριας έντασης

Βέβαια, υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια: ένα άτομο μπορεί να ασκείται τακτικά και παρ’ όλα αυτά να θεωρείται καθιστικό. Κάποιος που γυμνάζεται 30 λεπτά την ημέρα αλλά κάθεται 8–10 ώρες στη δουλειά θεωρείται συχνά τόσο σωματικά δραστήριος όσο και κάποιος που δεν γυμνάζεται επειδή η καθιστική συμπεριφορά καθορίζεται από το πόσο καθόμαστε, όχι μόνο από το αν αθλούμαστε. Αυτό έχει σημασία διότι ο καθιστικός τρόπος ζωής συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου, διαβήτη τύπου 2, παχυσαρκίας, ορισμένων μορφών καρκίνου και θνησιμότητας από κάθε αιτία, επισημαίνουν οι ειδικοί.

Η κίνηση δεν αφορά μόνο τη φυσική κατάσταση

Η τακτική κίνηση υποστηρίζει την κυκλοφορία του αίματος στον εγκέφαλο, βοηθά στη διατήρηση της ισορροπίας και του συντονισμού, μειώνει τον κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης και ταυτόχρονα ενισχύει τους μύες και τις αρθρώσεις που χρειάζονται για καθημερινή αυτονομία καθώς μεγαλώνουμε. Από νευρολογική σκοπιά, η κίνηση δεν αφορά μόνο τη φυσική κατάσταση· κρατά τα δίκτυα κινητικότητας και μνήμης του εγκεφάλου ενεργά, βοηθώντας μας να παραμένουμε πλήρως παρόντες στην καθημερινή μας ζωή. Και για να γίνει ένας δραστήριος τρόπος ζωής βιώσιμος, το κλειδί είναι να δίνουμε προτεραιότητα στις δραστηριότητες που μας φέρνουν τη μεγαλύτερη ευχαρίστηση και μας δίνουν κίνητρο.

Ειδικά μεγαλώνοντας λοιπόν, θα πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε το τι σημαίνει άσκηση. Δεν χρειάζεται να σημαίνει έντονες προπονήσεις ή τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων. Για το καλό μας, θα πρέπει να σκεφτούμε την κίνηση ως οτιδήποτε μας κάνει να νιώθουμε όμορφα και κρατά το σώμα σας ενεργό.

Ποια σωματική δραστηριότητα μπορεί να μας ωφελήσει

Ένας ήπιος περίπατος στο πάρκο ή στο βουνό, οι ασκήσεις Ταϊ Τσι, ο χορός στο σαλόνι μας, η κηπουρική, η τακτοποίηση του σπιτιού, το κολύμπι, το κουβάλημα των ψώνιων του σούπερ μάρκετ, το παιχνίδι με τα παιδιά ή τα εγγόνια μας, όλα μετράνε! Ακόμη και η ελαφριά κίνηση, όπως το να στεκόμαστε όρθιοι ενώ μιλάμε στο τηλέφωνο, να κάνουμε διαλείμματα για μικροδουλειές στο σπίτι κ.λπ., μπορεί ουσιαστικά να μειώσει τον καθιστικό χρόνο και να βελτιώσει τα αποτελέσματα για την υγεία μας. Αυτές οι μικρές κινήσεις βοηθούν στη διατήρηση της ροής αίματος στον εγκέφαλο και κρατούν ενεργά τα νευρικά μονοπάτια χωρίς να απαιτούν προετοιμασία ή εξοπλισμό.

Πώς μπορεί κάποιος με περιορισμένη κινητικότητα να παραμείνει δραστήριος;

Ακόμα και όσοι έχουν περιορισμένη κινητικότητα μπορούν να ασχοληθούν με ασκήσεις και δραστηριότητες που δεν περιλαμβάνουν τα πιο αδύναμα μέρη του σώματος, όπως ασκήσεις σε καρέκλα, με λάστιχα αντίστασης, Ταϊ Τσι ή αργές, ελεγχόμενες κινήσεις χεριών και ποδιών. Όλα αυτά βοηθούν στη διατήρηση της νευρικής επικοινωνίας μεταξύ μυών και εγκεφάλου. Ακόμη και μικρές κινήσεις βελτιώνουν την κυκλοφορία και την αισθητηριακή ανατροφοδότηση, κάτι που υποστηρίζει την ισορροπία και μειώνει τον κίνδυνο περαιτέρω σωματικής εξασθένησης. Το κλειδί είναι η συνέπεια, όχι η ένταση, λένε οι ειδικοί.

Γυμναστική: Καταγράψτε την πρόοδό σας. Βοηθά!

Ξεκινήστε με μικρά, διαχειρίσιμα βήματα — όπως το να περπατάτε 10 λεπτά την ημέρα, μερικές φορές την εβδομάδα. Η συνέπεια χτίζει αυτοπεποίθηση και κάθε μικρή επιτυχία προσφέρει ώθηση. Η καταγραφή της προόδου σας σε ημερολόγιο ή σε μια εφαρμογή στο κινητό μπορεί να σας βοηθήσει να δείτε πόσο έχετε προχωρήσει και να παραμείνετε ενεργοί.

Το κίνητρο αυξάνεται επίσης όταν η κίνηση συνδέεται με καθημερινά οφέλη. Δεν έχει να κάνει με τους αριθμούς στη ζυγαριά — αφορά το να κινείστε άνετα και να συμμετέχετε πλήρως στις στιγμές που έχουν για εσάς, σημασία.

Το πιο σημαντικό είναι να ακούτε το σώμα σας και να αναγνωρίζετε την πρόοδό σας. Είναι σημαντικό να συνεχίζουμε με όποιες μορφές άσκησης επιλέγουμε, αλλά πρέπει επίσης να είμαστε προσεκτικοί στις πραγματικές μας δυνατότητες κάθε μέρα, ανεξάρτητα από την ηλικία μας. Τα επίπεδα ενέργειας αλλάζουν και η ξεκούραση είναι μέρος της διατήρησης της υγείας. Η παράλειψη μιας ή δύο ημερών άσκησης δεν ακυρώνει τις προσπάθειές σας. Να είστε υπομονετικοί με τον εαυτό σας και να χαίρεστε τα ορόσημα — είτε πρόκειται για λίγο περισσότερο περπάτημα, την προσπάθεια για κάτι νέο ή απλώς τη συνέπεια.